Một tài khoản đặt cược ẩn danh trên Polymarket đã kiếm hơn 400.000 USD nhờ dự đoán đúng việc Mỹ mở chiến dịch đặc biệt ở Venezuela, bắt Tổng thống Nicolás Maduro (cùng vợ) và đưa sang Mỹ để đối mặt các cáo buộc narco-terrorism và tham nhũng. Chính cú “ăn tiền” này làm dấy lên một câu hỏi khó chịu: liệu đây chỉ là vận may, hay là dấu vết của người biết chuyện trước giờ G?
Dấu vết trên chuỗi: đặt ít, trúng to, và không hề “ẩn mình”
Điểm khiến dư luận chú ý là tài khoản này không phải “tay chơi chuyên nghiệp” xuất hiện mọi nơi. Nó chỉ có 13 kèo, tổng vốn đặt khoảng 33.934,34 USD, tất cả tập trung trong giai đoạn 27/12 đến 3/1, xoay quanh hai chủ đề: khả năng Mỹ sớm “đánh” Venezuela và khả năng Maduro bị loại khỏi ghế trước hạn.
Đêm trước khi tin tức nổ ra công khai, tài khoản này đặt cú lớn nhất và cũng là cú cuối, hơn 14.000 USD. Trong khi đó, theo lời các quan chức Mỹ nói với NBC News, Tổng thống Trump đã quyết định “bật đèn xanh” trước Giáng Sinh, nhưng ngày giờ hành động được giữ linh hoạt, thậm chí Lầu Năm Góc cũng chỉ nắm rõ vào khuya thứ Sáu.
Danh tính người đặt cược, họ ở đâu, có “nghe lỏm” được điều gì không… hiện chưa ai khẳng định. Nhưng theo Chainalysis (đơn vị phân tích giao dịch crypto), người này đã rút tiền thắng bằng Solana qua một sàn giao dịch lớn ở Mỹ, và đáng chú ý là không có dấu hiệu rửa tiền hay cố tình che dấu đường đi. Nói cách khác: nếu cơ quan chức năng muốn lần ra, có thể sẽ “không khó lắm”.
Không chỉ một người: nhiều tài khoản khác cũng “ngửi đúng mùi”
NBC News cũng ghi nhận ít nhất 4 tài khoản khác chỉ đặt cược vào kịch bản “Maduro rời ghế trước cuối tháng 1”. Mức đặt của họ nhỏ hơn (khoảng 700–900 USD), nhưng lợi nhuận vẫn có thể lên tới 7.000–14.000 USD. Vấn đề là: không ai chứng minh được họ có tin nội bộ hay chỉ là đoán mò trúng số, nhưng càng nhiều “mũi nhọn” cùng chĩa đúng một hướng, thị trường càng khó tránh cảm giác… lạnh gáy.
Thị trường dự đoán: cá cược mọi thứ, từ tầm phào đến tận thế
Sự bùng nổ của “prediction markets” biến chuyện đời thật thành kèo cược: từ việc Kim Kardashian có đậu kỳ thi luật, đến chuyện vũ khí hạt nhân có nổ trong năm, thậm chí cả kèo kiểu “phép màu” như sự tái lâm của Chúa Jesus trong 12 tháng tới.
Nhưng chính vì “cái gì cũng cược được”, cộng với cách nền tảng tự “chấm kết quả” dựa trên nguồn dữ liệu mở, rủi ro thao túng cũng mở toang. NBC News nêu một ví dụ: kèo liên quan chiến sự Nga–Ukraine dựa trên bản đồ của Institute for the Study of War (ISW). Có thời điểm thị trường trả tiền cho kèo “Nga kiểm soát Myrnohrad”, rồi sau đó ISW lại nói bản đồ đã bị chỉnh sửa trái phép trong một khoảng thời gian ngắn, khiến dư luận đặt câu hỏi: chỉ cần “bẻ” nguồn xác nhận một chút, kèo thắng thua có thể đổi màu?
Lằn ranh pháp lý mờ đục và mùi “insider” ở Washington
Các kèo chính trị lại càng nhạy cảm. D.C. từng có tai tiếng khi một người trong giới dữ liệu chính trị, Sean McElwee (Data for Progress), bị nhắc tới vì đặt cược hàng ngàn USD vào các cuộc đua mà tổ chức của ông có liên quan. Chuyện đó từng khiến người ta giật mình: nếu vừa “làm nghề”, vừa “đánh kèo”, thì thông tin và ảnh hưởng nằm ở đâu trong cán cân công bằng?
Prediction markets cũng đang đi trong vùng “xám” pháp lý. Polymarket từng hạn chế người Mỹ theo quy định từ CFTC (cơ quan quản lý thị trường phái sinh). Nhưng theo NBC News, mùa hè vừa rồi CFTC dừng điều tra, và đến 25/11 Polymarket thông báo đã được CFTC chấp thuận hoạt động như một sàn tại Mỹ. Trên giao diện vẫn có ô xác nhận “không phải người Mỹ/không ở Mỹ”, nhưng nền tảng đã bắt đầu mở dần lựa chọn cho người Mỹ tham gia.
Trong bối cảnh đó, Dân biểu Ritchie Torres (D-New York) dự kiến đưa ra dự luật Public Integrity in Financial Prediction Markets Act of 2026, nhằm hình sự hóa hành vi kiếm lợi từ thông tin không công khai trên các thị trường dự đoán.
Luật sư David Chase (cựu SEC, nay làm về bào chữa chứng khoán) nói với NBC News rằng dùng tin nội bộ để kiếm lợi trong giao dịch hàng hóa thường bị xem là gian lận, nhưng với “kèo cược sự kiện đời thật” kiểu Polymarket, tiền lệ pháp lý vẫn chạy sau thực tế: tòa án có lẽ sẽ phải “đuổi kịp” một sân chơi mới vừa nhanh vừa nguy hiểm.
Một câu hỏi còn treo lơ lửng
Một người thắng đậm có thể chỉ là thiên tài dự đoán. Cũng có thể là kẻ đứng gần ngọn gió tin mật hơn người khác nửa bước. Nhưng chính nửa bước đó, khi đổi ra thành 400.000 USD, sẽ khiến xã hội buộc phải hỏi lại: nếu tương lai biến thành kèo cược, thì ai đang cầm “bảng đáp án” trong bóng tối?