Rạng sáng Thứ Bảy 03/01/2026, Caracas không còn là một thủ đô đang ngủ. Nó trở thành một chiếc trống khổng lồ bị ai đó gõ mạnh giữa đêm: tiếng nổ dội lên, kính cửa sổ run bần bật, rồi bóng máy bay lướt qua như những lưỡi dao cắt vào bầu trời tối. Có khu phố mất điện, có nơi chỉ còn ánh cam của lửa phản chiếu lên các mảng khói, và trong vài phút ngắn ngủi, người ta hiểu cảm giác “lịch sử đang xô cửa” đáng sợ tới mức nào.

1:50 sáng ở Caracas: tiếng nổ, khói, và những khoảng tối cúp điện
Theo các tường thuật tại chỗ, loạt tiếng nổ đầu tiên được ghi nhận vào khoảng 1:50am giờ địa phương. Một số khu vực chìm vào bóng tối vì mất điện, trong khi ở vài điểm khác, người dân còn nghe cả tiếng máy bay sau các vụ nổ. Không cần ai thông báo, cả thành phố tự hiểu mình vừa bước vào một đêm bất thường: tiếng bước chân vội, tiếng cửa mở sầm, tiếng người gọi nhau lao ra ban công, và những chiếc điện thoại bật sáng liên tục như đom đóm.

Trong khoảnh khắc hỗn loạn ấy, thứ đáng sợ nhất không phải là tiếng nổ, mà là cảm giác “không biết điều gì đang đến tiếp theo”.

Trump tuyên bố “đòn đánh quy mô lớn”, nói Maduro và vợ đã bị bắt
Gần như song song với những gì xảy ra ở Caracas, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng thông điệp trên Truth Social, nói Hoa Kỳ đã tiến hành một “cuộc tấn công quy mô lớn” vào Venezuela. Ông tuyên bố Tổng thống Nicolás Maduro và vợ đã bị bắt giữ và “được đưa ra khỏi đất nước”, nhấn mạnh chiến dịch được tiến hành phối hợp với lực lượng thực thi pháp luật Mỹ.

Trump cũng thông báo sẽ có họp báo lúc 11 giờ sáng (giờ Mỹ) tại Mar-a-Lago và hứa “sẽ có thêm chi tiết”. Nhưng ngay cả khi ông hẹn giờ cho một cuộc họp báo, thế giới vẫn phải sống trong những giờ phút mù sương: tin “bắt được nguyên thủ” là loại tin không thể chỉ đứng một phía mà tin ngay, nhưng cũng không thể coi như chuyện đùa.

Một số hãng tin quốc tế lưu ý rằng, cho tới thời điểm đầu ngày 03/01, vẫn chưa có xác nhận độc lập đầy đủ về tình trạng “bị bắt và đưa khỏi Venezuela” như Trump nêu ra. Vì thế, giữa những tiếng nổ thật và khói thật, phần “thật đến mức nào” của câu chuyện lại trở thành mặt trận thứ hai: mặt trận thông tin.

Những điểm nóng bị nhắc tên: căn cứ quân sự, sân bay, cảng biển
Các hình ảnh, video và tường thuật từ nhiều nguồn cho thấy khói bốc lên ở các khu vực gắn với quân sự quanh Caracas. Nổi bật nhất là La Carlota (một căn cứ không quân quan trọng) và Fuerte Tiuna (tổ hợp quân sự lớn, được xem là một trung tâm đầu não quốc phòng). Có nguồn mô tả những tiếng nổ gần La Carlota “điếc tai”, kèm khói bốc lên từ khu vực nhà chứa/hangar.

Không chỉ thủ đô, các báo cáo còn nhắc tới những tiếng nổ và đám cháy ở các địa điểm ven biển. Cảng La Guaira – cửa ngõ chiến lược hướng ra Caribe – xuất hiện trong các bản tin như một điểm bị tác động. Ở Higuerote, video được xác minh cho thấy một vụ cháy lớn và những tiếng nổ dữ dội tại khu vực sân bay, với những vệt lửa bắn lên trời như một hệ thống phòng không đang bốc cháy.

Nếu Caracas là nhịp tim chính trị, thì La Guaira và các điểm ven biển là mạch máu hậu cần. Đánh vào đâu, nhắm vào điều gì, và nhằm gửi thông điệp gì – đó là những câu hỏi đang được mổ xẻ từng giờ.

“Bầu trời chuyển đỏ”: lời kể của người dân và nỗi sợ lan truyền như lửa
Một cư dân tại Higuerote kể lại rằng anh bị đánh thức bởi tiếng nổ, ban đầu tưởng pháo hoa, rồi “mặt đất bắt đầu rung”. Anh bước ra ngoài và thấy một “bức tường khói” khổng lồ; bầu trời bất chợt đỏ rực; sau đó là một khoảng yên ắng ngắn ngủi rồi lại nghe tiếng máy bay, rồi thêm các vụ nổ khác.

Câu kể ấy nghe như phim, nhưng cái khiến người ta lạnh gáy là chi tiết: “Không nghe còi cứu thương, không nghe xe cảnh sát, không nghe xe cứu hỏa” trong một khoảng thời gian sau đó. Khi âm thanh cứu hộ không xuất hiện, nỗi hoảng loạn thường tự tạo thêm bóng ma trong đầu người ta.

Đêm chiến sự không chỉ có tiếng nổ. Nó còn có những khoảng trống của thông tin, nơi tin nhắn WhatsApp và video lan truyền nhanh hơn cả thông cáo chính thức.

Venezuela cáo buộc Mỹ “xâm lược quân sự”, ban bố tình trạng khẩn cấp
Phía Venezuela lên tiếng theo hướng hoàn toàn khác: chính quyền Caracas cáo buộc Mỹ tiến hành “hành động gây hấn/xâm lược quân sự” nhằm vào Caracas và các bang như Miranda, Aragua, La Guaira. Tổng thống Maduro được cho là đã ký tình trạng khẩn cấp (trạng thái “rối loạn/đe dọa từ bên ngoài”), đồng thời kêu gọi kích hoạt các kế hoạch phòng thủ quốc gia “đúng lúc, đúng hoàn cảnh”.

Các tuyên bố từ phía chính quyền cũng có ngôn ngữ rất quen thuộc trong những thời khắc bị tấn công: kêu gọi “toàn dân huy động”, kêu gọi các lực lượng xã hội – chính trị xuống đường, và nhấn mạnh sự “đoàn kết dân sự – quân đội – an ninh” để bảo vệ chủ quyền.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela Vladimir Padrino tuyên bố sẽ chống lại sự hiện diện của “quân đội nước ngoài”, đồng thời nói đang tổng hợp thông tin về thương vong. Những câu chữ ấy không chỉ là phản ứng; nó là lời báo trước cho khả năng leo thang, ít nhất trên phương diện tinh thần và huy động nội bộ.

Washington chưa “đồng giọng”: Quốc hội, dư luận, và câu hỏi về mục tiêu thật sự
Tại Mỹ, những giờ đầu tiên thường không phải lúc câu trả lời xuất hiện, mà là lúc câu hỏi bắt đầu nở ra. Có thông tin cho rằng một số cơ quan/lãnh đạo lập pháp chưa được báo trước. Một số nghị sĩ lên tiếng cảnh báo Mỹ “không có lợi ích quốc gia sống còn” ở Venezuela để biện minh cho chiến tranh và chỉ trích việc người dân Mỹ chưa được giải thích minh bạch.

Trong khi đó, phía hành pháp để mọi con mắt dồn về Nhà Trắng. Ngay cả Lầu Năm Góc và Bộ Tư lệnh Miền Nam (SOUTHCOM) cũng có lúc chuyển câu hỏi báo chí về phía Nhà Trắng, khiến bức tranh càng thêm “một đầu mối duy nhất”: Trump.

Và khi một cuộc khủng hoảng chỉ có một đầu mối phát ngôn, mọi câu chữ bỗng nặng như đá. Bởi nó có thể là sự thật — hoặc là cú hù dọa chiến lược — hoặc là “một phần sự thật” được bày ra theo cách có lợi nhất.

Bầu trời bị khóa: FAA cấm máy bay Mỹ bay qua không phận Venezuela
Giữa lúc Caracas còn bốc khói, một động thái rất cụ thể đã xuất hiện: Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ban hành thông báo cấm các hãng bay Mỹ hoạt động ở mọi độ cao trong không phận Venezuela vì rủi ro “liên quan đến hoạt động quân sự đang diễn ra”. Thông báo có thời hạn nhất định và được mô tả nhằm đảm bảo an toàn bay.

Trong các cuộc khủng hoảng, quyết định đóng/mở bầu trời thường là dấu hiệu cho thấy tình hình đã vượt khỏi mức “tin đồn”. Nó là phản xạ của hệ thống: khi có rủi ro thật, người ta không chờ hết họp báo mới ra lệnh.

Phản ứng khu vực: Colombia kêu gọi LHQ, Cuba lên án gay gắt
Sóng chấn động không dừng ở biên giới Venezuela. Colombia – quốc gia láng giềng – bày tỏ quan ngại và kêu gọi Liên Hiệp Quốc họp khẩn, với lập luận rằng việc “ném bom Caracas” có thể đẩy cả khu vực vào bất ổn, gây rủi ro cho dân thường và biên giới.

Cuba, đồng minh lâu năm của Caracas, lên án mạnh mẽ, gọi đây là một cuộc tấn công “tội ác”, kêu gọi cộng đồng quốc tế phản ứng khẩn cấp trước điều họ coi là hành động bạo lực nhằm vào một quốc gia trong “khu vực hòa bình”.

Trong những giờ đầu của một biến cố, phản ứng của các nước láng giềng thường mang tính bản năng: lo dân di tản tràn biên, lo buôn lậu và bạo lực tăng, lo chuỗi cung ứng năng lượng rung lắc. Venezuela không chỉ là một quốc gia; nó còn là một điểm áp lực của cả vùng Caribe và Nam Mỹ.

Bối cảnh nhiều tháng: từ “đánh tàu ma túy” đến “đòn đánh trên đất liền”
Trước đêm 03/01, chính quyền Trump nhiều lần cảnh báo sẽ có hành động mới nhằm vào các mạng lưới bị cáo buộc buôn ma túy liên quan Venezuela. Truyền thông Mỹ tường thuật rằng chiến lược trước đó tập trung vào các đòn đánh trên biển nhắm vào “tàu chở ma túy”, cùng áp lực kinh tế – ngoại giao; còn việc đánh vào mục tiêu trên đất liền được xem là bước leo thang.

Một số bản tin còn cho biết Trump đã phê chuẩn khả năng tấn công trên đất liền trước đó vài ngày, việc lựa chọn thời điểm chịu tác động bởi điều kiện thời tiết và “cửa sổ tác chiến”. Dù chi tiết thực tế đến đâu còn chờ xác nhận, bức tranh lớn vẫn rõ: đây không phải cơn bão tự nhiên; nó giống một cánh cửa đã bị đẩy từ từ trong nhiều tháng, và rạng sáng 03/01 là lúc cánh cửa bật mở.

Điều mù mịt nhất: Maduro đang ở đâu, và Venezuela sẽ đáp trả ra sao?
Nếu Trump nói đúng, việc “bắt và đưa nguyên thủ ra khỏi lãnh thổ” là một bước ngoặt cực lớn: về pháp lý, về ngoại giao, và về tâm lý quyền lực trong nội bộ Venezuela. Nhưng nếu chưa có xác nhận độc lập rõ ràng, thì thế giới vẫn đang đứng giữa hai khả năng: một “thắng lợi” mà Washington muốn khẳng định ngay lập tức, hoặc một tuyên bố chính trị sớm hơn thực tế.

Ở phía Caracas, việc ban bố khẩn cấp và lời kêu gọi huy động mở ra nguy cơ đối đầu kéo dài, dù ở dạng chiến sự trực tiếp hay chiến tranh “vùng xám”: phá hoại, phản công mạng, bắt bớ, siết kiểm soát nội đô, và những đợt trấn áp có thể xảy ra trong cơn hỗn loạn.

Người chịu rủi ro đầu tiên luôn là dân thường. Khi thủ đô rung chuyển, người dân không kịp hỏi “đúng hay sai”, họ chỉ kịp hỏi “chạy lối nào”. Và khi một quốc gia rơi vào đêm bất trắc, điều quý nhất lại là thứ thường thiếu nhất: thông tin đáng tin và một lối thoát an toàn.

11 giờ ở Mar-a-Lago: thế giới chờ “chi tiết” trong một ngày có thể đổi màu
Trump hẹn họp báo lúc 11 giờ sáng tại Mar-a-Lago. Với những gì đã xảy ra chỉ trong vài tiếng, cuộc họp báo ấy không còn là chuyện “giải thích cho báo chí”. Nó có thể là nơi Nhà Trắng định nghĩa mục tiêu chiến dịch, “lằn ranh đỏ” kế tiếp, và thông điệp gửi tới cả đồng minh lẫn đối thủ.

Nhưng trước khi micro bật lên, Caracas vẫn đang sống trong hậu chấn của những tiếng nổ. Những con đường quanh các cơ sở trọng yếu căng như dây đàn. Những gia đình lắng nghe từng tiếng động lạ. Và cả khu vực đang nhìn Venezuela như nhìn một ngọn đèn bão: chỉ một cơn gió mạnh nữa, lửa có thể tắt — hoặc bùng lên thành đám cháy lớn.

Có những chữ nghe qua tưởng vô hại, nhưng rơi vào tai lại làm người ta “ớn”. Nhất là với nhiều người miền Nam vốn quen lời ăn tiếng nói hiền, gọn, lịch sự, ít thích kiểu “quăng” chữ thô vào câu chuyện thường ngày.

Vậy mà vài năm gần đây, chữ “vãi” bỗng tràn lan như mưa trái mùa. Vui cũng “vãi”. Buồn cũng “vãi”. Nóng “vãi”, lạnh “vãi”, mệt “vãi”, sướng “vãi”. Không vui không buồn, gặp nhau cũng “vãi”. Rồi nâng cấp lên một rổ: vãi l…, vãi đái, vãi cứt, vãi linh hồn, vãi chưởng, vãi lúa… nghe đến đâu là thấy… muốn đứng dậy đi chỗ khác.

Có người còn đem chữ đó vào chuyện ăn uống, rao bán kiểu “rẻ vãi…” khiến người nghe bủn rủn. Rẻ kiểu gì mà kéo theo cả một hình ảnh dơ dáy, phản cảm? Tự nhiên món ngon cũng hóa kém duyên.

“Vãi” là gì: không phải “ông vãi bà vãi” đâu nghe
Nhiều người lớn tuổi bực nhất ở chỗ: chữ “vãi” không phải nghĩa “ông vãi, bà vãi” trong nếp cũ miền Nam. “Vãi” ở đây vốn là động từ chỉ hành động vung vãi, quăng rải, kiểu rải muối gạo, quăng tung tóe. Vì vậy khi ghép với những từ tục tĩu, nó tạo cảm giác như “quăng thẳng vô mặt người ta” — vừa thô, vừa gắt, vừa mang tính xúc phạm trực diện.

Bởi vậy, có người mới nói thẳng: chửi tục thì đã là tục, nhưng tục kiểu này nghe “ghê”, nghe “dơ”, nghe như cố tình lấy thứ bẩn để ném ra cho sướng miệng.

Rồi câu chuyện trượt sang một điều ngộ nghĩnh mà cũng buồn: chửi cũng bị kéo vào cuộc phân Nam – Bắc.

Chửi tục “có vần có điệu”: Bắc thành nghệ thuật, Nam lại quen gọn và đậm
Nhiều người nhận xét: người miền Bắc chửi tục có thể… chửi như hát, như làm thơ, lên xuống nhấn nhá, chửi dài hơi, chửi ba ngày ba đêm, chửi thành “nghệ thuật chửi”, “chửi gia truyền”. Những câu kiểu “tiên sư bố”, “tiên sư cha”, rồi đủ biến thể, nghe vừa sắc vừa dai, mà đôi khi còn có nhịp.

Miền Nam thì khác. Nam chửi thường gọn, phang một nhát, kiểu “mổ tổ”, “tổ cha”, “đ… m…” — không cầu kỳ, không vần điệu. Cái gọn đó có khi lại thành “hiền” trong tai người quen.

Cho nên khi nghe kiểu chửi miền Bắc như “đ… bố mày”, nhiều người miền Nam thấy sốc vì vừa nặng vừa hạ nhục, lại kéo theo nghĩa dơ dáy. Người Bắc nghe câu ấy thì “tức điên” là đúng bài, vì nó đánh thẳng vào cái danh dự theo kiểu nhục mạ tận gốc.

Và rồi, cái đáng nói là: giới trẻ miền Nam bây giờ lậm kiểu chửi đó, lậm luôn cả chữ “vãi”.

Từ mạng xã hội bước ra phim ảnh: chửi như nuốt đĩa, ngắt nhéo, “miếng độc” lạm dụng
Không chỉ ngoài đời. Xem webdrama, phim điện ảnh, nhiều nhân vật được gắn mác “miền Nam” mà lại chửi như đọc rap kiểu miền ngoài: ngắt nhéo, nuốt chữ, nhấn nhá, xắn ống quần lên rồi xổ một tràng “thơ vần”. Có người bảo đó là “miếng độc” diễn xuất nên cứ lôi ra hoài.

Nhưng với nhiều khán giả miền Tây, miền Nam “lục tỉnh”, cảm giác là… giả trân. Vì trong nếp nói quê nhà, ít có chuyện chửi như hát, chửi vần điệu làm mình làm mẩy. Miền Nam có thể nóng, có thể bộc trực, nhưng thường không “lên tông” theo kiểu ấy.

Thành ra, sự khó chịu không chỉ vì chữ “vãi”, mà vì cái cảm giác văn hóa vùng miền bị pha trộn đến mức mất giọng.

Nhưng cũng có ý kiến khác: ngôn ngữ sống là vì giới trẻ “bẻ nghĩa”
Dĩ nhiên, không phải ai cũng đồng tình với việc “cấm khẩu” chữ lóng. Có người phản biện rất thực tế: ngôn ngữ sinh động là do giới trẻ tạo ra, họ dùng theo phong trào, theo trend, nên nghĩa đã khác nghĩa gốc. “Vãi” trong miệng nhiều người bây giờ chỉ mang nghĩa “quá đi”, “cực đỉnh”, “nhiều quá”, kiểu “xinh vãi”, “mệt vãi” — nói nhanh cho tiện, chứ không ai nghĩ tới chuyện “quăng cái gì vào mặt ai”.

Và tiếng Việt vốn luôn giao thoa, vùng miền vẫn có đặc trưng riêng nhưng cũng không tránh khỏi hòa trộn. Chấp nhất quá đôi khi chỉ làm mệt thêm.

Nói thẳng như một bình luận: “kệ bọn trẻ” — thế hệ trước viết theo quan điểm thế hệ trước, nhưng không nhất thiết là tiêu chuẩn duy nhất bắt thế hệ sau phải noi theo.

Vấn đề không nằm ở một chữ, mà ở giới hạn của sự lịch sự
Tuy vậy, cái “ngứa tai” của nhiều người miền Nam không phải vô cớ. Vì chữ lóng nào rồi cũng qua, nhưng thói quen văng tục để giao tiếp mà thành bình thường thì đáng lo. Nhất là khi nó đi kèm một mớ từ khác đang lan theo: “chiếc em bé”, “chiếc bà ngoại”, “con xe”, “con iPhone”, “trộm vía”, “xin vía”, rồi “cành”, “củ”, “chục tỏi”… Nghe riết thành nhức đầu.

Ngôn ngữ có quyền thay đổi, nhưng văn hóa cũng có quyền giữ ranh giới. Chữ nào nói ra khiến người đối diện ngượng miệng, nghịch nhĩ, phát sinh ác cảm, thì dù trend có mạnh cỡ nào, nó vẫn khó trở thành “đẹp”.


Người miền Nam có cái duyên riêng: hiền, dễ thương, nói chuyện tự nhiên, ít làm quá. Giữ được cái nết ấy không phải là “bài ngoại” hay “chống vùng miền”, mà là giữ cho mình một phong vị.

Không ai cấm ai nói. Nhưng nếu đã biết chữ đó làm người khác khó chịu, nếu đã biết nó kéo theo hình ảnh thô tục và dơ dáy, thì bớt một chữ cũng đâu có mất gì.

Giữa một thời ngôn ngữ chạy như nước lũ, đôi khi lịch sự lại là một dạng can đảm: biết dừng đúng lúc, biết chọn chữ cho sạch miệng, và giữ cho câu nói của mình còn đáng nghe.

Nếu vụ bắt Nicolás Maduro là tiếng sét trên bầu trời Gia Lạp Gia Tư (Caracas), thì những dư chấn sau đó đang lan theo nhiều hướng: từ ngoại giao cường quốc, tới chiến tuyến internet, và cả câu chuyện “dầu mỏ” vốn âm ỉ từ nhiệm kỳ trước.

Bức tranh mới nhất cho thấy: Bắc Kinh chính thức lên tiếng đòi thả người, trong khi Starlink của Elon Musk bất ngờ tuyên bố mở băng thông miễn phí cho người dân Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) trong đúng giai đoạn đất nước này bị chao đảo bởi cúp điện – mất mạng.

Trung Quốc ra tối hậu thư: “phải thả Maduro và vợ ngay lập tức”
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra tuyên bố kêu gọi Hoa Kỳ “ngay lập tức” trả tự do cho Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân – hiện đang bị giam giữ tại Mỹ sau khi bị lực lượng Mỹ “snatch” khỏi thủ đô Gia Lạp Gia Tư.

Trong thông cáo, Bắc Kinh yêu cầu Washington:
- Bảo đảm an toàn cá nhân cho Maduro và vợ.
- “Ngay lập tức” thả hai người.
- Chấm dứt các nỗ lực “lật đổ/đảo ngược” chế độ ở Venezuela.
- Giải quyết vấn đề bằng đối thoại và đàm phán.

Trước đó, Trung Quốc cũng tuyên bố “bị sốc sâu sắc” và “kịch liệt lên án” việc Mỹ công khai dùng vũ lực với một quốc gia có chủ quyền. Lần này, giọng điệu còn trực diện hơn: không chỉ phản đối, mà là đòi trả người.

Trong ngôn ngữ ngoại giao, đây là kiểu tuyên bố mang tính “đóng dấu lập trường” cho cuộc đấu khẩu kéo dài: ai có quyền kéo một nguyên thủ ra khỏi đất nước của ông ta, và hậu quả sẽ được đo bằng điều gì.

Starlink mở mạng miễn phí đến 3/2: “giữ kết nối” giữa lúc Caracas mất điện – mất mạng
Song song với mặt trận ngoại giao, một câu chuyện khác bùng lên rất nhanh: Starlink thông báo sẽ cung cấp dịch vụ băng thông rộng miễn phí cho người dân Venezuela cho tới ngày 3 tháng 2.

Starlink – dịch vụ internet vệ tinh thuộc SpaceX của Elon Musk – nói trên X rằng họ cam kết “continued connectivity” (duy trì kết nối) cho Venezuela, một quốc gia vốn bị biết đến với tình trạng kiểm duyệt mạng.

Điểm đáng chú ý là chính quyền của Maduro trong quá khứ từng bị cáo buộc hoặc bị ghi nhận đã chặn các nền tảng như Facebook, YouTube, Instagram… Vì vậy, việc Starlink “bật mạng miễn phí” vào đúng thời điểm hậu biến cố khiến nhiều người lập tức liên tưởng: đây không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là câu chuyện quyền lực thông tin.

Các số liệu theo dõi của Netblocks cho thấy đã có tình trạng sụt giảm kết nối internet đột ngột ở một số khu vực Gia Lạp Gia Tư vào Thứ Bảy, và Netblocks nói hiện tượng này trùng khớp với “các đợt cắt điện trong quá trình chiến dịch quân sự của Mỹ.” Một số nguồn truyền thông địa phương cũng cho hay có những khu vực của thủ đô không có internet.

Trong thời đại này, cắt điện là một loại vũ khí. Cắt mạng là một loại vũ khí khác. Và internet vệ tinh trở thành “đường vòng” cho xã hội đang bị bóp nghẹt thông tin.

John Bolton kể lại “ý tưởng lật Maduro” thời nhiệm kỳ 1: Trump mê dầu nhưng… không tập trung được
Giữa lúc cả thế giới tranh cãi đúng – sai, cựu cố vấn an ninh quốc gia John Bolton kể lại một chi tiết từ hậu trường nhiệm kỳ đầu của Trump: kế hoạch loại Maduro từng được đưa lên bàn, nhưng rốt cuộc không đi đến đâu vì các quan chức “không thể giữ Tổng thống tập trung” vào vấn đề này.

Bolton nói Trump khi đó đã “rất quan tâm” tới dầu mỏ Venezuela. Nhóm của ông từng làm Trump hứng thú với ý tưởng “loại Maduro”, nhưng rồi… mất nhịp vì không giữ được sự chú ý của Trump.

Bolton cũng nhắc rằng phe đối lập Venezuela khi ấy tin sức ép kinh tế là đủ để làm chế độ Maduro rạn nứt.

Nhưng theo Bolton, ở nhiệm kỳ hai, Ngoại trưởng Marco Rubio – đồng thời giữ vai trò cố vấn an ninh quốc gia lâm thời – đã thuyết phục Trump hiệu quả hơn. Bolton nhận định lần này Trump bị thúc đẩy bởi “sự kiên trì của Rubio” và “lợi ích chính trị.”

Chi tiết này như một mảnh ghép cho thấy: cuộc chơi không chỉ là quân sự hay pháp lý. Nó là sự kết hợp của động cơ chiến lược, quyền lợi chính trị nội bộ, và những mục tiêu lâu dài mà người ta đã nói từ nhiều năm trước.

(Bolton hiện là một nhân vật chỉ trích Trump mạnh mẽ, và theo tường thuật thì ông cũng đang đối mặt nhiều cáo buộc liên quan đến việc chuyển giao và lưu giữ thông tin quốc phòng.)

Một Venezuela hậu Maduro: tranh chấp chủ quyền, tranh chấp thông tin, và “cuộc chiến của các đường dây”
Sự kiện Maduro bị bắt đã tạo ra một thời khắc cực hiếm: cùng lúc bùng nổ ba loại xung đột.

- Xung đột ngoại giao: Trung Quốc đòi thả người “ngay lập tức,” coi đây là can thiệp thô bạo.
- Xung đột thông tin: Caracas mất điện – mất mạng, và Starlink “mở cửa bầu trời” bằng internet vệ tinh.
- Xung đột lợi ích: Bolton nhắc lại “dầu mỏ Venezuela” như một thứ ám ảnh từ nhiệm kỳ đầu.

Theo như toàn bộ không gian được biến hóa thành khu vườn kỳ ảo khổng lồ, khiến 40.000 khán giả choáng ngợp ngay từ những phút mở màn, với tổng chi phí sản xuất và chuẩn bị lên tới 900 triệu Đài tệ, lập kỷ lục mới trong lịch sử các buổi hòa nhạc Hoa Ngữ, sau khi "Thiên hậu" Thái Y Lâm mở màn tour diễn Pleasure tại Taipei Dome với quy mô chưa từng có vào tối ngày 30/12.

Theo như Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) mới đây đưa tin rằng, ông Huang Daoxian, 40 tuổi, quê ở tỉnh Chiết Giang, trong lúc đang dọn dẹp nhà cho bố mẹ thì bất chợt nghe thấy tiếng động bất thường phát ra từ con sông gần đó, khiến người đàn ông này hoảng hốt phát hiện một cụ bà đang vùng vẫy giữa dòng nước, hai tay vung vẩy trong tuyệt vọng khi cơ thể dần chìm xuống.

Một hành động dũng cảm bên dòng sông tưởng chừng quen thuộc đã làm lay động hàng triệu trái tim tại Trung Quốc. Điều đặc biệt là nơi người cựu binh ấy cứu sống một sinh mạng, cũng chính là nơi ông từng được cứu khỏi lưỡi hái tử thần cách đây 35 năm như một vòng tuần hoàn lặng lẽ nhưng bền bỉ của lòng nhân ái.

Theo Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), ông Huang Daoxian, 40 tuổi, quê ở tỉnh Chiết Giang, trong lúc đang dọn dẹp nhà cho bố mẹ thì bất chợt nghe thấy tiếng động bất thường phát ra từ con sông gần đó. Chạy ra kiểm tra, ông hoảng hốt phát hiện một cụ bà đang vùng vẫy giữa dòng nước, hai tay vung vẩy trong tuyệt vọng khi cơ thể dần chìm xuống.

Không một giây chần chừ, Huang vốn là người bơi giỏi và từng phục vụ 12 năm trong quân đội lập tức lao mình xuống dòng nước lạnh. Người đàn ông nâng cằm cụ bà lên để tránh ngạt thở, rồi dùng hết sức kéo bà vào bờ. Dưới làn nước đục, chân ông bị các vật sắc nhọn cứa rách, máu chảy nhưng Huang vẫn kiên quyết không buông tay.

Nhờ sự hỗ trợ của những người đi đường, cụ bà nhanh chóng được đưa lên bờ và chuyển tới bệnh viện. Vài ngày sau, con gái của nạn nhân - họ Hu đã tìm đến nhà Huang để gửi lời cảm ơn. Trong khoảnh khắc xúc động, người phụ nữ bật khóc, nắm chặt tay ân nhân và nói: "Nếu không có anh, tôi đã không còn mẹ".

Chính tại cuộc gặp ấy, Huang chia sẻ một câu chuyện khiến tất cả lặng người. Cách đây 35 năm, khi mới 5 tuổi, ông từng trượt chân ngã xuống chính con sông này trong một ngày mưa. Khi đang bị dòng nước cuốn đi, một người đàn ông lớn tuổi đi ngang qua đã kịp thời cứu sống cậu bé. Người ân nhân năm xưa sau đó trở thành bạn thân của gia đình Huang, thường xuyên qua lại và cùng họ dùng bữa. "Tôi không bao giờ quên lời mẹ dặn phải sống biết ơn", Huang nói. "Cảm giác được cứu sống khi còn nhỏ vẫn còn nguyên vẹn trong tôi. Hôm nay, tôi chỉ đang trao lại lòng tốt ấy cho người khác".

Hiện tại, Huang làm việc tại một cơ quan chính quyền địa phương, có vợ và hai con. Trong một cuộc phỏng vấn, cô con gái 5 tuổi của ông đã tự hào tuyên bố: "Bố cháu là siêu anh hùng". Câu nói hồn nhiên ấy khiến nhiều người không khỏi xúc động.

Chính quyền địa phương sau đó đã trao tặng Huang giấy chứng nhận, ghi nhận ông là tấm gương về hành động chính trực và dũng cảm. Câu chuyện của ông nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc, thu hút hơn 5 triệu lượt xem cùng vô số bình luận ngợi ca. "35 năm trước anh được che chở, hôm nay anh lại che chở người khác. Tôi tin rằng việc tốt rồi sẽ quay trở lại", một cư dân mạng chia sẻ. Người khác viết: "Đây là minh chứng cho vòng tuần hoàn của thiện chí - lặng lẽ nhưng đầy sức mạnh".

Những câu chuyện như của Huang luôn để lại dư âm đặc biệt, bởi chúng nhắc nhở con người rằng: lòng tốt, dù được gieo trong khoảnh khắc nào, cũng có thể nảy mầm sau hàng chục năm, đúng lúc và đúng người như một phép màu giản dị của đời sống.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị khẳng định Bắc Kinh không chấp nhận bất kỳ quốc gia nào tự coi mình là “thẩm phán thế giới".Phát biểu trong cuộc gặp Ngoại trưởng Pakistan Ishaq Dar tại Bắc Kinh ngày 4/1, ông Vương Nghị nói Trung Quốc “không tin rằng có quốc gia nào có thể đóng vai cảnh sát toàn cầu, cũng như không chấp nhận việc bất kỳ nước nào tự cho mình quyền phán xét các quốc gia khác”. Ông đề cập tới “những diễn biến mới tại Venezuela” mà không nêu cụ thể bên liên quan.“Chủ quyền và an ninh của tất cả các quốc gia cần được bảo vệ đầy đủ theo luật pháp quốc tế”, Ngoại trưởng Trung Quốc nói thêm. Đây là phát biểu công khai đầu tiên của ông kể từ khi Tổng thống Trump xác nhận Mỹ đã thực hiện chiến dịch quân sự nhằm vào Venezuela, bắt giữ Tổng thống Maduro cùng vợ.

Theo Reuters, ông Maduro hiện đang bị giam giữ tại New York và dự kiến sẽ ra hầu tòa vào ngày hôm nay.Thông tin từ Fox News cho biết, chỉ vài giờ trước khi bị bắt, ông Maduro đã tiếp ông Qiu Xiaoqi, đặc phái viên của Chính phủ Trung Quốc phụ trách khu vực Mỹ Latinh, tại Phủ Tổng thống Miraflores ở Caracas. Cuộc gặp được cho là nhằm tái khẳng định quan hệ hợp tác giữa Caracas và Bắc Kinh trong bối cảnh tình hình khu vực có nhiều biến động.

Sau chiến dịch của Mỹ, Trung Quốc bày tỏ quan ngại, đồng thời nhấn mạnh lập trường phản đối việc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế và kêu gọi giải quyết các bất đồng thông qua đối thoại cũng như các cơ chế đa phương.

Trong những năm gần đây, Bắc Kinh nhiều lần khẳng định mong muốn đóng vai trò mang tính xây dựng trong các vấn đề quốc tế. Theo giới phân tích, lập trường này phản ánh nỗ lực của Trung Quốc nhằm gia tăng ảnh hưởng ngoại giao trong bối cảnh cục diện toàn cầu diễn biến phức tạp.Vụ việc tại Venezuela cũng diễn ra trong bối cảnh quan hệ Trung Quốc - Venezuela được duy trì trên nhiều lĩnh vực. Trung Quốc hiện là một trong những đối tác thương mại quan trọng của Caracas, đặc biệt trong giai đoạn nền kinh tế Venezuela gặp nhiều khó khăn. Theo số liệu trọn năm gần nhất, kim ngạch thương mại song phương năm 2024 đạt khoảng 1,6 tỷ USD.

Cuối tháng 12/2025, Trung Quốc huy động đồng loạt lục quân, hải quân, không quân và lực lượng tên lửa bao quanh Đài Loan trong hai ngày diễn tập quân sự, tuyên bố đây là “cảnh cáo nghiêm trọng” đối với mọi động thái thúc đẩy Đài Loan độc lập, đồng thời nhắm vào các “lực lượng bên ngoài” bị cho là can thiệp. Cuộc diễn tập được đặt mật danh “Justice Mission-2025” – một cái tên không chỉ để gọi, mà như để đóng dấu thông điệp.

Theo Bộ Tư lệnh Chiến khu Đông của Trung Quốc, nội dung trọng tâm là thử nghiệm mức sẵn sàng chiến đấu và khả năng “phong tỏa – kiểm soát” các cảng then chốt cùng những khu vực trọng yếu. Nói cách khác: không chỉ bay lượn thị uy, mà là tập một kịch bản siết chặt đường biển, đường không.

Tên lửa khai hỏa, bầu trời chao đảo
Trong hai ngày đó, cả phía Trung Quốc lẫn phía Đài Loan đều xác nhận có hoạt động bắn đạn thật và phóng tên lửa. Lực lượng tuần duyên Đài Loan nói các loạt rocket rơi xuống vùng biển gần đảo, khiến tình hình không chỉ nằm trên bản đồ tác chiến, mà chạm thẳng vào nhịp sống dân sự.

Hệ quả thấy ngay là hàng không nội địa Đài Loan bị xáo trộn: trong hai ngày, có nhiều chuyến bay bị trễ và hủy; tính đến trưa thứ Ba, nhà chức trách cho biết khoảng hơn 6.000 hành khách bị ảnh hưởng, với hàng chục chuyến bị hủy và nhiều chuyến bị chậm. Khi vùng trời phải “né” vùng tập trận, lịch bay cũng phải uốn theo lằn ranh căng thẳng.

130 phi cơ, 22 chiến hạm: con số biết nói
Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết trong vòng 24 giờ tính từ thứ Hai, Trung Quốc triển khai 130 máy bay quân sự và 22 tàu quanh đảo. Trong số các phi vụ ấy, 90 chiếc bị nói là đã vượt qua “đường trung tuyến” – ranh giới không chính thức trên eo biển mà Bắc Kinh không công nhận nhưng trước đây thường tránh chạm vào – đồng thời đi vào vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan.

Đài Loan đáp trả bằng cách đặt lực lượng trong trạng thái báo động cao: theo dõi sát tình hình, điều chiến đấu cơ, triển khai tàu hải quân và kích hoạt hệ thống tên lửa bờ biển để phản ứng trước những hoạt động bị phát hiện. Chính quyền Đài Bắc lên án đây là “đe dọa quân sự”, khẳng định “hoàn toàn cảnh giác” và sẽ có hành động cụ thể để bảo vệ các giá trị dân chủ và tự do.

Đáng chú ý, đây được mô tả là mức phi cơ cao thứ hai từng ghi nhận quanh Đài Loan, chỉ sau kỷ lục tháng 10/2024 khi Trung Quốc tung 153 máy bay trong 25 giờ của một đợt diễn tập trước đó.

Thông điệp kèm “kịch bản”: phong tỏa và ngăn can thiệp
Những năm gần đây, Trung Quốc liên tục gia tăng áp lực bằng các cuộc diễn tập mô phỏng phong tỏa. Nhiều phân tích cho rằng lần này, dựa trên nội dung công bố và khu vực khoanh tập trận, mục tiêu được “nói thẳng” hơn: luyện cách ngăn lực lượng quân sự nước ngoài tiếp cận khu vực nếu có khủng hoảng quanh Đài Loan.

Bởi vậy, trọng tâm “kiểm soát cảng và khu vực trọng yếu” nghe như một lời nhắc: nếu cần, họ muốn thử khả năng khóa các cửa ngõ, cắt đường tiếp vận, tạo thế “đảo bị bóp nghẹt” trước khi bất kỳ bàn tay nào kịp thò vào.

Mồi lửa chính trị: thương vụ vũ khí, ngân sách phòng thủ và thế cờ Tokyo
Cuộc phô trương này diễn ra sau những diễn biến khiến Bắc Kinh khó chịu: Washington và Đài Bắc thông báo một gói bán vũ khí có thể thuộc hàng lớn nhất từ trước tới nay cho hòn đảo; đồng thời Tổng thống Đài Loan thúc đẩy một ngân sách quốc phòng đặc biệt mang tính “lịch sử”.

Gói vũ khí trị giá 11,1 tỷ USD được mô tả gồm hệ thống HIMARS, các loại tên lửa chống tăng/chống thiết giáp, drone “lảng vảng”, pháo và phần mềm quân sự. Bắc Kinh gọi các động thái ấy là xâm phạm chủ quyền, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ; phía Trung Quốc còn dùng những cụm từ như “trừng phạt nghiêm khắc” đối với lực lượng bị xem là “đòi độc lập bằng vũ lực”.

Cùng lúc, quan hệ Trung–Nhật lại nóng thêm vì tranh cãi ngoại giao kéo dài nhiều tuần, sau phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản về kịch bản Đài Loan và phản ứng của Tokyo. Ở một khu vực mà mỗi câu nói có thể thành cái cớ, lời qua tiếng lại đôi khi đủ để biến “diễn tập” thành “tín hiệu”.

Washington nói “không lo”, Bắc Kinh tung tuyên truyền
Được hỏi về cuộc diễn tập, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắc lại “mối quan hệ tuyệt vời” với ông Tập Cận Bình và nói ông “không lo ngại”, cho rằng Bắc Kinh sẽ không làm điều đó (ám chỉ một cuộc xâm lược).

Trong khi đó, Bắc Kinh đi kèm các thông báo quân sự bằng “gói” tuyên truyền quen thuộc: poster mang sắc thái dân tộc chủ nghĩa, hình ảnh những mũi tên rực lửa trút xuống hòn đảo với thông điệp kiểu “kiểm soát và phủ định”; thậm chí có cả video AI với robot chó, robot hình người—như để nói rằng đây không chỉ là sức mạnh hôm nay, mà là giấc mơ về sức mạnh ngày mai.

Câu hỏi treo lơ lửng sau tiếng nổ
Điều chưa rõ là màn “lắc gươm” này sẽ kéo dài bao lâu và còn mở rộng đến mức nào. Nhưng ngay lúc còi báo động chưa kịp tan, thông điệp đã kịp rõ: với Bắc Kinh, Đài Loan vẫn là “lằn ranh đỏ” số một; và mỗi bước tiến của Đài Bắc hay Washington đều có thể bị đáp lại bằng một vòng vây—đủ chặt để người ta phải nhìn lên bầu trời, và đủ gần để mặt biển cũng không còn yên.

Phần lớn đội ngũ an ninh của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã thiệt mạng trong cuộc đột kích của Mỹ dẫn đến việc nhà lãnh đạo này bị bắt giữ hôm 3/1, Bộ trưởng Quốc phòng Venezuela - Vladimir Padrino - cho biết.


Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro khi bị Mỹ bắt giữ, đứng cạnh Giám đốc Cơ quan Phòng chống Ma túy Mỹ (DEA) Terry Cole. Ông Maduro bị dẫn giải xuống khỏi máy bay tại Căn cứ Không quân Vệ binh Quốc gia Stewart ở Newburgh, New York, ngày 3/1. Ảnh: Reuters
Ông Padrino không đưa ra con số thương vong chính xác, nhưng ủng hộ việc tuyên bố Phó Tổng thống Delcy Rodriguez là tổng thống lâm thời, và cho biết lực lượng vũ trang đã được huy động trên khắp đất nước để đảm bảo chủ quyền.

Bộ trưởng cũng yêu cầu Mỹ “trả tự do ngay lập tức” cho Tổng thống Nicolas Maduro và Phu nhân Cilia Flores.

“Chúng tôi yêu cầu trả tự do cho Tổng thống Maduro và Đệ nhất phu nhân”, ông nói. “Đây là một hành động gây hấn nhằm vào tổng thống hợp pháp của Venezuela và phu nhân. Chúng tôi lên án mọi điều đang xảy ra đối với Venezuela. Việc này đi ngược lại chủ quyền của đất nước tôi”.

Phát biểu cùng ngày, Bộ trưởng Nội vụ Venezuela Diosdado Cabello khẳng định chính phủ nước này sẽ vẫn đoàn kết ủng hộ ông Nicolas Maduro. Tổng thống Venezuela đang bị giam giữ ở New York và dự kiến sẽ hầu tòa vào ngày 6/1 với cáo buộc liên quan đến ma túy.

“Ở đây, sự thống nhất của lực lượng cách mạng được đảm bảo hơn cả, và chúng tôi chỉ có một tổng thống duy nhất, tên là Nicolas Maduro. Đừng mắc bẫy những lời khiêu khích của đối phương”, Bộ trưởng Nội vụ Cabello nói, đồng thời kêu gọi người dân bình tĩnh.

Hình ảnh ông Maduro bị dẫn đi bởi lực lượng Mỹ đã khiến nhiều người dân Venezuela bị sốc. Hành động này là sự can thiệp gây tranh cãi nhất của Washington vào khu vực Mỹ Latinh kể từ cuộc tấn công Panama 37 năm trước.

Phó Tổng thống Delcy Rodriguez đã tiếp quản vị trí lãnh đạo lâm thời với sự chấp thuận của Tòa án Tối cao Venezuela, mặc dù bà tuyên bố ông Maduro vẫn là tổng thống.

Do có mối quan hệ mật thiết với các doanh nghiệp tư nhân và hiểu biết sâu rộng về dầu mỏ - nguồn thu nhập chính của Venezuela, bà Rodriguez từ lâu đã được coi là thành viên thực dụng nhất trong nhóm thân cận của ông Maduro, nhưng bà đã công khai phản bác tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng bà sẵn sàng hợp tác với Mỹ.

Chính phủ Venezuela đã tuyên bố trong nhiều tháng, rằng chiến dịch gây sức ép của Mỹ là một nỗ lực nhằm kiểm soát nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ của nước này, đặc biệt là dầu mỏ. Các quan chức Venezuela bày tỏ sự phẫn nộ khi ông Trump nói rằng các công ty dầu mỏ lớn của Mỹ sẽ tiến vào Venezuela.

“Chúng tôi rất phẫn nộ vì cuối cùng mọi chuyện đã được phơi bày. Sự thật là họ chỉ muốn dầu mỏ của chúng tôi”, ông Cabello, người có quan hệ thân thiết với quân đội, nói thêm.

Công ty dầu khí nhà nước Venezuela PDVSA đang yêu cầu một số liên doanh của mình cắt giảm sản lượng dầu thô bằng cách đóng cửa các mỏ dầu hoặc giếng dầu trong bối cảnh xuất khẩu bị tê liệt, ba nguồn tin nói với Reuters.

Xuất khẩu dầu từ quốc gia OPEC này vẫn đang bị đình trệ kể từ khi Mỹ tuyên bố phong tỏa các tàu chở dầu bị trừng phạt ra vào vùng biển Venezuela từ tháng trước, và tịch thu hai lô hàng dầu.

VietBF@ sưu tập

Nhà khoa học người Áo Heinz von Foerster đã công bố dự đoán của mình: theo tính toán của ông, sự kết thúc của thế giới có thể xảy ra vào tháng 11 năm 2026. Nhà nghiên cứu này dựa vào đâu để đưa ra những kết luận táo bạo như vậy và liệu chúng có đáng tin cậy hay không?

Nhà triết học Heinz von Foerster còn viết các công trình về vật lý. Ông là người tiên phong trong lĩnh vực điều khiển học. Năm 1960, bài viết của ông "Ngày tận thế: Thứ Sáu, ngày 13 tháng 11 năm 2026" đã được công bố trên tạp chí khoa học uy tín Science.

Trong bài này, nhà khoa học người Áo khẳng định rằng, ngày này sẽ đánh dấu sự vô hạn về mặt toán học của dân số. Khái niệm này ám chỉ thời điểm mà tài nguyên của hành tinh chúng ta chỉ đơn giản là không còn đủ để nuôi sống nhân loại. Nhà khoa học đã tính toán ngày này bằng công thức của riêng mình.

Tuy nhiên, mô hình mà ông tạo ra chỉ chính xác cho đến những năm 1970 và 1980, sau đó những dự đoán của ông bắt đầu chênh lệch đáng kể so với thực tế. Và ông Foerster cũng đã dự đoán những sai lệch như vậy. Ông cho rằng, chúng là do sự thay đổi trong quá trình tăng trưởng dân số thế giới: kể từ những năm 1980, tốc độ tăng trưởng dân số đã giảm. Đây chính là lúc nảy sinh một mâu thuẫn cơ bản. Theo tính toán của ông, đến năm 2020, dân số trên hành tinh chúng ta đáng lẽ phải vượt quá 30 tỷ người. Nhưng trên thực tế, con số này mới chỉ đạt khoảng 8 tỷ.

Điều đáng chú ý là Heinz von Foerster không phải là người chống lại xu hướng phát triển công nghệ. Ông nhìn nhận mối đe dọa chính là sự tăng trưởng dân số theo cấp số nhân: bất kể trình độ phát triển của nền văn minh, nhân loại sẽ tiếp tục mở rộng, và việc cải thiện chất lượng cuộc sống sẽ chỉ đẩy nhanh sự tăng trưởng này. Ông tin rằng hậu quả sẽ là tình trạng thiếu lương thực và nước uống trầm trọng, mà theo tính toán của ông, sẽ xảy ra vào năm 2026.

Sai lầm của nhà khoa học xuất phát từ điều gì? Về mặt toán học, các tính toán là đúng. Tuy nhiên, mô hình của ông đã không tính đến bối cảnh lịch sử: các quá trình nhân khẩu học không chỉ bị ảnh hưởng bởi nguồn lực sẵn có mà còn bởi nhiều yếu tố khác. Denis Andreyuk, Phó Giáo sư tại Khoa Kinh tế, Đại học Tổng hợp Quốc gia Moscow, đã đọc bài khoa học của nhà nghiên cứu người Áo và bày tỏ quan điểm của mình.



Mặc dù Denis Andreyuk không hoàn toàn đồng tình với các kết luận của von Foerster, ông thừa nhận giá trị của chúng. Những nỗ lực của các nhà khoa học khác nhằm tiếp tục tính toán bằng công thức "ngày tận thế" luôn vấp phải sự tiến bộ xã hội. Heinz von Foerster đã đơn giản hóa quá mức mô hình hành vi sinh sản. Trên thực tế, ở các nước phát triển, khi sự thịnh vượng tăng lên, tỷ lệ sinh lại giảm xuống.

Một chi tiết quan trọng khác liên quan đến ngày cụ thể. Xét cho cùng, đó là một cột mốc tạm thời, mà theo lý thuyết xác suất, tiến gần hơn đến năm 2027 và thiếu độ chính xác tuyệt đối. Chính năm 2027 đã thu hút sự chú ý đặc biệt của ông Andreyuk. Nhà kinh tế học Nga coi giai đoạn này là thời kỳ biến động mạnh mẽ, có nhiều khả năng dẫn đến những thay đổi lịch sử.

Hôm thứ Bảy, Kamala Harris đã chỉ trích Tổng thống Trump vì ra lệnh bắt giữ nhà độc tài Venezuela Nicolas Maduro, gọi hành động này là "bất hợp pháp và thiếu khôn ngoan", điều này đã phản tác dụng khi người dùng mạng xã hội chỉ trích bà dữ dội trong phần bình luận.

“Những hành động của Donald Trump ở Venezuela không làm cho nước Mỹ an toàn hơn, mạnh mẽ hơn hay tiết kiệm hơn”, Harris nói trong một bài đăng dài trên Twitter.

Bà ấy còn cáo buộc Tổng thống nói dối người dân Mỹ, cũng như "đặt binh lính vào tình thế nguy hiểm, tiêu tốn hàng tỷ đô la, gây bất ổn khu vực, và không đưa ra bất kỳ thẩm quyền pháp lý nào, không có kế hoạch rút lui, và không mang lại lợi ích gì cho trong nước."

Ngược lại, năm 2020, Joe Biden đã chỉ trích Trump , nói rằng ông ta "ngưỡng mộ những tên côn đồ và nhà độc tài như Nicolas Maduro". Và chính quyền Biden-Harris đã không làm gì để chống lại Venezuela trong suốt thời gian cầm quyền.

Toàn văn tuyên bố được trình bày bên dưới:

Những hành động của Donald Trump ở Venezuela không làm cho nước Mỹ an toàn hơn, mạnh mẽ hơn hay tiết kiệm chi phí hơn.

Việc Maduro là một nhà độc tài tàn bạo, bất hợp pháp không làm thay đổi sự thật rằng hành động này là bất hợp pháp và thiếu khôn ngoan. Chúng ta đã từng chứng kiến ​​kịch bản này nhiều lần. Những cuộc chiến tranh vì lật đổ chế độ hay vì dầu mỏ được rao bán như là sức mạnh nhưng lại biến thành hỗn loạn, và các gia đình Mỹ phải trả giá.

Người dân Mỹ không muốn điều này, và họ đã quá mệt mỏi vì bị lừa dối.

Đây không phải là vấn đề ma túy hay dân chủ. Đây là vấn đề dầu mỏ và tham vọng của Donald Trump trong việc đóng vai trò nhà lãnh đạo khu vực. Nếu ông ta thực sự quan tâm đến hai điều đó, ông ta sẽ không ân xá cho một kẻ buôn ma túy bị kết án hoặc gạt bỏ phe đối lập chính đáng của Venezuela trong khi theo đuổi các thỏa thuận với những người thân cận của Maduro.

Tổng thống đang đặt binh lính vào tình thế nguy hiểm, chi tiêu hàng tỷ đô la, gây bất ổn khu vực, mà không đưa ra bất kỳ thẩm quyền pháp lý nào, không có kế hoạch rút lui và không mang lại lợi ích gì cho trong nước.

Nước Mỹ cần một lãnh đạo ưu tiên giảm chi phí cho các gia đình lao động, thực thi pháp luật, củng cố các liên minh và – quan trọng nhất – đặt lợi ích của người dân Mỹ lên hàng đầu.


Theo Gateway Pundit, Maduro đã bị bắt giữ vào giữa đêm thứ Bảy mà không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng, và ông ta đã bị truy tố tại Quận phía Nam New York với các tội danh Âm mưu khủng bố ma túy, Âm mưu nhập khẩu cocaine, Sở hữu súng máy và thiết bị phá hoại, và Âm mưu sở hữu súng máy và thiết bị phá hoại chống lại Hoa Kỳ .

Sau chiến dịch, Trump đã đăng tải đoạn video về các cuộc không kích nhắm vào ít nhất bốn địa điểm xung quanh Caracas, Venezuela. Không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng trong chiến dịch này.


Ông Maduro đã đến New York vào tối thứ Bảy và sẽ phải đối mặt với hệ thống tư pháp Mỹ. Phiên tòa đầu tiên của ông dự kiến ​​diễn ra ngay vào thứ Hai tại thành phố New York.

Tối qua, Kamala Harris đã nhận phải nhiều chỉ trích gay gắt trong phần bình luận bài đăng của mình.

Như luật sư cấp cao của Dự án Điều III, Will Chamberlain, đã lưu ý, chính quyền Biden đã treo thưởng 25.000.000 đô la cho việc bắt giữ Maduro, và giờ bà ta lại tấn công Trump vì đã bắt giữ ông ta!

Rạng sáng Thứ Bảy, Gia Lạp Gia Tư (Caracas) không bừng tỉnh bằng chuông nhà thờ hay tiếng xe cộ cuối tuần. Thành phố thức dậy bởi tiếng nổ, bởi âm thanh nặng nề của máy bay và trực thăng xé qua bầu trời, và bởi một câu hỏi treo lơ lửng trên từng con phố: chuyện gì vừa xảy ra?

Trong khi người dân Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) còn chưa kịp hiểu, thì ở Hoa Thịnh Đốn (Washington), một chi tiết khác lại gây chấn động không kém: Quốc hội Mỹ được thông báo về chiến dịch… sau khi mọi thứ đã diễn ra.

“Xong việc rồi mới báo”: Quốc hội nhận thông tin sau chiến dịch
Theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, chính quyền Trump bắt đầu thông báo cho lãnh đạo Quốc hội và các ủy ban then chốt về chiến dịch bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro sau khi sự việc đã xảy ra. Lý do được đưa ra là thẩm quyền của Tổng thống Donald Trump theo Điều II Hiến pháp Mỹ – điều khoản xác định tổng thống là Tổng tư lệnh quân đội.

Đây là điểm khiến nhiều người lập tức nhíu mày. Bởi trong nhiều chiến dịch quân sự trước đây, các đời tổng thống thường thông báo cho lãnh đạo Quốc hội trước khi hành động. Nhưng với chính quyền Trump, việc “không báo trước” không còn là chuyện hiếm, mà gần như đã thành một phong cách điều hành: nhanh, gọn, và đặt Quốc hội vào thế chạy theo.

Mike Lee và lời “giải thích Điều II”: bảo vệ người thi hành lệnh bắt
Cũng trong sáng Thứ Bảy, Thượng nghị sĩ Cộng Hòa Mike Lee (Utah) viết rằng Ngoại trưởng Marco Rubio nói với ông: hành động này nhằm bảo vệ nhân sự Mỹ đang tìm cách bắt Maduro, và hợp pháp theo Điều II. Nghĩa là, theo cách lập luận ấy, đây không chỉ là “tấn công”, mà là một lớp hỏa lực và hành động quân sự để che chắn cho việc thi hành lệnh bắt.

Nhưng câu hỏi chính trị – pháp lý vẫn còn đó: “bảo vệ nhân sự” đến mức nào thì trở thành một chiến dịch quân sự quy mô lớn? Và khi không có tuyên chiến hay ủy quyền dùng vũ lực, ranh giới hiến định nằm ở đâu?

Lời cũ của Susie Wiles: “Đánh Venezuela cần Quốc hội”
Sự việc càng khiến dư luận chú ý khi nhắc lại một chi tiết trước đó: Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles từng nói trong một cuộc phỏng vấn với Vanity Fair rằng các cuộc tấn công của Mỹ vào Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) sẽ cần sự chấp thuận của Quốc hội. Và bây giờ, khi một chiến dịch bị mô tả là “bắt giữ nguyên thủ” lại diễn ra theo kiểu “thông báo sau”, lời nói ấy bỗng trở thành một chiếc gương khó chịu.

Colombia “không được báo trước”: đồng minh thân cận cũng bị đặt ngoài vòng kế hoạch
Không chỉ Quốc hội Mỹ bị đặt vào thế biết sau. Colombia – đồng minh an ninh đáng tin cậy nhất của Hoa Thịnh Đốn (Washington) ở Nam Mỹ – cũng không nhận được cảnh báo trước khi chiến dịch diễn ra, theo một nguồn tin Colombia. Nguồn tin này nói Bogotá biết về khả năng Mỹ có kế hoạch bắt Maduro, nhưng không hề biết khi nào và bằng cách nào Mỹ sẽ thực hiện.

Và vì thế, Colombia đang điều lực lượng ra biên giới với Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela), vừa “vì lý do nhân đạo”, vừa để ngăn chặn lực lượng du kích ELN – nhóm đã lên tiếng phản đối sự can thiệp của Mỹ bên trong Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela). Một động thái nghe như thủ tục, nhưng thực tế là lời thừa nhận: chỉ cần một biến cố lớn ở Caracas, biên giới sẽ là nơi chịu áp lực đầu tiên.

Trước đó vài tháng, ngoại trưởng Colombia Rosa Yolanda Villavicencio Mapy từng nói việc Maduro ra đi theo con đường đàm phán có thể là lựa chọn “lành mạnh” nhất. Nhưng ngay sau đó, chính phủ Colombia đã vội làm rõ rằng phát biểu ấy không nên bị hiểu thành việc ủng hộ Maduro từ bỏ quyền lực, nhấn mạnh Colombia không muốn can thiệp vào nội bộ nước khác. Một kiểu “đính chính” cho thấy Bogotá luôn phải đi trên dây: vừa là đồng minh Mỹ, vừa không muốn thành kẻ châm ngòi trong khu vực.

Gia Lạp Gia Tư (Caracas) sáng Thứ Bảy: tiếng nổ, trực thăng, và đường phố trống bất thường
Từ hiện trường, nhà báo Mary Mena kể lại với CNN rằng bà tỉnh dậy vì “tiếng động lớn” và “những tiếng nổ” vào rạng sáng. Người dân ban đầu không biết điều gì đang xảy ra, nhưng ai cũng cảm nhận một điều: có chuyện rất lớn, vì tiếng nổ dồn dập, và bầu trời đầy tiếng máy bay cùng trực thăng.

Truyền hình nhà nước Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) phát hình ảnh đường phố Gia Lạp Gia Tư (Caracas) trống lạ thường đối với một ngày Thứ Bảy. Đôi khi, sự vắng lặng nói nhiều hơn tiếng la hét: nó là bản năng tự vệ của một thành phố không biết cơn bão sẽ quét thêm bao lâu.

Pam Bondi: “sẽ sớm nếm toàn bộ cơn thịnh nộ của công lý Mỹ”
Tổng chưởng lý Mỹ Pam Bondi tuyên bố Maduro sẽ “sớm đối diện toàn bộ cơn thịnh nộ của công lý Mỹ, trên đất Mỹ, trong tòa án Mỹ” sau khi bị bắt tại Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela). Bà dẫn lại cáo trạng nhắm vào Maduro với các tội danh nghiêm trọng, gồm âm mưu narco-terrorism, âm mưu đưa cocaine vào Mỹ, cùng các cáo buộc liên quan đến súng máy và thiết bị hủy diệt, mức án sẽ là cao nhất (tử hình).

Maduro từng bị truy tố bởi công tố liên bang khu Nam New York từ năm 2020. Tuy nhiên, vào sáng Thứ Bảy, vị trí chính xác của ông được nói là vẫn chưa được làm rõ một cách công khai.

Bondi cảm ơn Trump và quân đội Mỹ vì “nhiệm vụ đáng kinh ngạc và rất thành công” để bắt “hai đối tượng bị cáo buộc là những kẻ buôn ma túy quốc tế”, ám chỉ Maduro và phu nhân.

Nga đòi “làm rõ ngay lập tức”: nói đây là vi phạm chủ quyền và luật quốc tế
Moscow phản ứng mạnh. Bộ Ngoại giao Nga nói “cực kỳ quan ngại” trước thông tin Maduro và vợ bị cưỡng bức đưa ra khỏi Ủy Nội Thụy Lạp (Venezuela) trong các hành động mà họ gọi là “gây hấn” của Mỹ, và kêu gọi “làm rõ ngay lập tức” tình hình.

Nga nhấn mạnh: nếu đúng, đây là “vi phạm không thể chấp nhận” đối với chủ quyền của một quốc gia độc lập – nguyên tắc cốt lõi của luật quốc tế. Trước đó, Nga cũng đã lên án đây là “hành động xâm lược vũ trang”, cho rằng mọi “lý do biện minh” đều không đứng vững.

AMERICA AFTER TRUMP : MỘT BẢN CÁO TRẠNG CHO CẢ MỘT THỜI ĐẠI





Không ai biết Donald Trump sẽ rơi vào vực thẳm chính trị vào ngày nào, nhưng một điều chắc chắn như quy luật trọng lực :

- Ông ta sẽ rơi.

Không có kẻ nào xây dựng quyền lực trên :

- Sự dối trá

- Thù hận và vô trách nhiệm mà có thể đứng mãi.

Vấn đề không phải là Trump có sụp không , mà là nước Mỹ sẽ trả cái giá nào cho cú sập ấy.





Xã hội Hoa Kỳ ba phần tư thế kỷ qua thường tự hào rằng :

-- Nnền dân chủ của họ “ ổn định như đá tảng ” .

Nhưng rồi Trump xuất hiện, như một thí nghiệm nguy hiểm chứng minh rằng :

Ngay cả một nền dân chủ trưởng thành cũng có thể bị lay chuyển bởi một cá nhân lưu manh biết khai thác nỗi sợ hãi, bản năng thấp kém và sự vô minh tập thể.

Nếu Mỹ từng vượt qua Joseph McCarthy, Nixon, hay các cơn sốt chống Cộng cực đoan, thì Trump là một dạng biến chủng mạnh hơn :

- Không chỉ phá luật, ông ta còn phá luôn khái niệm sự thật.






I. Trump – Sự sụp đổ được báo trước.

Trump sẽ không rơi vì đối thủ. Ông sẽ rơi vì chính những chiếc bóng mà ông ra tự tạo ra—những lời dối trá từng che chở ông nay trở thành sợi dây siết cổ.

Một kẻ bị vây bởi :

- Điều tra hình sự

- Hồ sơ tài chính mờ ám

- Các phán quyết dân sự, và nay là tai tiếng tình dục từ hồ sơ Epstein, không thể tồn tại lâu dài trong môi trường chính trị dân chủ, nơi sự thật sớm muộn cũng ngoi lên mặt nước.





Hệ thống Mỹ không hoàn hảo , nhưng nó có một cơ chế tự sửa chữa cực mạnh :

- Sự xấu hổ khi bị lộ ánh sáng công luận. Và Trump, dù có phép màu gì đi nữa, cũng không thể mãi trốn được ánh sáng ấy.

Sự sụp đổ của Donald Trump sẽ không chỉ là kết thúc của một cá nhân.

Nó sẽ khép lại một thời đại mà sự nguỵ biện được xem ngang hàng với sự thật, nơi một dòng tweet có sức mạnh hơn báo cáo của cả một cơ quan quốc phòng.





II. Bạo lực sau ngày Trump ngã – một thực tế phải đối mặt.


Michael Misita trong đoạn văn gốc nói rằng :

- “ Sẽ có bạo lực từ cả hai phía”. Điều này không viễn tưởng.

Ngày 6/1/2021 đã chứng minh :

- Khi một lãnh tụ gieo vào đầu quần chúng rằng :

- " Nếu tôi thua thì tất cả là gian lận", ông ta đã bật lửa ngay dưới thùng thuốc súng.

Tựa hồ như một nhà độc tài thất thế , Trump bám víu vào sự phẫn nộ của người ủng hộ mình như nguồn năng lượng cuối cùng.



https://www.youtube.com/watch?v=ibWJO02nNsY



Ngày ông ta chính thức rơi , nước Mỹ có thể lại chứng kiến thêm cảnh bạo lực :

- Nhóm cực hữu mang súng

- Các tổ chức bán quân sự

- Những người tin thuyết âm mưu

- QAnon

- Proud Boys…

Tất cả đã được Trump nuôi dưỡng bằng độc khẩu vị chính trị :

- Nỗi sợ và hận thù.


https://www.youtube.com/watch?v=WUB814y5ns0



Nhưng nước Mỹ sẽ sống sót.

Hệ thống đó đã từng sống sót trước nội chiến, khủng hoảng kinh tế 1929, và vụ khủng bố 9/11.

Trump có thể gây thương tích, nhưng không thể tiêu diệt được nước Mỹ

III. Những người ủng hộ Trump: tấn bi hài kịch của sự đồng lõa.

Đoạn sắc nhất trong nguyên bản Misita là so sánh người Mỹ hậu-Trump với người Đức hậu-Hitler cùng một câu nói trơn tuột :

- “Tôi đâu có biết.” Nhưng họ biết.

- Họ biết Trump nói dối như thở.





- Họ biết ông ta kích động bạo lực.





- Họ biết ông ta chia rẽ nước Mỹ sâu sắc hơn bất kỳ tổng thống nào trong 100 năm qua.




- Họ biết ông ta nịnh bợ Putin và các nhà độc tài.





- Họ biết ông ta coi thường pháp luật

- Coi thường phụ nữ

- Coi thường cả hệ thống bầu cử vốn là nền tảng của quốc gia.

Nhưng họ không quan tâm.





Lòng phẫn nộ có sức cám dỗ ma quỷ :

Trump khiến hàng triệu người cảm thấy rằng :

- Nỗi giận dữ của họ được hợp pháp hóa.

Và cũng như người Đức từng rơi vào mê cung ấy, người Mỹ pro-Trump hôm nay sẽ tìm mọi cách biện minh cho sự mù quáng của mình.


https://www.youtube.com/watch?v=tQP3c47_UjU



Mười năm nữa , như Misita dự đoán, sẽ khó tìm người thú nhận rằng mình từng bỏ phiếu cho Trump.

Sự chối bỏ đó là bản năng sinh tồn đạo đức :

- Không ai muốn đứng về phía sai trái của lịch sử khi sự thật đã trỗi dậy.


https://www.youtube.com/watch?v=RMyaQBamCkI


****

Theo như có các nguồn ghi chép, bà Baba Vanga, nhà tiên tri mù người Bulgaria từng dự đoán chính xác những biến cố lớn như vụ khủng bố ngày 11/9 tại Mỹ hay đại dịch Covid-19. Khi nhà tiên tri mù này từng dự báo nhiều sự kiện lớn và khẳng định nhân loại sẽ đối diện ngày tận thế tuyệt đối năm 5079. Tuy nhiên, lời tiên tri được cho là quan trọng nhất chính là về ngày tận thế tuyệt đối của nhân loại.

Baba Vanga, nhà tiên tri mù người Bulgaria, thường được gọi là “Nostradamus vùng Balkan”, đã để lại nhiều lời dự báo gây chấn động trước khi qua đời gần 30 năm.

Theo các nguồn ghi chép, bà từng dự đoán chính xác những biến cố lớn như vụ khủng bố ngày 11/9 tại Mỹ hay đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, lời tiên tri được cho là quan trọng nhất chính là về ngày tận thế tuyệt đối của nhân loại.

Baba Vanga được cho là khẳng định năm 5079, một sự kiện vũ trụ “không thể tưởng tượng nổi” sẽ xảy ra, dẫn đến sự hủy diệt hoàn toàn của vũ trụ và chấm dứt sự tồn tại của loài người.

Đây được xem là mốc cuối cùng trong chuỗi dự báo dài hạn mà bà để lại, mô tả tiến trình phát triển, mở rộng và suy tàn của nhân loại qua nhiều thế kỷ.

Dòng thời gian các sự kiện trước ngày diệt vong

Trong lời tiên tri, Baba Vanga không chỉ đưa ra năm kết thúc mà còn phác thảo một dòng thời gian chi tiết về sự tiến hóa và biến cố của nhân loại:

Năm 3005: xảy ra một cuộc chiến trên sao Hỏa.

Năm 3010: Mặt Trăng va chạm, gây ra thảm họa lớn.

Năm 3797: sự sống trên Trái Đất tuyệt chủng, nhưng con người đã kịp di cư và định cư trên một hành tinh mới.

Đến thế kỷ 43: nhân loại đạt bước tiến vượt bậc về công nghệ và đạo đức, chữa khỏi mọi bệnh tật.

Ngoài ra, bà còn dự đoán rằng trong quá trình phát triển, con người sẽ mở rộng khắp hệ Mặt Trời, đạt đến khả năng bất tử và thậm chí giao tiếp với các nền văn minh ngoài Trái Đất trước khi đối diện biến cố cuối cùng.

Di sản của “Nostradamus vùng Balkan”

Baba Vanga qua đời năm 1996 ở tuổi 85, nhưng những lời tiên tri của bà vẫn tiếp tục gây chú ý và tranh luận. Dù không có bằng chứng khoa học xác nhận, nhiều người tin rằng các dự báo của bà đã phản ánh chính xác nhiều sự kiện lịch sử.

Lời tiên tri về năm 5079 được xem là “chốt hạ” cho toàn bộ nhân loại, khi vũ trụ sẽ bị phá hủy bởi một biến cố vũ trụ khổng lồ. Đây là một trong những dự báo gây ám ảnh nhất, khiến nhiều người vừa tò mò vừa lo sợ về tương lai xa xôi của loài người.

Đồng đạo không có nghĩa là đồng đường
Câu hỏi tưởng đơn giản: cùng là Hồi giáo, vậy vì sao người từ Syria, Afghanistan, Pakistan, Somalia… không đổ về Saudi Arabia, UAE, Qatar, Kuwait… mà lại tìm đường sang châu Âu, Mỹ, Canada, Úc?

Thực ra, di cư không được quyết định bằng tôn giáo. Di cư được quyết định bằng… cánh cửa pháp lý. Ai được vào, ai được ở, ai được quyền “đặt gốc”, và ai mãi mãi chỉ là người tạm trú.

Vùng Vịnh cần lao động, không mở đường tị nạn
Các quốc gia Vùng Vịnh rất giàu, nhưng mô hình quản trị nhập cư của họ chủ yếu dựa trên nhu cầu lao động và kiểm soát dân số, chứ không phải tinh thần tiếp nhận tị nạn như châu Âu hay Bắc Mỹ.

Nhiều nước Vùng Vịnh không ký Công ước Tị nạn Liên Hợp Quốc 1951, nên không vận hành cơ chế “xin tị nạn” theo chuẩn phương Tây. Người nước ngoài thường vào bằng visa lao động, visa thăm thân, visa hành hương… và phần lớn không có “làn” chuyển tiếp sang định cư lâu dài.

Nói cách khác: có thể cho bạn việc làm, nhưng không hứa cho bạn một tương lai pháp lý cho cả gia đình.

Kafala: ràng buộc vào chủ, quyền sống mỏng như giấy
Một điểm mấu chốt là hệ thống kafala (bảo lãnh lao động). Cơ chế này ràng buộc người lao động với nhà tuyển dụng, khiến việc đổi việc, tự do di chuyển nghề nghiệp, hay tự bảo vệ quyền lợi trở nên rất khó. Trong nhiều trường hợp, người lao động rơi vào thế yếu: dễ bị bóc lột và luôn mang nỗi lo bị trục xuất.

Và điều quan trọng nhất: gần như không có con đường rõ ràng để trở thành thường trú nhân hay nhập quốc tịch. Làm bao năm vẫn chỉ là “ở nhờ hợp đồng”.

Ở tạm để làm việc, không có “đời sau”
Người nhập cư nghèo đến Vùng Vịnh thường chỉ được ở tạm thời để làm lao động tay chân. Phúc lợi xã hội cũng không theo kiểu “nhà nước bảo trợ” như nhiều nước Âu–Mỹ (trợ cấp thất nghiệp, hưu trí, mạng lưới an sinh). Sự phân tầng theo quốc tịch/nhóm lao động cũng tồn tại trong đời sống thường ngày.

Vì vậy, dù lương có thể cao hơn quê nhà, nhưng cảm giác “không bao giờ thuộc về” vẫn là một trần kính rất thấp.

Phương Tây hấp dẫn vì có con đường thành… công dân
Ngược lại, châu Âu, Mỹ, Canada, Úc suốt nhiều thập niên đã xây dựng cơ chế tiếp nhận người tị nạn và nhập cư theo hướng:
Có cơ hội xin quy chế cư trú hợp pháp.
Có hỗ trợ xã hội (tùy nước, tùy diện).
Có quyền lao động, học hành cho con cái.
Có khả năng bảo lãnh đoàn tụ gia đình.
Và quan trọng nhất: có lộ trình trở thành công dân.

Đó là khác biệt căn bản. Người ta không chỉ chạy khỏi chiến tranh và nghèo đói. Người ta chạy tới nơi có thể đổi đời cho cả dòng họ, cả thế hệ sau.

Vì sao Vùng Vịnh “mạnh tay” trục xuất? Nhìn vào cách họ quản trị
Ở Vùng Vịnh, trục xuất không phải chuyện hiếm. Nó là một công cụ quản trị lao động và trật tự xã hội, áp dụng thường xuyên, bất kể cùng tôn giáo hay không.

Các ví dụ được nhắc tới gần đây cho thấy mức độ cứng rắn đó. Trong khoảng 10 ngày trước 19/12/2025, Saudi Arabia trục xuất 24.000 người Pakistan vì bị quy kết “ăn xin”; Dubai gửi trả về khoảng 6.000; Azerbaijan trục xuất khoảng 2.500 công dân Pakistan bị cáo buộc ăn xin; UAE siết chặt visa vì lo ngại “hoạt động tội phạm”.

Cũng có thông tin phía Pakistan ghi nhận 66.000 hành khách bị từ chối lên máy bay trong năm; Bộ trưởng Nội vụ Pakistan nêu rằng năm nay có 8,5 triệu người ra nước ngoài từ Pakistan, và ba tháng qua có 450 người bị bắt khi cố vượt biên trái phép vào Iran. Một quan chức Pakistan thừa nhận điều này liên quan tới lo ngại công dân Pakistan sang Tây Á rồi “tham gia hoạt động tội phạm”.

Saudi Arabia từng cảnh báo về tình trạng một số người vào nước này dưới vỏ bọc hành hương rồi bỏ trốn, ở lại để ăn xin. Năm 2025, Saudi được nhắc là nước dẫn đầu về số trục xuất, gồm hơn 10.884 người Ấn Độ, 24.000 người Pakistan, và hàng ngàn người Bangladesh, Ai Cập… Các chiến dịch lớn có thể trục xuất tới hàng trăm ngàn người/năm, gồm cả Yemen, Ethiopia…

UAE cũng được nhắc trục xuất khoảng 1.469 người Ấn Độ trong năm 2025 và nhiều nhóm khác sau khi các chương trình ân xá hết hạn, thường đi kèm “ân xá để tự nguyện về” rồi trục xuất người không tuân thủ. Kuwait thường xuyên bắt giữ và trục xuất người vi phạm, kèm lệnh cấm nhập cảnh Vùng Vịnh 5 năm hoặc vĩnh viễn. Qatar, Bahrain, Oman ít hơn nhưng vẫn có các đợt trục xuất, chủ yếu liên quan vi phạm lao động.

Tổng thể, đây là một mô hình rõ ràng: Vùng Vịnh mở cửa theo dạng “thuê lao động”, và đóng cửa rất nhanh khi thấy rủi ro xã hội.

Bài toán biết ơn và hội nhập: nơi nào cũng đau đầu
Có một điều cần nói thẳng: đa số người nhập cư chỉ mong sống yên ổn, làm việc, nuôi con. Nhưng bất cứ xã hội nào cũng có một bộ phận nhỏ lợi dụng kẽ hở: lừa đảo, phạm tội, bạo lực… và chính nhóm nhỏ đó làm hỏng hình ảnh của cả cộng đồng, khiến nước tiếp nhận phản ứng ngày càng gắt.

Vùng Vịnh chọn cách “triệt ngay từ cửa”: không cho bám rễ, không cho thành thường trú, mạnh tay trục xuất. Phương Tây chọn cách mở cửa và hòa nhập, đổi lại phải chịu bài toán an ninh – xã hội phức tạp hơn nhiều, cộng thêm áp lực phúc lợi và tranh luận chính trị kéo dài.

Rốt cuộc, lý do người nghèo hướng về Âu–Mỹ không phải vì họ “thích” phương Tây hơn đồng đạo, mà vì phương Tây cho họ thứ mà Vùng Vịnh không cho: đường trở thành người của đất nước đó.

Vùng Vịnh có tiền, nhưng khóa chặt cánh cửa định cư.
Phương Tây nhiều vấn đề, nhưng mở ra cơ hội quốc tịch, đoàn tụ và một tương lai dài hơi.

Và đó là lý do, dù cùng tôn giáo, dòng người vẫn chọn nơi có “tấm vé ở lại” thay vì nơi chỉ có “hợp đồng tạm thời”.

SÀI GÒN, Việt Nam

Cứ đến cuối năm, phi trường Tân Sơn Nhất ở Sài Gòn lại đông nghẹt khách, trong khi rác thải cũng đang "bủa vây" khắp nơi, phơi bày lỗ hổng lớn về ý thức của người dân ở Việt Nam.

Vào những ngày cuối năm, khu vực ở sảnh chờ đợi tại các nhà ga trong phi trường Tân Sơn Nhất luôn luôn tấp nập người, nhộn nhịp với số lượng hành khách càng gần đến Tết, càng đông nghẹt, nơi đâu cũng thấy "ngộp" hơi người.

Những ngày cuối năm, phi trường quốc tế Tân Sơn Nhất càng trở nên đông đúc hơn với rừng người. (Ảnh: Đời Sống Pháp Luật)
Theo ghi nhận của báo Người Lao Động hôm 29/12, ngoài mùi hơi người tỏa ra gây dị ứng, còn có nhiều loại rác thải thấy xuất hiện khắp nơi.

Mặc dù có nhiều thùng rác được cho bố trí tại các khu vực trong phi trường, nhưng tình trạng xả rác bừa bãi của nhiều người khi đến phi trường vẫn xảy ra, gây ra cảnh mất vệ sinh, ảnh hưởng xấu đến mỹ quan đô thị. Trong đó, tại nhà ga quốc tế, cũng thấy xuất hiện rất nhiều rác rưởi, gây khó chịu cho du khách quốc tế.

Theo đó, hàng loạt rác thải như chai nhựa, ly nhựa, hộp đồ ăn, thực phẩm ăn thừa… bị vứt bừa bãi ở mọi ngóc ngách trong phi trường từ khu vực sảnh chờ, sàn nhà, trên bậc thang cho đến cả ghế ngồi.

Đặc biệt, khu vực ghế ngồi chờ tại cả ga đi và ga đến là nơi có nhiều loại rác thải do hành khách ăn uống xong, rồi bỏ đi mà không chịu bỏ rác vào thùng. Có cả trường hợp người dùng xong lại cố tình nhét chai nhựa, hộp nhựa vào các khe ghế, các vị trí ở khuất tầm nhìn, nên các nhân viên làm vệ sinh không nhìn thấy để ra tay dọn dẹp cho sạch.

Tại các khu vực sảnh chờ cũng là nơi có nhiều rác thải, chai nước uống dở dang để trên bệ cột, lan can hoặc góc tường.

Rác thải bị vứt bừa bãi ở mọi ngóc ngách trong phi trường Tân Sơn Nhất. (Ảnh: Người Lao Động)
Trên sàn nhà ở khắp các lối đi có nhiều đầu lọc thuốc lá. Tại một số vị trí, rác được bỏ trong túi nylon nhưng không buộc kín nằm lăn lóc ngay dưới ghế ngồi gây ra mùi khó chịu.

Điều đáng nói là dù cho các nhân viên vệ sinh thường xuyên đến thu gom, lau dọn nhưng vẫn không thể dọn dẹp kịp.

Nói về tình trạng trên, một vị lãnh đạo của tổng công ty Cảng Hàng Không Việt Nam (ACV) có nhận định, nguyên nhân của tình trạng xả rác bừa bãi không phải do thiếu thùng rác, mà do rất nhiều hành khách thiếu ý thức giữ gìn vệ sinh chung.

Tổng Thống Donald Trump vừa cho công bố sẽ hoãn tăng thuế nhập cảng đánh vào đồ nội thất, tủ bếp và bàn trang điểm trong một năm, cho đến năm 2027, theo Tòa Bạch Ốc loan báo hôm thứ Tư, 31 háng Mười Hai, và CNN vừa đưa tin ra.

Vài tiếng đồng hồ trước khi hết năm 2025, Tổng Thống Trump đã ký bản tuyên bố cho hoãn tăng thuế nhập cảng những mặt hàng này. Theo sắc lệnh trước đó của ông, mức thuế mới này sẽ có hiệu lực từ hôm thứ Năm, 1/1/2026.

Khách mua đồ nội thất tại siêu thị IKEA ở Emeryville, California, (Ảnh:Getty Images)
Hồi tháng Chín năm ngoái, Tổng Thống Trump thông báo sẽ tăng 25% mức thuế nhập cảng đối với đồ nội thất và tủ bếp. Mức thuế đó đã có hiệu lực từ hôm 14/10/25i. Ông Trump cũng cho hay sẽ tăng thuế nhập cảng đồ nội thất lên 30% và tủ bếp lên 50% từ ngày 1/1/2026.

Theo thông báo hôm thứ Tư, thuế nhập cảng những sản phẩm này sẽ được giữ nguyên mức 25% cho đến năm 2027.

"Hoa Kỳ tiếp tục đàm phán, đạt nhiều kết quả với các đối tác thương mại để giải quyết vấn đề công bằng mậu dịch và mối lo an ninh quốc gia có liên quan đến sản phẩm gỗ nhập cảng", Tòa Bạch Ốc cho biết.

Chính quyền Tổng Thống Trump đã bị chỉ trích ngày càng nhiều vì không ổn định được giá cả, một phần do múc thuế mà ông Trump đã áp đặt lên hàng loạt mặt hàng từ khi ông lên nhậm chức hồi đầu năm 2025.

Thậm chí trước khi Tổng Thống Trump đánh thuế nhập cảng đồ nội thất 25%, giá cả đã tăng vọt vì ông tăng thuế nhập cảng hầu hết hàng hóa này đến từ TQ và Việt Nam, hai nước xuất cảng đồ nội thất nhiều nhất cho Hoa Kỳ.

Bất chấp người dân Mỹ ngày càng lo lắng vật giá leo thang, Tổng Thống Trump đổ thừa do chính quyền cựu Tổng Thống Joe Biden đã làm cho mức lạm phát tăng. Trong những bài diễn văn gần đây, ông Trump khẳng định, rốt cuộc, thuế quan có thể làm hạ giá cả.

Trong thông báo hôm thứ Tư, Tòa Bạch Ốc không nói rõ lý do nào mà Tổng Thống Trump lại hoãn tăng thuế nhập cảng đồ nội thất, tủ bếp và bàn trang điểm.

Hồi tháng Chín, Tổng Thống Trump tăng thuế nhập cảng những sản phẩm bằng gỗ này, cũng như gỗ xây dựng, với lý do bảo đảm an ninh quốc gia và bảo vệ nền kỹ nghệ gỗ ở Mỹ.

Trong một cuộc phỏng vấn với The Wall Street Journal công bố hôm thứ Năm, Tổng thống Donald Trump (79 tuổi) lần đầu nói khá dài về chuyện sức khỏe cá nhân giữa lúc dư luận soi kỹ từng dấu hiệu lạ trên cơ thể ông. Ông thừa nhận mình đang dùng aspirin với liều cao hơn mức bác sĩ khuyến nghị, và cho rằng đây là nguyên nhân khiến các vết bầm tím trên tay xuất hiện rõ rệt, thậm chí có lúc phải che bằng lớp trang điểm dày hoặc băng dán.

Ông Trump giải thích theo kiểu rất “Trump”: aspirin giúp làm “loãng máu”, ông không muốn “máu đặc” chảy qua tim. Ông còn hỏi ngược người đối thoại: “Có hợp lý không?” rồi nói mình hơi mê tín, đã uống aspirin như vậy suốt 25 năm. Câu nói nghe như bông đùa, nhưng nó chạm đúng điểm nhạy cảm: tuổi tác, tính minh bạch y tế của lãnh đạo, và ranh giới giữa “thói quen cá nhân” với “nguy cơ sức khỏe công cộng” khi người đó là tổng thống.

325mg mỗi ngày: liều “đủ mạnh” để gây bầm – nhưng vẫn nằm trong khung điều trị
Theo bác sĩ của Tổng thống, Dr. Sean Barbabella, ông Trump dùng 325mg aspirin mỗi ngày. Đây là viên “regular-strength” quen thuộc, lớn hơn liều “low-dose/baby aspirin” mà nhiều người thường nghe nhắc đến (thường quanh mức 81mg). Các tài liệu y khoa phổ biến cho biết liều thấp hay được nhắc cho mục tiêu phòng ngừa tim mạch thường nằm khoảng 75–100mg, trong khi điều trị aspirin hằng ngày có thể dao động rộng, tùy mục đích và hồ sơ nguy cơ của từng bệnh nhân.

Nhưng điểm quan trọng không nằm ở con số “có hợp lệ hay không” trên giấy. Vấn đề là aspirin làm giảm khả năng đông máu, nên dễ gây bầm tím và tăng nguy cơ chảy máu—từ những vết bầm tưởng như vô hại, đến chảy máu tiêu hóa hoặc biến chứng nặng hơn nếu có yếu tố nguy cơ kèm theo. Những năm gần đây, nhiều hướng dẫn y khoa đã thận trọng hơn với chuyện dùng aspirin hằng ngày cho người lớn tuổi, vì lợi ích phòng ngừa có thể không “lời” bằng rủi ro chảy máu ở một số nhóm.

Vì vậy, khi Tổng thống nói “tôi uống nhiều hơn lời bác sĩ”, câu chuyện lập tức chuyển tông: từ một dấu bầm ở mu bàn tay thành một câu hỏi lớn về việc ông có đang “tự chỉnh” phác đồ của mình hay không, và Nhà Trắng sẽ minh bạch tới đâu.

Vết bầm, lớp trang điểm và nỗ lực né ống kính
Thực tế, chuyện bầm tay của ông Trump không phải mới xuất hiện trong vài ngày. Nhiều bản tin trước đó nói vết bầm ở tay phải đã thấy từ trước khi ông trở lại Nhà Trắng, nhưng nó gây chú ý mạnh hơn khi người ta nhận ra ông thường cố che: lúc thì dùng lớp makeup đậm, lúc thì băng dán, lúc lại đưa tay kia che khuất trước ống kính. Tuần trước, các sự kiện công khai tiếp tục ghi nhận hiện tượng đổi màu/bầm nhẹ ở cả tay trái, khiến câu chuyện “chỉ do bắt tay nhiều” càng bị đem ra mổ xẻ.

Nhà Trắng từng giải thích rằng việc bắt tay liên tục cộng với chế độ dùng aspirin đều đặn có thể khiến bầm tím dễ xảy ra hơn. Một số chuyên gia y tế khi được hỏi thì không vội kết luận điều gì nghiêm trọng chỉ từ vết bầm. Nhưng chính cách che đậy—che hơi kỹ, che hơi nhiều—lại làm dư luận chú ý gấp đôi, vì người ta thường nghi ngờ điều bị giấu hơn điều được nói thẳng.

Chuyện “MRI” hóa ra là “CT scan”: và lời trấn an về tim mạch
Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump cũng nói về một lần chụp chiếu hồi tháng 10 mà trước đó ông từng gọi là “MRI”. Lần này ông đổi cách diễn đạt: không phải MRI, mà là CT scan—ông gọi nôm na là “một cuộc scan, nhẹ hơn MRI”. Bác sĩ Barbabella nói mục đích là loại trừ dứt điểm các vấn đề tim mạch, và kết quả không cho thấy bất thường.

Trước đó, đầu tháng này, bác sĩ của ông cũng đã ra một bản ghi nhớ nói hình ảnh chẩn đoán liên quan hệ tim mạch và vùng bụng cho kết quả “hoàn toàn bình thường”. Những câu chữ ấy nhằm chốt lại thông điệp: Nhà Trắng muốn khẳng định tổng thống ổn, ít nhất trên những chỉ số quan trọng.

Nhưng nghịch lý là: càng trấn an bằng những chữ “hoàn hảo”, “bình thường”, dư luận càng đòi thêm chi tiết—vì công chúng đã quá quen với kiểu “không nói đủ” rồi mới nói.

Sưng chân, tất ép và câu nói “tôi không thích tập”
Ngoài đôi bàn tay, dư luận còn để ý chuyện sưng ở chân và dáng vẻ mệt mỏi trong một số sự kiện. Nhà Trắng từng thông báo hồi tháng 7 rằng ông Trump bị suy tĩnh mạch mạn tính (chronic venous insufficiency)—một tình trạng khá thường gặp ở người lớn tuổi, liên quan việc máu hồi lưu kém khiến chân dễ sưng.

Ông Trump nói mình đã thử tất ép (compression socks) nhưng “không thích”. Và khi được hỏi về tập thể dục đều đặn, ông nói thẳng: ông không hứng thú—đi bộ hoặc chạy máy “chán”, không phải kiểu của ông. Đây là một kiểu thành thật hiếm thấy: không tô vẽ “tôi chăm chỉ luyện tập”, không diễn giải dài dòng, chỉ là một câu rất đời—nhưng lại khiến người nghe càng lo: tuổi 79, ít thích vận động, lại dùng aspirin liều cao… thì các dấu hiệu lặt vặt có thể sẽ còn gây tranh luận dài.

Sức khỏe tổng thống: đôi khi vấn đề không nằm ở bệnh, mà ở niềm tin
Công bằng mà nói, một vết bầm tay không đủ để kết luận điều gì nghiêm trọng. Nhưng với vị trí tổng thống, câu chuyện chưa bao giờ chỉ là y khoa. Nó là niềm tin: công chúng muốn biết điều gì đang xảy ra, muốn nghe rõ ràng, muốn thấy minh bạch. Và khi chính nhân vật trung tâm nói “tôi uống nhiều hơn bác sĩ khuyên” với một nụ cười nửa bông đùa, nửa thách thức, thì nghi vấn tự khắc nở ra: rốt cuộc ông đang kiểm soát sức khỏe mình tới đâu—và Nhà Trắng sẽ nói thật tới mức nào?

Năm mới vừa mở trang, Washington lại có thêm một “chủ đề cũ mà nóng”: sức khỏe của người quyền lực nhất nước Mỹ. Lần này, nó bắt đầu từ một viên aspirin, một vết bầm, và câu nói nghe rất đơn giản: “Tôi muốn máu loãng chảy qua tim.”

VietBF xin gửi tới toàn thể quý thành viên và quý độc giả gần xa lời chúc An Khang – Thịnh Vượng – Sức Khỏe dồi dào – Vạn sự như ý.
Một năm mới lại mở ra, mong rằng mỗi ngày ghé VietBF sẽ là một lần quý vị bắt gặp thêm tin hay, câu chuyện thú vị, và những chia sẻ ấm áp từ cộng đồng.

Tri ân quý độc giả – Càng đông càng vui
Năm qua, nhờ sự ủng hộ và đồng hành của quý vị, VietBF vẫn giữ được tinh thần “diễn đàn mở” – nơi người Việt khắp nơi có thể cập nhật tin tức, trao đổi quan điểm, giải trí và kết nối.
Ban Quản Trị xin chân thành cảm ơn từng lượt xem, từng bình luận, từng bài chia sẻ… vì chính những điều đó làm nên sức sống của VietBF.

Cập nhật mới: Mobile VietBF đã có Autoscroll
Bước sang 2026, VietBF tiếp tục nâng cấp trải nghiệm đọc tin cho tiện và “mượt” hơn.

Trang chủ VietBF (phiên bản Mobile) nay đã áp dụng công nghệ tự động cuộn sang trang mới (autoscroll): cuộn tới cuối trang là nội dung tự tải tiếp, không cần bấm qua trang.

Các trang Classicmaster và Superwidescreen cũng đã triển khai autoscroll tương tự, giúp đọc tin liền mạch, đặc biệt thuận tiện khi xem trên điện thoại.

Desktop & iPad vẫn giữ Masterpager như cũ
Để đảm bảo sự ổn định, tốc độ tải, và thói quen sử dụng của nhiều quý độc giả lâu năm:

Phiên bản Desktop và iPad hiện vẫn dùng công nghệ Masterpager như trước (bấm phân trang), quen thuộc và dễ kiểm soát số trang/tốc độ tải theo ý thích.

Chúc năm mới nhiều niềm vui – Hẹn gặp trên VietBF
Một lần nữa, VietBF kính chúc quý vị và gia đình năm 2026 bình an, phát tài, hạnh phúc, đi đâu cũng gặp may, làm gì cũng hanh thông.

Trân trọng,
Ban Quản Trị VietBF

WSJ : NƯỚC MỸ TRÊN ĐÀ SUY THOÁI


https://www.youtube.com/watch?v=GHr5C4BilYE








****

Không một ai có thể nghĩ rằng chỉ sau một năm, phe Cộng Hòa lại bị "tụt mood" đến như vậy. Một năm trước đây, khí thế hừng hực bao nhiêu thì bây giờ không khí lại chán chường ủ dột đến bấy nhiêu. Lỗi do ai thì chẳng có ai buồn nói ra, tuy không có ai mà không biết đến.

Tổng Thống Donald Trump và các dân biểu CH ở Hạ Viện tại Phòng Bầu Dục của Tòa Bạch Ốc (Minh họa)

Những cú "nhảy tàu"

Chưa đầy một năm nữa là sẽ đến cuộc bầu cử giữa kỳ nhưng bầu không khí ở chính trường Washington đang lan nhanh ra sự bất mãn và ngán ngẩm. Đảng Cộng Hòa (GOP), đảng của tổng thống đương quyền, đang chứng kiến một làn sóng "nhảy tàu" chưa từng có. Hàng loạt các nhân vật lập pháp Hạ Viện lẫn Thượng Viện đã tuyên bố sẽ không tái tranh cử, thậm chí xin từ chức sớm.

Tính cho đến cuối năm 2025, đã có 43 dân biểu Hạ Viện và 10 thượng nghị sĩ tuyên bố sẽ không tham gia vào cuộc đua năm 2026. Con số này đã vượt xa mọi kỷ lục trong hai thập niên qua, ngoại trừ hai kỳ bầu cử hồi năm 2018 và 2020. Một trong những trường hợp nổi bật nhất là Dân biểu Marjorie Taylor Greene (Georgia), nhân vật từng gây sóng gió với các thuyết âm mưu, từng nhất mực trung thành với Donald Trump và là một trong những chính trị gia sừng sỏ nhất của MAGA. Bà Greene không chỉ tuyên bố nghỉ hưu mà còn quyết định xin từ chức từ ngày 5 tháng Giêng, 2026, sớm một năm trước khi nhiệm kỳ sẽ chính thức kết thúc.

Lịch sử chính trị ở Mỹ cho thấy, đảng của tổng thống đương nhiệm thường sẽ bị mất ghế trong cuộc bầu cử giữa kỳ, một hiện tượng được gọi là "thermostatic politics" (chính trị nhiệt độ). "Thermostatic politics" chỉ là một khái niệm trong khoa chính trị học, được dùng để mô tả cách mà dư luận công chúng phản ứng ngược chiều với chính sách của chính quyền, giống như cái máy điều hòa nhiệt độ (thermostat).

Khi chính phủ "bật nóng" quá, cử tri đòi "cho giảm nhiệt", khi chính phủ "làm lạnh" quá, cử tri sẽ muốn "tăng nhiệt". Nói một cách khác, người dân không nhất thiết muốn có một chính sách cụ thể mà muốn cho điều chỉnh lại mức độ của chính sách đó… Hiện tượng này cũng cho thấy công chúng không mù mờ và không phải lúc nào cũng dễ bị "nhắm mắt và dắt mũi". Ví dụ điển hình là hồi năm 2006 dưới thời Tổng Thống George W. Bush, hay năm 2018 dưới thời Tổng Thống Trump nhiệm kỳ đầu, GOP đều bị thua nặng nề do sự dao động và phản ứng bất bình trong tâm lý người dân.

Bây giờ, bóng ma cũ lại lởn vởn, đặc biệt từ khi đảng Dân Chủ thắng đậm trong các cuộc bầu cử gần đây. Tại New Jersey và Virginia, phe Dân Chủ giành chiến thắng thuyết phục trong cuộc bầu cử Thống đốc. Thậm chí ở những tiểu bang có truyền thống "đỏ" như Georgia và Mississippi, họ cũng đã lật ngược thế cờ ở một số vị trí. Các ứng cử viên phe Dân Chủ như bà Abigail Spanberger (giành ghế Thống đốc Virginia), bà Mikie Sherrill (thắng ghế Thống đốc New Jersey), hay tay "Cộng sẩn nổi tiếng" Zohran Mamdani (thắng ghế Thị trưởng New York) đều vượt xa kết quả mà bà Kamala Harris từng có được năm 2024, đặc biệt với nhóm cử tri nam trẻ tuổi, vốn là thành phần từng nhiệt tình ủng hộ Trump.

Việc giới lập pháp rời bỏ Quốc Hội không phải chuyện hiếm thấy, nhưng quy mô lần này đã khiến cho giới quan sát bị bất ngờ. Một số người nghỉ hưu chỉ vì vấn đề tuổi tác. Một số người khác bỏ đi không phải vì "đã chán sống" mà đơn giản họ muốn đi nơi khác kiếm nhiều tiền hơn. Với kinh nghiệm và mối giao du tại Washington, họ dễ dàng trở thành cố vấn lobby hoặc làm việc cho các tập đoàn lớn với mức lương cao gấp nhiều lần. Cũng có những người "lùi một bước để tiến ba bước". Dân biểu Haley Stevens (Dân Chủ, Michigan) nghỉ để ra tranh cử ở Thượng Viện, trong khi Dân biểu Nancy Mace (GOP, South Carolina) nhắm đến ghế Thống đốc.

Bất luận là gì, tình hình chung vẫn là tâm lý bất mãn và mệt mỏi. Ngoài ra, sự tái phân bổ khu vực bầu cử (redistricting) tại một số tiểu bang đã làm đảo lộn mọi tính toán của nhiều chính trị gia. Tại Texas, việc cho vẽ lại bản đồ bầu cử khiến cho 9 người (sáu ở phe GOP và ba ở phe Dân Chủ), tức gần 1/4 các dân biểu Hạ Viện tiểu bang, đã quyết định không tiếp tục ra tranh cử.

"Mèo nào sẽ cắn mỉu nào?"

Một trong những diễn biến bất ngờ nhất là sự xoay trục của nhóm cử tri nam giới trẻ, từng là lực lượng nòng cốt giúp cho ông Trump đạt chiến thắng năm 2024. Các cuộc thăm dò mới nhất từ đại học Yale University chỉ ra rằng tỷ lệ ủng hộ Trump trong nhóm thanh niên 18-29 tuổi bị sụt giảm nghiêm trọng, chỉ còn khoảng 32-34%. Năm 2024, ông Trump giành được 42% phiếu bầu của những người dưới 30 tuổi.

Kinh tế là yếu tố lớn nhất dẫn đến sự thay đổi này. Các ứng cử viên như bà Abigail Spanberger, Mikie Sherrill và Zohran Mamdani đều tập trung vào vấn đề chi phí sinh hoạt trong chiến dịch tranh cử và không chỉ nhận được sự ủng hộ tốt hơn từ nam giới trẻ (so với tỷ lệ mà Kamala Harris có được năm 2024) mà còn giành được từ 7% đến 9% số phiếu bầu từ những người từng ủng hộ ông Trump ("The fight for young men intensifies ahead of the 2026 midterm elections"/NBC News).

Nói một cách khác, nếu tình hình kinh tế không khả quan hơn từ nay đến tháng Mười Một 2026, GOP khó có thể cản lại làn sóng xanh. Ông Robert Blizzard, chuyên gia thăm dò dư luận dày dạn kinh nghiệm của GOP, thừa nhận rằng rất khó để thuyết phục cử tri quan tâm bất cứ vấn đề gì khác, khi họ vẫn còn chật vật để lo trang trải cuộc sống hàng ngày.

Tuy vậy, dù đối mặt với "nghịch cảnh éo le", GOP vẫn còn những nguồn lực đáng gờm. Tỷ phú Elon Musk, sau giai đoạn "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt" với ông Trump, đã trở lại với những lời hứa hẹn tài trợ cho các chiến dịch GOP trong mùa bầu cử 2026. Bên cạnh đó, nội bộ Dân Chủ cũng không phải là một khối thống nhất. Sự chia rẽ giữa các phe phái cấp tiến và ôn hòa, cùng với tỷ lệ không hài lòng cao ngay trong chính cử tri Dân Chủ (48%), vẫn là kẽ hở để GOP hết lòng khai thác.

Phe GOP cho rằng họ vẫn còn thời gian để cải thiện hình ảnh từ nay đến tháng Mười Một 2026. Họ cho rằng loạt chiến thắng gần đây của Dân Chủ chỉ là "chó táp phải ruồi" và Dân Chủ "gặp hên" trong bối cảnh cử tri gặp nhiều khó khăn khiến họ "đã trở mặt" không bỏ phiếu cho Cộng Hòa. GOP tin rằng Dân Chủ thật ra chẳng có giải pháp gì cả, do vậy, cơ hội đối với GOP vẫn còn. Tuy nhiên, vấn đề ở chỗ, chính GOP cũng chẳng biết đưa ra giải pháp gì để kéo cử tri của họ. Sự bế tắc trong việc tìm lối ra thoát khỏi cái ngõ cụt do chính họ tạo ra một phần, và tổng thống của họ một phần, mới thật sự là nguyên nhân dẫn đến việc họ có nhiều khả năng bị mất điểm thêm.

Dù bhu7 thế nào, hệ thống chính trị ở Mỹ đã biến đổi đến mức nhiều quy luật bầu cử trước đây đã không còn nguyên vẹn. Sự phân cực xã hội quá sâu sắc, quá lớn đã khiến các kỳ bầu cử giữa kỳ, vốn được xem là mức "án phạt" dành cho đảng của tổng thống, nay cũng trở nên khó lường ra. Vài năm gần đây đã thấy xuất hiện một nghịch lý: đảng cầm quyền có thể mất ghế ở Hạ Viện nhưng lại giành thêm ghế ở Thượng Viện.

Cũng cần nhấn mạnh thêm, mức độ khốc liệt của năm 2026 không chỉ là cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng Mười Một. Bước vào năm 2026, tất cả 435 khu vực bầu cử Hạ Viện và 33 ghế Thượng Viện sẽ được cho bầu lại. GOP hiện nắm giữ nhiều hơn 3 ghế so với Dân Chủ trong Thượng Viện, trong khi ở Hạ Viện, họ đang giữ 219 ghế so với 213 ghế thuoc5 phe Dân Chủ. Hiện có 18 cuộc đua vào Hạ Viện được Cook Political Report xếp ra vào loại "khó đoán trước"

Ngày 3 tháng Ba, North Carolina sẽ cho tổ chức bầu cử Thượng Viện. Cùng ngày, người dân Texas bỏ phiếu một trong những cuộc đua Thượng Viện được chú ý nhiều nhất. Bên phe GOP, Bộ trưởng Tư Pháp Ken Paxton, một đồng minh trung thành của ông Trump, và dân biểu Wesley Hunt, một trong những người da đen đầu tiên đại diện cho Texas tại Hạ Viện, đang thi đấu với Thượng nghị sĩ John Cornyn trong vòng sơ bộ. Bên Dân Chủ, dân biểu Liên Bang Jasmine Crockett đối đầu với ông James Talarico, dân biểu tiểu bang Texas… Luật bầu cử Texas quy định nếu không có ứng cử viên nào giành được hơn 50% phiếu, hai ứng cử viên dẫn đầu sẽ tiến vào vòng bầu cử phụ vào ngày 26 tháng Năm.

Ngày 19 yháng Năm, Alabama chứng kiến cuộc chạy đua dành ghế Thống đốc giữa ứng cử viên Dân Chủ Doug Jones và đối thủ GOP Tommy Tuberville. Trong cùng ngày, Georgia cũng chứng kiến cuộc tranh ghế Thống đốc.

Vài tuần sau, ngày 2 tháng Sáu, đến lượt California sẽ chứng kiến cuộc chạy đua ghế Thống đốc. Tính cho đến thời điểm này, ít nhất 10 ứng cử viên đã có mặt trên lá phiếu sơ bộ. Các ứng cử viên đáng chú ý của phe Dân Chủ có Eric Swalwell; Katie Porter; Antonio Villaraigosa (cựu Thị trưởng Los Angeles); Xavier Becerra và tỷ phú Tom Steyer.

Với GOP, dù cơ may thắng rất thấp ở một tiểu bang cực xanh như California nhưng họ cũng sẽ góp mặt. Hai ứng cử viên GOP đáng chú ý là Steve Hilton và Chad Bianco. Tại California, tất cả ứng cử viên đấu với nhau trong cuộc bầu cử sơ bộ duy nhất và hai người dẫn đầu sẽ tiến vào cuộc tổng tuyển cử.

Nhìn chung, loạt cuộc bầu cử 2026 không chỉ là phép thử đối với mức độ ủng hộ dành cho cá nhân ông Trump mà còn là thước đo sự kiên nhẫn của giới cử tri trước những cam kết của ông, đặc biệt là vấn đề đời sống kinh tế. Nước Mỹ nói chung và Washington nói riêng đang đứng trước một cuộc tái cơ cấu quyền lực đầy sự kịch tính.