Bóng đá Malaysia rối bời sau phán quyết gây sốc của FIFA

[Romano]

Bóng đá Malaysia đang gặp một cơn bão lớn khi FIFA bất ngờ ra lệnh trừng phạt Liên đoàn bóng đá Malaysia (FAM) và bảy cầu thủ nhập tịch khiến cho tình hình trở nên rối bời.Vụ việc bóng đá Malaysia dính nghi án gian lận cầu thủ nhập tịch không dừng ở phạm vi thể thao, mà còn lan rộng sang các lĩnh vực khác, khi các nhà lãnh đạo cao cấp buộc phải lên tiếng để bảo vệ uy tín.

Tranh cãi về nghi án gian lận
Bộ trưởng Nội vụ Datuk Seri Saifuddin Nasution Ismail đã nhấn mạnh rằng mọi quyết định cấp quyền công dân đều dựa trên cơ sở pháp lý, cụ thể là Điều 19 (1) của Hiến pháp Liên bang, và trải qua quá trình kiểm tra nghiêm ngặt. Ông khẳng định việc nhập tịch cầu thủ không hề dễ dãi mà phải qua nhiều vòng đánh giá, từ hồ sơ, phỏng vấn, sinh trắc học đến xác minh nhân thân. Quan trọng hơn, ứng viên buộc phải hiện diện tại Malaysia, không thể chỉ nộp hồ sơ từ xa.

Phát biểu này ngay lập tức được cựu Bộ trưởng Thanh niên và Thể thao Khairy Jamaluddin chia sẻ lại trên Instagram, coi như một lời nhấn mạnh rằng khủng hoảng lần này không đơn giản chỉ là chuyện bóng đá. Ông cho rằng Malaysia đang đối diện với một “âm mưu lớn hơn” và nhắn nhủ dư luận nên đoàn kết, đừng bị chia rẽ.Sự ủng hộ còn được củng cố thêm khi Thái tử Johor, Tunku Ismail Sultan Ibrahim, cũng đăng lại thông điệp của Khairy, cho thấy hoàng gia đang đứng cùng chính phủ trong nỗ lực kháng cáo trước FIFA. Rõ ràng, vấn đề này đã vượt xa phạm vi của một án phạt thể thao.

Theo đó, phán quyết của Ủy ban Kỷ luật FIFA cho rằng FAM đã sử dụng giấy tờ giả để đăng ký bảy cầu thủ di sản, gồm Facundo Garces, Imanol Machuca, Jon Irazabal, Joao Figueiredo, Hector Hevel, Gabriel Palmero và Rodrigo Holgado. Hệ quả là FAM phải nộp phạt 350.000 franc Thụy Sĩ, trong khi từng cầu thủ bị cấm thi đấu một năm và nộp thêm 2.000 franc Thụy Sĩ.

Đáng chú ý, Gabriel Palmero và Rodrigo Holgado đã góp mặt trong trận vòng loại Asian Cup 2027 đã thắng đậm Việt Nam 4-0, đã khiến scandal càng gây sốc hơn cho người hâm mộ khu vực.Trong khi đó, Bộ trưởng Thanh niên và Thể thao Hannah Yeoh lại bị chỉ trích vì kêu gọi công chúng “kiên nhẫn” chờ đợi quá trình kháng cáo. Nhiều cây bút và nhà quan sát cho rằng phát biểu này làm nhẹ đi mức độ nghiêm trọng của sự việc. Nhà báo kỳ cựu Frankie D’Cruz viết trên Free Malaysia Today rằng uy tín quốc gia bị tổn hại nặng nề, nhất là khi Thủ tướng Anwar Ibrahim đã chi 15 triệu RM từ ngân sách nhà nước để hỗ trợ đội tuyển Malaysia.

Ông nhấn mạnh rằng đây không phải là tiền tài trợ vô điều kiện, mà đi kèm kỳ vọng về tính chuyên nghiệp, liêm chính và danh dự. Nhưng bóng đá Malaysia chưa mang lại niềm tự hào, lại phải chịu nỗi nhục toàn cầu vì bị phát hiện gian dối. Theo D’Cruz, dù kháng cáo có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí thất bại, thì điều cấp thiết hơn vẫn là minh bạch và trả lời công khai cho nhân dân biết, liệu có thực sự có chuyện làm giả tài liệu, ai phải chịu trách nhiệm và cơ chế nào được thiết lập để ngăn tái diễn?

Vấn đề của FAM
Sự kiện này một lần nữa làm nổi bật những vấn đề tồn tại lâu năm trong FAM. Liên đoàn vốn thường xuyên bị chỉ trích về năng lực quản trị, thiếu minh bạch và thành tích bết bát trên sân cỏ. Người hâm mộ bóng đá Malaysia không chỉ thất vọng với kết quả thi đấu, mà còn cảm thấy niềm tin bị phản bội do cách quản lý lỏng lẻo.Nhiều tiếng nói trong xã hội cho rằng scandal lần này không nhắm vào 7 cái tên trong danh sách cầu thủ, mà phản ánh toàn bộ hệ thống đang có vấn đề. Một hệ thống mà ở đó, những đường tắt và thủ thuật thay thế cho sự trung thực và chuyên nghiệp.

Không thể phủ nhận bóng đá Malaysia đang đối diện một bước ngoặt lịch sử. Câu hỏi đặt ra không phải là liệu FAM có thể kháng cáo thành công trước FIFA hay không, mà chính là liệu bóng đá Malaysia có đủ dũng khí để nhìn thẳng vào sai lầm, nhận trách nhiệm và tái thiết niềm tin. Những lời kêu gọi đoàn kết từ các chính trị gia, hoàng gia và cựu bộ trưởng chỉ là một phần. Điều người dân cần nhất là một kế hoạch hành động rõ ràng: cải tổ quy trình, siết chặt kiểm tra, và quan trọng hơn hết, phải có những cá nhân chịu trách nhiệm cụ thể.

Giữa cơn khủng hoảng này, nhiều chuyên gia cũng so sánh với các quốc gia khác trong khu vực. Việt Nam và Thái Lan đều đã nhập tịch cầu thủ để nâng tầm đội tuyển, nhưng chưa từng vướng bê bối giấy tờ giả ở quy mô như vậy. Điều đó khiến bóng đá Malaysia mất điểm với FIFA và còn bị đặt dưới ánh nhìn hoài nghi của khu vực Đông Nam Á. Hình ảnh bóng đá Malaysia đang cố gắng vươn mình ra châu lục nay bỗng chốc gắn liền với từ “gian lận”. Đây là vết thương khó lành nếu không có sự thay đổi tận gốc.Tâm lý người hâm mộ hiện nay dao động giữa giận dữ, thất vọng và cả sự bi quan. Một số cho rằng đã đến lúc chính phủ cần xem xét lại cách rót ngân sách vào bóng đá, bởi nếu thiếu minh bạch thì mọi hỗ trợ tài chính cũng chỉ rơi vào vòng lặp thất bại. Những người khác thì khẳng định bóng đá vẫn là niềm tự hào dân tộc, cần được cứu vãn bằng cải cách mạnh tay chứ không phải bỏ mặc.

Nhưng có một sự thật không thể phủ nhận: scandal lần này của bóng đá Malaysia đã làm lung lay nền móng của cả một nền thể thao vốn đã chịu nhiều áp lực trong quá khứ.