Tổng thống Trump công du Trung Đông: Tái định hình chiến lược Mỹ ở vùng Vịnh

[nguoiduatinabc]

Chuyến công du Trung Đông sắp tới của Tổng thống Mỹ Donald Trump phản ánh vai trò then chốt của vùng Vịnh trong chiến lược đối ngoại.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chọn Trung Đông làm điểm công du cấp nhà nước đầu tiên trong nhiệm kỳ hai, với chuyến công du Trung Đông dự kiến diễn ra từ ngày 13 đến 16-5.

Giới quan sát nhận định trọng tâm chuyến thăm của ông Trump sẽ là củng cố liên minh vùng Vịnh và thúc đẩy giải pháp ổn định khu vực trong bối cảnh địa chính trị nhiều biến động.

Tâm điểm mới trong chiến lược toàn cầu của ông Trump

Theo đài CNN, Saudi Arabia một lần nữa sẽ trở thành điểm đến đầu tiên trong nhiệm kỳ mới của ông Trump, và điều này không phải là ngẫu nhiên. Hành động này lặp lại đúng dấu ấn nhiệm kỳ đầu năm 2017, khi ông chọn Riyadh làm nơi đặt chân đầu tiên sau khi nhậm chức.

Đó là một quyết định mang tính biểu tượng cao, cho thấy Trung Đông - đặc biệt là vùng Vịnh - đang giữ vai trò chiến lược quan trọng trong chính sách đối ngoại của Mỹ.

Theo hãng tin Axios, chuyến đi vốn được lên lịch diễn ra vào ngày 28-4, song đã được lùi sang giữa tháng 5. Phía Saudi Arabia khi ấy kỳ vọng sẽ đón tiếp Tổng thống Mỹ sau một thỏa thuận ngừng bắn giữa Nga và Ukraine, nhằm gia tăng tính biểu tượng cho nỗ lực kiến tạo hòa bình toàn cầu.

Tuy nhiên, thông điệp chính không nằm ở ngày giờ mà ở bản đồ chuyến đi: không chỉ dừng lại ở Saudi Arabia, ông Trump còn lên kế hoạch thăm Qatar và Các Tiểu Vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Đây không chỉ là ba quốc gia giàu có, mà còn là ba trụ cột tạo nên “tam giác quyền lực” về chính trị và kinh tế ở Trung Đông. Mỗi quốc gia mang một bản sắc riêng, nhưng cùng chia sẻ với ông Trump một tầm nhìn thực dụng: an ninh khu vực, năng lượng, kinh tế số và đối trọng chiến lược với Iran.

Các nước vùng Vịnh hôm nay không chỉ còn là những nền quân chủ dầu mỏ. Saudi Arabia đang đẩy nhanh hiện đại hóa với Tầm nhìn 2030 (Vision 2030) để đa dạng hóa nền kinh tế và mở rộng tầm ảnh hưởng địa chính trị. Qatar, dù nhỏ về diện tích, đóng vai trò như một trung gian ngoại giao quan trọng, tích cực trong các sáng kiến nhân đạo. Còn UAE đang định vị mình là trung tâm công nghệ và logistics hàng đầu, với tham vọng vươn lên thành “Singapore của Trung Đông”, theo đài RT.

Trong khi đó, quan hệ giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang dần rạn nứt. Theo ông Murad Sadygzade - Chủ tịch Trung tâm nghiên cứu Trung Đông thuộc Trường Kinh tế cao cấp HSE (Nga), Washington đang không hài lòng với sự thiếu thống nhất của Brussels, những bất ổn nội tại của các nước chủ chốt, sự miễn cưỡng của EU trong việc can dự vào các vấn đề an ninh thực tiễn.

Trước tình hình đó, ưu tiên chiến lược của Mỹ đang dịch chuyển rõ rệt khỏi Tây Âu. Thay vào đó, các quốc gia vùng Vịnh - ổn định hơn, năng động hơn và sẵn sàng hợp tác hơn - đang trở thành những đối tác tiềm năng trong việc tái thiết vai trò toàn cầu của Mỹ, theo chuyên gia này.

“Với ông Trump, chuyến công du này không chỉ là sự tiếp nối logic của một chiến lược liên minh thực dụng, mà còn là dấu hiệu rõ ràng cho thấy sự đánh giá lại các trung tâm quyền lực truyền thống trong trật tự toàn cầu mới” - ông Sadygzade bình luận.