USA Trump tuyên bố điều quân tới Portland để bảo vệ cơ sở ICE, cho phép dùng ‘Full Force’ nếu cần

[Gibbs]

Động thái mới từ Nhà Trắng
Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ điều quân tới Portland, Oregon, gọi đây là thành phố “bị chiến tranh tàn phá”, nhằm bảo vệ các cơ sở ICE (Di trú & Hải quan) mà ông nói đang “bị bao vây” bởi Antifa và “các phần tử khủng bố nội địa khác”. Ông cho biết, theo đề nghị của Bộ An ninh Nội địa (DHS) do Kristi Noem đứng đầu, ông đã chỉ đạo Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth “cung cấp mọi lực lượng cần thiết”, đồng thời “cho phép dùng Full Force nếu cần”.

“Full Force” là gì? Chưa rõ binh chủng nào sẽ được triển khai
Nhà Trắng không bình luận thêm về ý nghĩa cụ thể của “Full Force” hay loại quân nào sẽ được gửi tới Portland. DHS nói biện pháp này đến sau “nhiều tuần bạo loạn tại cơ sở ICE” và tấn công lực lượng chấp pháp. Người phát ngôn Tricia McLaughlin khẳng định: “Chúng tôi sẽ không để Antifa làm chệch hướng sứ mệnh bảo vệ nước Mỹ.” Cũng trong cùng ngày, bà nói trên truyền hình rằng chính quyền đang điều tra tính ‘tổ chức cao’ của một số cuộc biểu tình, thậm chí có tài trợ, trả tiền—chưa có bằng chứng cho cáo buộc này.

Portland và Oregon phản ứng: “Không cần quân đội”
Lãnh đạo địa phương kêu gọi giữ hòa bình, trong bối cảnh sự hiện diện liên bang tăng.

Thượng nghị sĩ Jeff Merkley cho rằng Tổng thống “gửi đặc vụ tới để tạo hỗn loạn… mục tiêu là khiến Portland đúng như ông mô tả,” và kêu gọi người dân “không mắc bẫy.”

Thị trưởng Keith Wilson khẳng định “không cần” đưa quân, nói Tổng thống “sẽ không thấy vô pháp hay bạo lực ở đây trừ khi ông định mang nó tới.”

Thống đốc Tina Kotek cho biết văn phòng không nhận được thông báo chính thức về lý do hay mục tiêu nhiệm vụ quân sự; bà khẳng định “không có đe dọa an ninh quốc gia” ở Portland và Oregon có thể tự lo an ninh công cộng.

Dân biểu Maxine Dexter và các ủy viên Hội đồng Thành phố cũng đề nghị cộng đồng bình tĩnh, không leo thang.

Bối cảnh: Triển khai lực lượng liên bang và ‘mối đe dọa Antifa’
Đây là ví dụ mới nhất về sử dụng quân đội theo cách đặc biệt nhằm “giảm tội phạm” tại các đô thị. Trước đó, Tổng thống đã điều Vệ binh Quốc gia tới Los Angeles (tháng 6) và Washington, DC (tháng trước), đồng thời đe dọa sẽ đưa quân tới Baltimore, Chicago và các thành phố do Dân chủ lãnh đạo. Đầu tháng này, ông xếp Antifa – mạng lưới lỏng lẻo của các nhóm cực tả/ẩn danh – thành “tổ chức khủng bố lớn”; Portland là nơi phong trào Antifa sớm hình thành và thường được Nhà Trắng nêu tên. Năm 2020, thời nhiệm kỳ đầu, DHS từng triển khai lực lượng tới trung tâm Portland trong làn sóng biểu tình hậu vụ George Floyd.

Điểm nóng: Cơ sở ICE tại Portland và vụ nổ súng ở Dallas
Một cơ sở ICE cách trung tâm Portland khoảng 3 km gần như biểu tình liên tục suốt mùa hè; đa số ôn hòa, nhưng có lúc khí cay được sử dụng và cơ sở phải đóng cửa vài ngày. Thông báo mới của Tổng thống đưa ra sau một vụ nổ súng tại cơ sở ICE ở Dallas, nơi nghi phạm bị cho là muốn nhắm vào nhân viên và tài sản của ICE, khiến 1 người bị giam thiệt mạng và 2 người khác trọng thương.

Tranh cãi pháp lý & câu hỏi bỏ ngỏ

Căn cứ pháp lý nào để triển khai quân và mức độ thẩm quyền của liên bang với an ninh địa phương?

“Full Force” có hàm ý quy tắc sử dụng vũ lực nào vượt chuẩn không?

Loại lực lượng (Vệ binh Quốc gia theo lệnh liên bang, quân đội chính quy, hay các đơn vị DHS) sẽ được điều động?

Cơ chế phối hợp với Thống đốc và chính quyền Portland ra sao, khi phía bang tuyên bố không cần?

Điều gì có thể xảy ra tiếp theo?
Trong ngắn hạn, hiện diện liên bang tại các khu vực quanh cơ sở ICE ở Portland có thể gia tăng; chính quyền bang–thành phố nhiều khả năng tiếp tục phản đối và ưu tiên bình ổn trật tự không đối đầu. Ở tầm quốc gia, cuộc tranh luận về vai trò quân đội trong trị an, giới hạn quyền lực liên bang, và định danh Antifa sẽ tiếp tục gay gắt, nhất là khi mùa bầu cử tiến gần.


Một bên khẳng định “bảo vệ an ninh quốc gia” trước “khủng bố nội địa”; bên kia cảnh báo “trình diễn sức mạnh ngắn hạn và tốn kém” có thể khiêu khích và làm xấu đi hình ảnh Portland. Động thái điều quân lần này có thể trở thành phép thử lớn cho quan hệ liên bang–tiểu bang, cũng như cho giới hạn việc dùng vũ lực trong quản lý biểu tình ở các thành phố Mỹ.