Hệ lụy từ vụ 'quay lưng với ê-kíp' như Cát Phượng

[Romano]

Cát Phượng công khai chê “Tiệm cầm đồ” giữa lúc phim đang chiếu, khiến dư luận dậy sóng và nhà sản xuất dọa kiện. Nhìn từ Hollywood, vụ việc phơi bày rủi ro truyền thông lẫn doanh thu khi chính diễn viên quay lưng với tác phẩm.

Câu chuyện Cát Phượng công khai chê phim điện ảnh Tiệm cầm đồ: Có chơi có chịu và chỉ trích đạo diễn Hoàng Anh Duy “yếu nghề” ngay khi phim đang công chiếu gây ồn ào những ngày qua.

Trong bài đăng mới nhất, cô thừa nhận nóng nảy, thiếu kiềm chế khi nói thẳng trước khán giả rằng phim có kịch bản yếu, đạo diễn non tay. Vụ việc trở nên nghiêm trọng hơn khi nhà sản xuất tuyên bố sẽ nhờ pháp luật can thiệp vì lo ngại phát ngôn này ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu phòng vé.

Từ góc nhìn truyền thông, đây được xem là cách “tự giết chết” một bộ phim khi chính gương mặt đại diện cho tác phẩm lại công khai chối bỏ nó.

Khi người trong cuộc quay lưng với tác phẩm
Trong ngành công nghiệp giải trí, diễn viên thường giữ nguyên tắc đồng hành cùng phim cho đến khi phim rời rạp. Việc Cát Phượng công khai phê phán ê-kíp và chất lượng phim, dù lý giải là “muốn đạo diễn tỉnh ngộ”, vẫn đặt cô vào tình huống gây tranh cãi. Nữ diễn viên còn thừa nhận chưa ký hợp đồng chính thức, điều này khiến ranh giới pháp lý giữa tự do ngôn luận và phát ngôn gây thiệt hại cho dự án trở nên mong manh.

Không chỉ Việt Nam, thị trường quốc tế nhiều lần chứng kiến các diễn viên quay lưng với tác phẩm của chính mình, để lại hậu quả nặng nề về truyền thông và doanh thu.

Năm 2009, khi series điện ảnh Transformers đang ăn khách toàn cầu, Megan Fox khiến Hollywood chấn động vì so sánh đạo diễn Michael Bay với Hitler, ví chuyện "làm việc với đạo diễn như ác mộng" trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Wonderland.

Nhà sản xuất Steven Spielberg lập tức yêu cầu loại cô khỏi phần ba - Transformers: Dark of the Moon. Bộ phim sau đó vẫn thắng lớn, nhưng Fox mất vai diễn đã đưa tên tuổi cô lên hàng sao hạng A.Đạo diễn Michael Bay chỉ trích gay gắt đạo đức nghề nghiệp và thái độ của Megan Fox trong nhiều năm sau. Theo ScreenRant, nhiều đạo diễn ngán ngẩm Megan Fox, không muốn hợp tác với "biểu tượng gợi cảm".

Trường hợp "diễn viên dị nhân" khác là Shia LaBeouf. Anh được cho là "vết xước" trong thương hiệu hái ra tiền Indiana Jones.

Khi Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull (2008) ra mắt, Shia LaBeouf thẳng thắn nói với Los Angeles Times rằng phim “không đạt kỳ vọng” và cho rằng “chúng tôi đã làm hỏng thương hiệu này”.

Lời chê bai khiến đạo diễn Steven Spielberg công khai thất vọng, còn cộng đồng người hâm mộ phản ứng dữ dội. Dù bộ phim thu về hơn 790 triệu USD, LaBeouf bị Hollywood đánh giá là khó hợp tác, lao đao suốt nhiều năm, theo Los Angeles Times.

Ở châu Á, nam diễn viên Kang Ji Hwan từng gây ồn ào khi phàn nàn kịch bản phim truyền hình Coffee House (2010) “thiếu logic” ngay giữa buổi họp báo ra mắt. Lời phát biểu bị truyền thông Hàn Quốc chỉ trích là thiếu chuyên nghiệp, buộc nhà sản xuất SBS phải ra thông cáo phản bác và điều chỉnh một số chi tiết kịch bản.

Dù phim vẫn đạt rating trung bình, hình ảnh Kang Ji Hwan bị gắn mác khó làm việc, khiến anh mất nhiều cơ hội hợp tác sau đó, theo Korea JoongAng Daily.

Năm 2016, Phạm Băng Băng từng chia sẻ trên Weibo rằng bom tấn League of Gods “có kịch bản thiếu hoàn chỉnh và định hướng mơ hồ”. Dù lời phàn nàn được gỡ nhanh, báo chí đại lục Trung Quốc rầm rộ đăng tải, tạo dư luận trái chiều.

Phim khởi chiếu với doanh thu mở màn thấp hơn dự báo, chỉ đạt khoảng 15 triệu USD trong tuần đầu so với kỳ vọng 30 triệu USD. Dù khó xác định thiệt hại hoàn toàn do phát ngôn, giới truyền thông xem đây là yếu tố khiến khán giả dè dặt.

Hiệu ứng "phản bội" và điều khoản đạo đức trong hợp đồng
Những vụ việc trên cho thấy đạo diễn, nhà sản xuất khó chấp nhận việc diễn viên có hành động “phản bội” ê-kíp. Ngay cả khi phim vẫn đạt doanh thu cao như trường hợp Indiana Jones 4, làn sóng chỉ trích từ truyền thông và công chúng khiến diễn viên mất điểm nghiêm trọng trong mắt nhà sản xuất.

Trong khi đó, ở thị trường châu Á như Hàn Quốc hay Trung Quốc, hành động này còn bị xem là phá vỡ chuẩn mực nghề nghiệp, gây rủi ro hợp đồng và kiện tụng.

Sự ảnh hưởng không chỉ nằm ở hình ảnh. Ở cấp độ thương mại, nhà phát hành và các chuỗi rạp phản ứng nhanh với dư luận. Khi làn sóng tiêu cực bùng nổ, họ có xu hướng giảm suất chiếu hoặc dời phim xuống các khung giờ ít khách để tránh rủi ro doanh thu. Điều đó dẫn đến vòng lặp phim ít suất chiếu, khán giả tiếp cận, doanh thu giảm, lại càng củng cố định kiến “phim dở”.Các nghiên cứu thị trường của Screen Daily và Box Office Mojo chỉ ra những bộ phim dính tranh cãi nội bộ thường sụt 25-40% doanh thu từ tuần hai so với dự báo, ngay cả khi doanh thu mở màn vẫn khả quan.

Tại Hollywood, hiệp hội luật sư giải trí nhiều lần cảnh báo về “morals clause” - điều khoản đạo đức trong hợp đồng. Theo Variety, điều khoản này cho phép nhà sản xuất chấm dứt hợp đồng hoặc yêu cầu bồi thường nếu nghệ sĩ có phát ngôn hay hành vi gây ảnh hưởng tiêu cực đến dự án. Đây chính là lý do những câu nói thiếu kiềm chế có thể khiến diễn viên mất vai hoặc phải xin lỗi công khai.

Variety từng dẫn nhiều trường hợp ngôi sao mất vai hoặc bị cắt bonus chỉ vì một phát ngôn gây tranh cãi, cho dù phim vẫn đang bán vé tốt. Tại các thị trường châu Á như Hàn Quốc, Trung Quốc, chuẩn mực nghề nghiệp càng khắt khe.

Việc “bóc phốt” nội bộ bị coi là phá vỡ tinh thần tập thể, khiến diễn viên lập tức bị gắn mác khó hợp tác, kéo theo hệ lụy cho cả hợp đồng quảng cáo và các dự án tiếp theo.