EU Trump “trói” Greenland bằng thuế quan: 8 nước châu Âu bị dọa đánh thuế, đường phố Nuuk bùng nổ biểu tình

[Gibbs]

Một dòng chữ trên Truth Social, và cơn gió Bắc Cực như đổi hướng.

Thứ Bảy, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ áp thuế mới lên hàng hóa của nhiều nước châu Âu nếu không đạt được thỏa thuận cho việc “mua Greenland” — bước leo thang mới nhất trong chiến dịch kéo dài của ông nhằm đưa hòn đảo Bắc Cực, hiện thuộc Vương quốc Đan Mạch, vào tay Washington.

Tối hậu thư bằng thuế quan: 10% từ 1/2, rồi 25% từ 1/6
Theo tuyên bố của ông Trump, Mỹ sẽ đánh thuế 10% lên “bất kỳ và tất cả hàng hóa” từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan, bắt đầu từ ngày 1/2. Và nếu đến ngày 1/6 vẫn chưa có “thỏa thuận”, mức thuế sẽ tăng lên 25%, duy trì cho tới khi đạt được điều ông gọi là “một thỏa thuận mua Greenland”.

Trong thông điệp đăng tải, ông Trump lập luận Mỹ đã “trợ cấp” cho Đan Mạch, cho Liên minh châu Âu và nhiều nước khác “suốt nhiều năm” vì không áp thuế hoặc các hình thức “đền bù” khác. Rồi ông kết luận bằng một câu đậm chất tối hậu thư: “đã đến lúc Đan Mạch phải trả lại”, và kéo theo đó là lời cảnh báo mang màu sắc tận thế: “hòa bình thế giới đang bị đặt cược”.

Nhưng chính Nhà Trắng cũng không đưa ra được bản mô tả rõ ràng: thuế sẽ áp theo cơ chế nào, có chồng lên các mức đang có hay không, và các thỏa thuận thương mại đã ký trước đó với Anh hoặc EU sẽ bị “gạt” đi tới đâu.

Greenland: từ “lá chắn” Bắc Cực thành quân bài mặc cả
Ông Trump nói Mỹ đã tìm cách có Greenland hơn 150 năm, và cho rằng trong kỷ nguyên vũ khí hiện đại, các dự án phòng thủ hỏa tiễn — bao gồm “Golden Dome” — khiến việc kiểm soát Greenland càng “thiết yếu”.

Ông cũng gọi việc các nước châu Âu đưa quân tới Greenland là “một tình huống rất nguy hiểm cho sự an toàn, an ninh và sự sống còn của hành tinh”. Trớ trêu ở chỗ, với NATO, chuyện điều động lực lượng cho tập trận hoặc tăng hiện diện tại Greenland vốn không phải điều lạ. Nhưng thời điểm mới là thông điệp: châu Âu cố tình “đứng thành hàng”, phô ra sự hậu thuẫn với Đan Mạch, đúng lúc căng thẳng nội bộ liên minh xuyên Đại Tây Dương bị đẩy lên cao.

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen đáp lại rằng ông “bất ngờ”, bởi mới đây hai bên vừa có một cuộc gặp mà ông mô tả là mang tính xây dựng với Phó Tổng thống JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio. Đan Mạch nhấn mạnh họ cũng nhìn nhận Bắc Cực “không còn là vùng ít căng thẳng”, nên mới phối hợp với NATO và làm mọi thứ “minh bạch” với phía Mỹ — theo đúng tinh thần đồng minh.

Châu Âu phản pháo: đồng minh không thể bị trừng phạt vì “an ninh tập thể”
Phản ứng từ châu Âu đến nhanh và sắc. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gọi các đe dọa thuế quan là “không thể chấp nhận”, đồng thời nói nếu được xác nhận, châu Âu sẽ đáp trả theo cách phối hợp. Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng nhấn mạnh việc áp thuế lên đồng minh chỉ vì họ theo đuổi an ninh tập thể của NATO là “hoàn toàn sai”.

Na Uy tuyên bố “đe dọa không có chỗ giữa các đồng minh”. Phần Lan nói chuyện giữa đối tác nên giải quyết bằng đối thoại, không phải áp lực. Từ Brussels, lãnh đạo EU phát tín hiệu sẽ có phản ứng chung; đồng thời cảnh báo thuế quan kiểu này có thể làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và kéo theo một “vòng xoáy đi xuống” nguy hiểm — nơi ai cũng thiệt, nhưng niềm tin thiệt trước.

Cửa pháp lý ở Washington: IEEPA và phán quyết Tối cao Pháp viện
Bên dưới những câu chữ đao to búa lớn là câu hỏi lạnh lùng: ông Trump dựa vào luật nào để áp thuế kiểu “đòn bẩy chính trị” này?

Các phân tích cho rằng Nhà Trắng nhiều khả năng dựa vào International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) — đạo luật về quyền hạn khẩn cấp kinh tế. Vấn đề là Tối cao Pháp viện Mỹ được dự báo sẽ sớm ra phán quyết về việc liệu tổng thống có thể dùng IEEPA để áp thuế hay không, trong bối cảnh nhiều thẩm phán tỏ dấu hiệu hoài nghi vì bản thân đạo luật không nêu rõ “thuế quan”. Nếu không thể dùng đường khẩn cấp, Nhà Trắng vẫn có lựa chọn pháp lý khác, nhưng thường hẹp hơn và thời hạn ngắn hơn — khiến công cụ “ép mua Greenland” kém hiệu lực đúng lúc ông Trump muốn nó sắc bén nhất.

Đường phố lên tiếng: Copenhagen xuống đường, Nuuk “không bán” giữa băng giá
Trong khi các thủ đô tranh luận luật và thuế, người dân lại trả lời bằng khẩu hiệu.

Tại Đan Mạch, đám đông tụ về Copenhagen, Aarhus, Aalborg, Odense… như một cái nắm tay gửi tới Greenland: “các bạn không đơn độc”. Ở Nuuk — thủ phủ Greenland — cuộc biểu tình được ước tính lên tới khoảng 5.000 người, một con số rất lớn so với dân số khoảng 56.000 của toàn đảo. Biểu ngữ “Yankee go home”, “Greenland is already great” xuất hiện giữa nền tuyết. Và câu nói gọn như đá: “Chúng tôi không phải để bán.”

Một số người biểu tình bày tỏ họ lo ngại kiểu “sức ép lấy phần” có thể tái hiện ở nơi khác, và cảm giác chung là bị xúc phạm: khi tương lai của một dân tộc bị đem ra đặt cạnh thuế quan, như thể đó chỉ là một món hàng trên bàn đàm phán.

Trong lòng nước Mỹ: phái đoàn lưỡng đảng và dư luận quay lưng
Giữa lúc căng thẳng dâng, một phái đoàn nghị sĩ Mỹ lưỡng đảng tới Copenhagen gặp lãnh đạo Đan Mạch và Greenland. Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Coons — người dẫn đoàn — nói “nhịp độ các tuyên bố” về Greenland không mang tính xây dựng, đồng thời nhấn mạnh sự tôn trọng dành cho văn hóa và cộng đồng bản địa đã sống trên vùng đất khắc nghiệt này.

Ngay cả trong nội bộ Cộng hòa cũng có tiếng phản đối. Dân biểu Don Bacon gọi việc đe dọa đồng minh NATO là “đáng xấu hổ”, cho rằng Greenland vốn đã nằm trong “ô an ninh” của NATO, và nếu cần tăng hiện diện căn cứ thì vẫn có thể làm trong khuôn khổ đồng minh.

Còn dư luận Mỹ, theo một khảo sát do SSRS thực hiện cho CNN, khoảng ba phần tư người Mỹ phản đối việc Mỹ tìm cách kiểm soát Greenland. Nghĩa là ngay tại quê nhà, “giấc mơ Bắc Cực” của ông Trump cũng đang vấp một bức tường: không chỉ là luật và ngoại giao, mà là sự đồng thuận xã hội.

Bắc Cực nóng lên, và liên minh cũng vậy
Khi thuế quan được dùng như sợi dây trói cho một mục tiêu lãnh thổ, câu chuyện không còn là thương mại. Nó biến thành phép thử của đồng minh, của luật lệ quốc tế, và của cái gọi là “trật tự dựa trên nguyên tắc”.

Greenland vẫn ở đó — trắng, lạnh, và im như cũ. Nhưng xung quanh nó, thế giới đang ồn lên. Và đôi khi, điều đáng sợ nhất không phải là tiếng gió trên băng, mà là tiếng “mặc cả” vọng từ rất xa.

day la cach cu xu cua nhung DANG CHO ,cuabon DAU DUONG XOA CHO,cua bon THUC DAN VO LOAI , cua nhung ke song duoi HAM CAU ,cua nhung con SUC VAT ten goi la america/usa....nhung khong sau CO QUA thi se CO LAI ma....