Tối nay Thứ Ba 4/1/2025 - Bài kiểm tra quan trọng trị giá 90 triệu đô - Cuộc bỏ phiếu tòa án Wisconsin trở thành cuộc trưng cầu dân ý về Musk

[qqquaker]

Mới chỉ năm tháng trôi qua kể từ khi cử tri Wisconsin phải đối mặt với cuộc bầu cử gay cấn, nhưng người dân tiểu bang Hoa Kỳ này đã bắt đầu quay trở lại các điểm bỏ phiếu.

Lần này, Elon Musk nổi lên như một ứng cử viên sáng giá trong cuộc đua lấp chỗ trống tại Tòa án Tối cao Wisconsin, ngay cả khi tên của tỷ phú này không xuất hiện trên lá phiếu.

Đây là cuộc tranh tụng tốn kém nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, với hơn 90 triệu đô la (70 triệu bảng Anh) đã chi cho đến nay, bao gồm 20 triệu đô la từ Musk và các nhóm liên kết với ông.

Sự lựa chọn nằm giữa Brad Schimel bảo thủ, được Tổng thống Donald Trump và Musk ủng hộ, và Susan Crawford tự do, được cựu Tổng thống Barack Obama và các nhà tài trợ lớn của đảng Dân chủ như George Soros ủng hộ.

Cuộc cạnh tranh này được dự đoán sẽ rất căng thẳng và có thể đảo ngược quyền kiểm soát tòa án tối cao của tiểu bang Trung Tây, hiện do các thẩm phán theo chủ nghĩa tự do kiểm soát với tỷ lệ 4-3.

Nhưng đây cũng là một trong những phép thử thực sự đầu tiên về tình cảm của cử tri đối với Trump, tại một tiểu bang mà ông đã giành chiến thắng với cách biệt chưa đến một phần trăm trong chiến thắng quyết định của ông trong cuộc bầu cử Nhà Trắng vào tháng 11 năm ngoái.

-

Chính quyền thứ hai của vị tổng thống đảng Cộng hòa đã cắt giảm các chương trình liên bang - những đợt cắt giảm được thực hiện bởi Musk, người giàu nhất thế giới và là đồng minh thân cận của Trump.

"Điều này thực sự quan trọng", người vận động Ronneisha Mallet cho biết. "Mọi người không nhìn vào bức tranh toàn cảnh. Mọi người chỉ nghĩ rằng đây chỉ là một cuộc bầu cử địa phương. Nhưng nó đi đến tận Nhà Trắng".

Cô gái 23 tuổi này đã đi vận động tại một khu dân cư yên tĩnh ở ngoại ô Milwaukee vào thứ Hai, một ngày trước khi cử tri chuẩn bị bỏ phiếu.

Cô ấy ở đây cùng với Bloc - Tổ chức các nhà lãnh đạo da đen tổ chức vì cộng đồng - khuyến khích mọi người đi bỏ phiếu.


-

Những cuộc bầu cử đặc biệt như thế này thường có tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu thấp. Nhưng sự tham gia của Musk đã làm bùng nổ cảm xúc ở mọi phía.

Các nhóm như Bloc dành thêm thời gian để thu hút cử tri.

Không phải ai cũng mở cửa trước vào thứ Hai, nhưng một số người đã mở cửa nói với bà Mallet rằng họ đã bỏ phiếu rồi. Theo Ủy ban Bầu cử Wisconsin, tính đến thứ Hai, có khoảng 644.000 người đã bỏ phiếu sớm.

"Tôi ghét Musk! Tôi ghét ruột gan của ông ta!" Peggy, đứng ở cửa, nói. Cô không muốn cho BBC biết tên đầy đủ của mình, nhưng tự mô tả mình là một cử tri độc lập đã chán ghét Đảng Cộng hòa.

"Tôi nghĩ Musk đã mua chức tổng thống", bà nói, ám chỉ đến số tiền 250 triệu đô la mà Musk đã chi để ủng hộ chiến dịch tranh cử tổng thống của Trump.

"Và vì vậy tôi nghĩ ông ấy đang cố gắng mua chuộc cuộc bầu cử ở đây," Peggy tiếp tục. "Và tôi hy vọng rằng mọi người đang bắt đầu thức tỉnh."

Đảng Dân chủ cũng đã tập hợp các nhà tài trợ giàu có để ủng hộ Crawford. Cùng với Soros, Thống đốc Illinois JB Pritzker và người sáng lập LinkedIn Reid Hoffman được cho là đã đóng góp số tiền lớn. Nhưng tên của họ không gây ra sự chỉ trích gay gắt như Musk.

-
Một cư dân khác - người khai tên là Palman - cho biết ông đã bỏ phiếu, một phần là để phản ứng với Musk.

"Khi bạn là một tỷ phú, bạn không tiêu tiền vô cớ", ông nói. "Ông ấy chỉ tiêu tiền có mục đích".

Vào Chủ Nhật, Musk đã tổ chức một cuộc mít tinh, trao hai tấm séc trị giá 1 triệu đô la cho những cử tri đã ký vào bản kiến ​​nghị nhằm ngăn chặn những thẩm phán "hoạt động tích cực" có thể phá vỡ kế hoạch của Trump.

Chúng tôi lái xe khoảng nửa giờ bên ngoài Milwaukee đến Waukesha - một quận dao động mà Tổng thống Trump đã giành chiến thắng. Khoảng 100 người đã tụ tập tại nhà máy bia và nhà hàng Dockhaus nhìn ra một công viên bóng chày, nơi Schimel dừng chân để vận động tranh cử.

Conor Gunar mặc chiếc áo sơ mi đỏ có in tên Musk.

"Tôi là một người hâm mộ lớn", anh nói, tay cầm chặt cốc bia. "Anh ấy đang làm một công việc tuyệt vời với Doge."

"Tại sao không?" ông nói thêm khi được hỏi về sự tham gia của Musk trong cuộc đua. "Đảng Dân chủ có những người như George Soros và JB Pritzker; tại sao chúng ta không thể có những tỷ phú?"

--

Một người ủng hộ Schimel khác, Scarlett Johnson, cũng đồng ý.

Cô đã tham dự sự kiện theo phong cách hội trường thị trấn của Musk vào cuối tuần, sự kiện mà cô mô tả là "rất vui".

Nhưng bà cho biết bà cũng hiểu những lời chỉ trích.

"Hãy xem, tôi nghĩ sẽ thật tuyệt nếu không có tỷ phú nào tham gia, nhưng nếu họ làm như vậy với đảng Dân chủ, thì việc họ tham gia với đảng Cộng hòa cũng là điều công bằng."

Ở bên trái, các nhà chiến lược nhìn thấy tia sáng khi họ tìm kiếm một chiến lược chính trị rõ ràng.

Lái xe dọc theo các con đường, bạn có thể nhìn thấy các tấm biển quảng cáo dán ở các thành phố như Green Bay và Madison với dòng chữ "đừng để Elon mua tòa án của chúng ta" và mô tả ông chủ của SpaceX và Tesla như một người điều khiển rối.

Bật TV lên và bạn sẽ thấy quảng cáo tấn công với nội dung: "Elon Musk mất kiểm soát".


--

Việc nhắm tới Musk thay vì Trump có vẻ là một lựa chọn chiến lược của đảng Dân chủ.

Một cuộc thăm dò của Trường Luật Marquette cho thấy Musk bị 53% cử tri đã đăng ký ở đây đánh giá không tích cực.

Lái xe qua vùng nông thôn Wisconsin, Ben Wickler, chủ tịch Đảng Dân chủ Wisconsin, nói với BBC rằng nếu Crawford có thể đánh bại Schimel, "sẽ có một kế hoạch rất rõ ràng về cách chống trả lại người đàn ông giàu nhất thế giới đang cố gắng phá hủy nền dân chủ Hoa Kỳ".

Allison Prasch, giáo sư tại Đại học Wisconsin-Madison chuyên về hùng biện chính trị Hoa Kỳ, cho biết cuộc đua này là một bài kiểm tra chiến lược cho cả hai bên.

"Chúng tôi biết rằng Wisconsin, cho đến tận cuối chu kỳ bầu cử tổng thống, vẫn rất sít sao", bà nói, lưu ý rằng một số thành phố như Milwaukee và Madison bất ngờ chuyển sang ủng hộ Trump và giúp ông giành được số phiếu đại cử tri của tiểu bang.

"Những gì xảy ra ở Wisconsin [hiện nay] sẽ cho chúng ta biết rất nhiều điều về những gì sẽ xảy ra, không chỉ vào năm 2026 mà cả vào năm 2028."

--
Những người chỉ trích Musk cho rằng ông có lý do thực tế để quan tâm đến cuộc đua ở Wisconsin.

Họ chỉ ra một vụ kiện đang diễn ra liên quan đến Tesla, công ty xe điện của Musk, có thể sẽ được đưa ra tòa án tối cao của tiểu bang trong tương lai.

Tỷ phú này đang kiện vì Wisconsin cấm các nhà sản xuất ô tô sở hữu đại lý, nhưng mô hình kinh doanh của Tesla lại liên quan đến việc điều hành phòng trưng bày riêng.

BBC đã liên hệ với America PAC của Musk để xin bình luận.

Chiến lược gia đảng Cộng hòa tại Wisconsin, Matt Terrill, cho biết Musk được phép quyên góp cho các chiến dịch vì những mục đích cá nhân mà ông quan tâm, giống như bất kỳ công dân nào khác - bao gồm cả các nhà tài trợ của đảng Dân chủ ủng hộ mạnh mẽ Crawford.

Terrill cho biết: "Rõ ràng Musk có quan điểm chính trị về những gì ông muốn thấy xảy ra với tư cách là một công dân Mỹ, chứ không chỉ với tư cách là một thành viên trong chính quyền Trump".

Kết quả này không chỉ là cuộc trưng cầu dân ý về nhiệm kỳ tổng thống của Trump cho đến nay, mà còn thử thách danh tiếng của Musk với tư cách là người quyết định vận mệnh trong nền chính trị Hoa Kỳ.

Theo Nomia Iqbal và Cai Pigliucci BBC