Nghiên cứu của Úc: Cholesterol trong trứng không có nguy hiểm với tim mạch như mối lo ngại từ vài chục năm qua

[trungthuc]

(Minh họa)

Một cuộc thử nghiệm lâm sàng đột phá đã làm sáng tỏ tác động của cholesterol và chất béo bão hòa, cho thấy trứng có thể ít gây hại, thậm chí còn mang lại lợi ích tiềm tàng hơn so với những gì mà chúng ta từng nghĩ và nghe nói. Đây là cuộc nghiên cứu mới nhất khị cho áp dụng công trình khoa học vững chắc để có được sự nhìn nhận lại một "kẻ thù" trong vấn đề dinh dưỡng dưới một ánh sáng khác.

Trong một cuộc nghiên cứu lần đầu tiên trên thế giới, các chuyên gia nghiên cứu tại Đại học Nam Úc (UniSA) đã tiến hành điều tra tác động độc lập của cholesterol trong chế độ ăn và chất béo bão hòa lên chỉ số cholesterol "xấu", lipoprotein mức độ thấp (LDL). Họ đã phát hiện thấy rằng ngay cả việc ăn hai quả trứng mỗi ngày, trong một chế độ ăn giàu cholesterol nhưng ít chất béo bão hòa, cũng có thể làm giảm mức LDL và nguy cơ mắc bệnh về tim mạch.

"Trứng từ lâu đã bị chỉ trích một cách không không công bằng từ những lời khuyên về dinh dưỡng nay đã lỗi thời", Tiến sĩ Jon Buckley, chuyên gia nghiên cứu chính và giáo sư tại UniSA cho biết. "Trứng là loại thực phẩm độc đáo, cho dù đúng là trứng có giàu cholesterol, nhưng lại ít có chất béo bão hòa. Tuy nhiên, chính vì hàm lượng cholesterol đã khiến cho nhiều người đặt câu hỏi về vị trí của chúng trong một chế độ ăn uống lành mạnh".

Trứng chiên ốp-la (Minh họa)

Trong cuộc thử nghiệm có kiểm soát ngẫu nhiên và đối chứng chéo, 61 tình nguyện viên trưởng thành khỏe mạnh đã được cho thử ba chế độ ăn khác nhau trong vòng 5 tuần, với thời gian nghỉ giữa các giai đoạn này để cơ thể được phục hồi. Tất cả các chế độ ăn đều chứa cùng một lượng calo hàng ngày, nhưng hàm lượng cholesterol và chất béo bão hòa lại khác nhau:

- Một chế độ ăn trứng (hai quả trứng mỗi ngày) giàu cholesterol nhưng ít chất béo bão hòa
- Một chế độ ăn không trứng thấp cholesterol (không có trứng) nhưng giàu chất béo bão hòa
- Một nhóm đối chứng giàu cả cholesterol và chất béo bão hòa, chỉ bao gồm một quả trứng mỗi tuần.

Chế độ ăn trứng cung cấp 600 mg/ngày cholesterol (6% chất béo bão hòa), chế độ ăn không trứng chứa 300 mg/ngày (12% chất béo bão hòa), và kế hoạch đối chứng bao gồm 600 mg/ngày (12% chất béo bão hòa).

Họ phát hiện ra rằng chế độ ăn trứng đã làm giảm đáng kể chỉ số cholesterol LDL so với nhóm đối chứng (103,6 µg/dL so với 109,3 µg/dL), trong khi kế hoạch ăn không trứng cho thấy mức LDL gần như giữ nguyên so với nhóm đối chứng, mặc dù nó thấp hơn nhiều về lượng cholesterol trong chế độ ăn. Nhìn chung, chất béo bão hòa dường như là yếu tố chung khi nói đến sự thay đổi của LDL.

(Minh họa)

Khi tiến hành điều tra về cơ chế có liên quan đến sự thay đổi này, giới khoa học nhận thấy mọi thứ đã trở nên phức tạp hơn một chút. Cholesterol LDL bao gồm các hạt có kích thước khác nhau: các hạt LDL lớn, xốp, thường được coi là ít rủi ro hơn và các hạt nhỏ, đặc, vốn có nhiều khả năng xâm nhập vào thành động mạch và gây ra tích tụ mảng bám. Chế độ ăn trứng làm giảm tổng số lượng LDL nhưng thay đổi thành phần hạt, ít hạt lớn hơn và tăng nhẹ số lượng hạt nhỏ.

Mặc dù điều này không nhất thiết là tiêu cực, việc so sánh về sự sụt giảm tổng quát của LDL với việc không ăn trứng cho thấy đây là một khía cạnh chưa được hiểu rõ và cần phải được nghiên cứu thêm.

Cũng đáng lưu ý rằng chế độ ăn không trứng cũng chứng kiến sự gia tăng các hạt nhỏ và giảm nhẹ số lượng hạt lớn, nhưng nhìn chung không có tác động đáng kể trong việc làm giảm cholesterol LDL.

Tuy nhiên, kết quả này cho thấy thủ phạm thực sự gây ra sự gia tăng mức LDL dường như là chất béo bão hòa, chứ không phải cholesterol trong trứng như đã từng được nhiều người cả tin. Việc loại bỏ trứng khỏi chế độ ăn vì lý do sức khỏe mà không đồng thời hạn chế số lượng chất béo bão hòa nạp vào có khả năng sẽ không tạo ra sự khác biệt đáng kể đối với mức cholesterol LDL.

(Minh họa)

Các kết quả phụ từ cuộc nghiên cứu này còn cho thấy, chế độ ăn trứng làm tăng mức lutein và zeaxanthin trong huyết tương. Đó là các carotenoid trong lòng đỏ trứng, đã được biết đến với công dụng hỗ trợ sức khỏe não bộ và thị lực, đồng thời giúp bảo vệ cơ thể khỏi bị viêm nhiễm.

Giới khoa học cũng phát hiện ra mối liên quan giữa sự gia tăng của những chất này và sự gia tăng hoạt động thể chất tình cờ ở những người tham gia. Mặc dù chưa có bằng chứng trực tiếp, các chuyên gia nghiên cứu cho rằng carotenoid, được biết đến là chất chống oxy hóa, có thể đóng vai trò trong việc điều hòa các hệ thống động lực hoặc năng lượng của não bộ.

"Trong cuộc nghiên cứu này, chúng tôi đã cho tách biệt ra tác động của cholesterol và chất béo bão hòa, nhận thấy rằng cholesterol từ trứng khi ăn trong một chế độ ăn ít chất béo bão hòa sẽ không làm gia tăng mức cholesterol 'xấu’'", Buckley nói thêm. "Thay vào đó, chính chất béo bão hòa là yếu tố thúc đẩy sự gia tăng chỉ số cholesterol xấu này".

Nghiên cứu này là sự tiếp nối kết quả của một cuộc nghiên cứu quan sát được tiến hành bởi các chuyên gia tại Đại học Monash vào tháng 2/2025, cho thấy việc ăn tối đa 6 quả trứng mỗi tuần có liên quan đến khả năng mắc bệnh tim thấp hơn 29% so với không ăn hoặc ít tiêu thụ trứng.

(Minh họa)

Mặc dù một số người còn hoài nghi có thể nhanh chóng bác bỏ những kết quả từ nghiên cứu này, xem chúng là công tác PR tốt từ "Big Yolk" (ám chỉ các công ty sản xuất trứng dạng kỹ nghệ), chúng đã làm sáng tỏ cuộc thảo luận rộng lớn cần được thực hiện về cách thức, đặc biệt là ở các xã hội phương Tây, việc cho "dán nhãn một số loại thực phẩm là 'xấu' là kết quả của thời kỳ 'tinh giản hóa dinh dưỡng'". Người ta có thể nghĩ đến xu hướng ăn uống "không có chất béo" và sữa bò là không thể thiếu cho sức khỏe con người nhiều năm về trước, nhưng rồi không phải là đúng như vậy.

Kể từ những năm 1950, khi mối liên hệ giữa chỉ số cholesterol máu cao và nguy cơ mắc bệnh tim mạch được thiết lập, việc ăn các loại thực phẩm giàu cholesterol (như trứng) cũng sẽ làm tăng cholesterol trong máu và do đó gây nguy hiểm cho sức khỏe về tim mạch đã nhanh chóng được y học chấp nhận.

Các hướng dẫn về dinh dưỡng khuyến cáo chế độ ăn ít cholesterol đã trở nên phổ biến trong nhiều thập kỷ, bất chấp các bằng chứng khoa học hạn chế cho rằng các loại thực phẩm giàu cholesterol đang thúc đẩy sự gia tăng bệnh lý về tim mạch. Và lòng đỏ trứng, với khoảng 185 mg cholesterol trong mỗi quả, đã bị xem là "xấu" cho sức khỏe về tim mạch.

Sau đó, vào những năm 1980 và 1990, khi chế độ ăn ít béo, đếm từng calo một mỗi ngày đã trở nên phổ biến rộng rãi, trứng lại trải qua một cuộc khủng hoảng về danh tính khác. Lòng trắng trứng, ít calo và hầu như không có chất béo, được ca ngợi, trong khi lòng đỏ, với khoảng 60 calo mỗi quả và nhiều chất béo thì là thứ mà người ta cần phải tránh. Điều mà cách tiếp cận đơn giản hóa "tốt/xấu" này bỏ qua là chất béo trong lòng đỏ chủ yếu là chất béo lành mạnh (không bão hòa) và chứa hầu hết các chất dinh dưỡng của trứng (vitamin A, D, E, K và choline).

(Minh họa)

Trứng là một ví dụ điển hình về việc tinh giản hóa dinh dưỡng, tập trung vào một chất dinh dưỡng duy nhất: chất béo, protein, carbohydrate và cholesterol một cách riêng lẻ, thay vì cho đánh giá toàn bộ gói sản phẩm hoặc xem xét từ người tiêu thụ.

Mặc dù các hướng dẫn về dinh dưỡng đang có chuyển dịch trong cách nhìn nhị phân "tốt/xấu", chúng ta đã trải qua nhiều thập kỷ với bằng chứng khoa học ít ỏi và các chiến dịch tiếp thị mạnh mẽ nói cho chúng ta biết nơi lấy calci um(sữa) và protein (thịt), và rằng bánh mì (tinh bột-carbohydrate), và sẽ phá hỏng việc làm giảm cân. Sau khi đường bị loại bỏ, sự trỗi dậy của chất tạo ngọt nhân tạo không đường trở thành sự thay thế tưởng chừng lành mạnh. Nhưng rồi với những bằng chứng khoa học ngày càng tăng, sự liên kết nhiều loại đường hóa học với một loạt các vấn đề xấu về sức khỏe.

Điều mà cách để tiếp cận đơn giản hóa này đã bị bỏ lỡ là cơ thể chúng ta không chuyển hóa các chất dinh dưỡng riêng lẻ trong chân không. Chúng được hấp thụ và xử lý theo một cách phức tạp hơn, ảnh hưởng đến sức khỏe theo thời gian. Thực phẩm tồn tại trong bối cảnh bữa ăn, thói quen, hệ thống vi sinh vật và thời điểm ăn uống.

"Vì vậy, khi nói đến bữa sáng, bạn không cần phải lo lắng về trứng, rốt cuộc phần thịt cho xông khói thừa hoặc chiếc xúc xích mới là những thứ có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe về tim mạch của bạn", Buckley có bổ sung thêm.

Tuy nhiên, cuộc nghiên cứu này cũng cho thấy sẽ cần phải làm việc nhiều hơn để hiểu rõ hơn cách thức mà trứng không chỉ tác động đến mức LDL mà còn ảnh hưởng ít nhiều đến thành phần của cholesterol "xấu" đó.

Hiện tại, Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ khuyến cáo rằng "những người khỏe mạnh có thể ăn một quả trứng mỗi ngày và những người lớn tuổi có mức cholesterol khỏe mạnh có thể ăn 2 quả" do giá trị dinh dưỡng tốt trong đó.

Theo New Atlas