USA Sell America” trở lại vì vụ điều tra Powell: chứng khoán phục hồi lập đỉnh, nhưng USD rớt và vàng–bạc bùng nổ

[Gibbs]

Đêm Chủ nhật, nhà đầu tư chỉ cần lướt qua một dòng tin về cuộc điều tra hình sự nhắm vào Chủ tịch Fed Jerome Powell là đủ để kéo lại một thuật ngữ từng ám ảnh năm 2025: “Sell America”.

Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ bị bán. Trái phiếu Mỹ bị bán. Đồng đô-la Mỹ cũng bị bán.
Một cú bán theo bản năng, như thể ai đó vừa chạm vào nút báo động của niềm tin.

Nhưng rồi sang ngày thứ Hai, thị trường lại diễn một vở “đúng chất Phố Wall”: hoảng loạn lúc mở màn, bình tĩnh lúc hạ màn.

Chứng khoán Mỹ “phớt lờ” và lập đỉnh: Dow quay xe ngoạn mục
Sau cú trượt mạnh đầu phiên, chứng khoán Mỹ hồi phục dần trong ngày và chốt phiên tăng.

Dow Jones tăng 86 điểm, đóng cửa tăng 0,17% và lập kỷ lục mới, sau khi có lúc đã rơi gần 500 điểm.
S&P 500 tăng 0,16% và cũng đóng cửa ở mức cao kỷ lục.
Nasdaq Composite tăng 0,26%.

Nếu chỉ nhìn bảng điện cuối ngày, bạn sẽ tưởng như chẳng có chuyện gì xảy ra. Nhưng thị trường không “hết sợ” — nó chỉ đổi cách sợ.

USD yếu đi, lợi suất nhích lên: vết nứt nằm ở nơi nhạy nhất
Trong khi cổ phiếu hồi, đồng đô-la lại không lấy lại được phong độ. Chỉ số đô-la (DXY) giảm khoảng 0,24%, cho thấy USD tiếp tục chịu áp lực so với các đồng tiền lớn khác.

Trái phiếu kho bạc Mỹ cũng bị bán nhẹ, đẩy lợi suất 10 năm tăng lên quanh 4,19% — gần mức cao nhất trong khoảng một tháng.
Và đây mới là điều khiến giới quan sát nhíu mày: khi lợi suất tăng, chi phí vay của chính phủ và người dân tăng theo. Nghĩa là “đòn” nhằm ép lãi suất xuống có thể phản tác dụng.

Bởi một ngân hàng trung ương mà bị nghi ngờ “không còn độc lập”, nhà đầu tư sẽ đòi mức bù rủi ro cao hơn. Và mức bù rủi ro đó… chính là lợi suất.

Vàng vượt $4.600/oz, bạc vượt $86/oz: khi tiền chạy về “tài sản cứng”
Nếu chứng khoán là nơi người ta “diễn bình tĩnh”, thì vàng và bạc lại là nơi người ta “nói thật”.

Vàng tăng vọt khoảng 2,5%, lập đỉnh mới trên $4.600 mỗi ounce troy.
Bạc còn dữ hơn: tăng hơn 7%, có lúc vượt mốc $86 mỗi ounce, cũng lập kỷ lục trong ngày.

Cặp đôi vàng–bạc bật mạnh cùng lúc USD yếu đi và trái phiếu bị bán là một tín hiệu: Phố Wall đang chuẩn bị tinh thần cho biến động, dù bề mặt thị trường vẫn cố giữ nụ cười.

“Đụng Fed” là đụng nền móng: vì sao độc lập của Fed là thứ thị trường tối kỵ bị đe dọa
Giới đầu tư toàn cầu trân trọng tính độc lập của Fed không phải vì họ “yêu” Powell, mà vì họ “cần” một ngân hàng trung ương ra quyết định dựa trên dữ liệu, không phải dựa trên nhịp cảm xúc chính trị.

Lãi suất hạ có thể giúp người dân nhẹ gánh thẻ tín dụng, chi phí vay, khoản trả góp.
Nhưng nếu hạ quá nhanh, trong bối cảnh lạm phát chưa thật sự yên, nhà đầu tư sẽ sợ lạm phát quay lại — và họ sẽ đòi lợi suất cao hơn để nắm tài sản Mỹ. Vòng xoáy đó đẩy chi phí vốn tăng lên… đúng điều mà chính quyền nói là muốn tránh.

Một số nhà phân tích cho rằng thị trường chứng khoán có thể đang “tặc lưỡi” vì nghĩ nỗ lực làm lung lay độc lập Fed rốt cuộc sẽ không đi xa. Nhưng vàng–bạc và USD lại kể câu chuyện thận trọng hơn: niềm tin chỉ cần rạn một đường nhỏ cũng đủ khiến dòng tiền đổi hướng.

“Sell America” 2025 quay lại như bóng ma: lần này có thành “bạo loạn” không?
Đợt bán tháo đêm Chủ nhật và sáng sớm thứ Hai được mô tả như một phiên bản “nhẹ” của cú “Sell America” mùa xuân 2025, khi nỗi lo về chính sách thương mại khiến nhà đầu tư tháo chạy khỏi tài sản Mỹ, kéo USD và trái phiếu lao dốc, cổ phiếu tiến sát thị trường giá xuống rồi sau đó hồi mạnh khi Nhà Trắng dịu giọng với những đe dọa thuế quan cứng rắn nhất.

Lần này, chủ đề trung tâm là “độc lập Fed”. Một số ý kiến cảnh báo giao dịch “Sell America” có thể còn kéo dài trong năm 2026, vì rủi ro “làm mòn” uy tín của Fed là câu chuyện không biến mất sau một phiên xanh điểm.

Nhưng cũng có lập luận ngược: nhà đầu tư đã quen với cảnh Fed bị “cà khịa”; Powell chỉ còn vài tháng là hết nhiệm kỳ; chưa có đe dọa cách chức ngay lập tức; và bản thân Powell tuyên bố vẫn sẽ tiếp tục điều hành theo cách cũ. Vì vậy, thị trường có thể chưa “nổi loạn” toàn diện… ít nhất là hôm nay.

“Debasement trade”: khi người ta sợ đồng tiền bị bào mòn
Vàng và bạc tăng dựng đứng còn gợi lại một khái niệm mà Phố Wall hay nhắc trong thời bất ổn: “debasement trade” — dòng tiền đổ vào tài sản cứng, vì lo ngại tiền tệ và trái phiếu gắn với uy tín của một quốc gia sẽ bị bào mòn giá trị bởi áp lực chính trị lên ngân hàng trung ương, nợ công phình to, và sự suy giảm của niềm tin.

Cú tăng của vàng–bạc hôm nay giống một câu nhắc khẽ nhưng rõ ràng:
Thị trường có thể cười với bảng điện chứng khoán, nhưng nó vẫn khóa chặt cửa thoát hiểm ở két sắt.