Cuộc đua hồi sinh máy bay lai khí cầu

[june04]

Gần một thế kỷ sau khi khí cầu khung cứng bị lãng quên, một số công ty khởi nghiệp đang tìm cách hồi sinh loại tàu bay này để chở hành khách và hàng hóa trên khắp thế giới.

Pathfinder 1


Pathfinder 1 nằm trong kho chứa. Ảnh: LTA Research

Theo New Atlas, nhà đồng sáng lập Google Sergey Brin thành lập công ty LTA Research tại Mỹ năm 2015 và phát triển nguyên mẫu máy bay lai khí cầu Pathfinder 1 khổng lồ nhằm tăng tốc xử lý thiên tai và chở hàng không thải khí. Dài 124 m và đường kính 20 m, Pathfinder 1 dài hơn đáng kể so với đối thủ là mẫu Airlander 10, dù chiều rộng chỉ bằng gần một nửa. Pathfinder 1 sử dụng bộ khung cấu tạo từ 96 ống titan hàn, nối liền bằng 289 ống sợi carbon gia cố, giúp phương tiện đủ nhẹ để bay bằng heli, thay vì sử dụng hydrogen làm khí nâng.

Lớp vỏ ngoài cùng của Pathfinder 1 làm từ vật liệu Tedlar không bắt lửa cán mỏng. Phương tiện được nâng bởi 13 túi nylon chống rách chứa đầy heli và phủ urethane. 12 động cơ đẩy điện nhô ra từ bên hông và phía sau máy bay, mỗi động cơ có thể xoay 360 độ để cung cấp lực đẩy có hướng và điều khiển vị trí. Chúng đều được quản lý thông qua hệ thống điều khiển bay điện tử và nút nhấn đa hướng đơn giản. Ước tính phương tiện có tốc độ tối đa 120 km/h và sức chở 200 tấn hàng, gấp gần 10 lần máy bay Boeing 737.

Pathfinder 1 được cấp phép đủ điều kiện bay cuối năm 2023 nhưng không thể bay cao quá 457 m. Phương tiện thực hiện chuyến bay ngoài trời đầu tiên vào tháng 10 năm ngoái. Do không cần đường băng, Pathfinder 1 có thể hỗ trợ dự án nhân đạo, giúp đưa nhu yếu phẩm và nhân viên cứu hộ tới vùng thiên tai khó tiếp cận, theo Sun.

Airlander 10


Airlander 10 được kỳ vọng cách mạng hóa giao thông giữa các thành phố. Ảnh: HAV

Là máy bay lai khí cầu giống Pathfinder 1, Airlander 10 được phát triển bởi công ty Hybrid Air Vehicles (HAV) ở Anh, dài 92 m và dự kiến bay ở độ cao 305 m phía trên các thành phố.

Airlander 10 trang bị 4 động cơ diesel siêu nạp công suất 325 mã lực, sử dụng lực nâng khí động học như máy bay cánh cố định thông thường để cất cánh và dựa vào khí heli để bay lơ lửng khi ở trên không. Chiếc máy bay có thể chở trọng lượng lên tới 10.000 kg, ở trên không trung trong 5 ngày cùng phi hành đoàn và không cần đường băng riêng.

Theo Sun, từ năm 2030, HAV hy vọng có thể chế tạo hơn 20 chiếc Airlander 10 mỗi năm từ nhà máy ở Doncaster, Nam Yorkshire, góp phần cách mạng hóa giao thông giữa các thành phố và giảm thải khí CO2. Hãng hàng không châu Âu Air Nostrum cho biết họ sẽ mua 20 chiếc Airlander 10 để chở khách giữa các hòn đảo ở Địa Trung Hải. Công ty tour Grands Espaces cũng muốn sử dụng Airlander 10 để chở khách tới Bắc Cực.

LCA60T


Hình dáng của máy bay lai khí cầu LCA60T mà Flying Whales đang phát triển. Ảnh: Flying Whales

Công ty Flying Whales của Pháp đang phát triển máy bay lai khí cầu mang tên Tàu bay công suất lớn 60 tấn (LCA60T) nhằm vận chuyển hàng hóa tới khu vực hẻo lánh khó tiếp cận trên thế giới. Phương tiện có thể hỗ trợ dự án xây dựng cơ sở sản xuất năng lượng, cung cấp hỗ trợ nhân đạo, vận chuyển container hàng từ đất liền hoặc tàu thủy, thậm chí thả bệnh viện dã chiến ở những nơi thiếu dịch vụ chăm sóc y tế.

LCA60T sẽ dài hơn mẫu Airlander 10 (92 m) hoặc Pathfinder 1 (124 m), với kích thước 200 m từ mũi tới đuôi và đường kính 50 m. Khoang hàng dài 96 m của nó sẽ được sử dụng để chở 60.000 kg hàng hóa mỗi chuyến bay. Phương tiện sẽ sử dụng 180.000 m3 khí heli để tạo lực nâng, giúp đạt độ cao 3.000 m.

LCT60A bao gồm bộ khung làm từ các dầm composite theo hình mạng, đỡ bởi những khớp kim loại. Flying Whales ước tính một chiếc LCT60A sẽ sử dụng hơn 80 km dầm composite. Bộ khung sẽ nằm kẹp giữa 14 khoang heli không điều áp ở bên trong và vỏ ngoài phát triển đặc biệt, hỗ trợ khí động và tính kiên cố của kết cấu. Các khoang heli sẽ sử dụng một loạt cảm biến nhiệt độ, áp suất và độ ẩm để duy trì lực nâng tối ưu trong điều kiện không lưu đa dạng.

Flying Whales nhắm tới tốc độ tối đa 100 km/h, sử dụng 32 động cơ đẩy có công suất kết hợp là 4.000 kW. Theo dự kiến, phương tiện sẽ bắt đầu bay thử nghiệm năm 2027.