Cuộc đời con người mấy chục năm, cuối cùng rồi cũng sẽ già đi. Khi đã lớn tuổi, điều quan trọng nhất không phải là kiếm tiền nữa, mà là giữ gìn sự hòa thuận trong gia đình.
Cách ứng xử với người thân, giao tiếp với họ hàng chính là việc quan trọng nhất ở giai đoạn tuổi già.
Khi chúng ta đã già, đối mặt với một gia đình đông đúc, mối quan hệ phức tạp cùng xã hội rộng lớn, bạn cần phải trở thành một người cao niên sáng suốt, hiểu chuyện.
Để bản thân tuổi già được an nhàn, gia đình hòa thuận, bốn việc này dù có thối rữa trong bụng cũng không nên nói ra với bất kỳ ai!
Kế hoạch phân chia tài sản
Trong cuộc sống, rất nhiều mâu thuẫn gia đình xuất phát từ việc phân chia tài sản.
Dù con cái có hiếu thuận với cha mẹ đến đâu, cũng không mong cha mẹ thiên vị anh em khác, để xảy ra bất công với bản thân mình.
Một khi phân chia tài sản không công bằng, chắc chắn sẽ khiến con cái bất mãn, làm tổn hại tình cảm giữa các anh em.
Người cao niên thực sự thông minh tuyệt đối sẽ không treo kế hoạch phân chia tài sản trên miệng, thường xuyên nhắc đến. Thay vào đó, họ nuốt vào bụng, lặng lẽ sắp xếp ổn thỏa, không có bất kỳ sự bất công hay thiên vị nào.
Khi đã lớn tuổi, cũng cần học cách “tinh minh” một chút, những chủ đề nhạy cảm không nên công khai thẳng thắn, có thể giấu thì giấu, không nói với người khác, cũng đừng dễ dàng nói với con cái - tránh tranh chấp là tốt nhất.
Những lựa chọn từng thiên vị
Mười ngón tay có ngón dài ngón ngắn, anh em ruột thịt cũng có sự khác biệt.
Dù là cha mẹ cũng không thể đảm bảo đối xử với con cái mình hoàn toàn công bằng 100%. Trong những năm tháng sống chung với con cái, khó tránh khỏi một số việc có phần thiên vị. Những chuyện đã qua thì đừng nhắc lại nữa.
Những bất công trong gia đình, dù là cha mẹ hay con cái đều nên sớm buông bỏ, đừng lật lại sổ cũ. Nếu nhắc đi nhắc lại quá nhiều, chuyện cũ lại bị khơi mào, chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa các thành viên trong nhà.
Chuyện cần lật sang trang thì lật sang trang, chuyện cần im lặng thì im lặng – đây không phải trốn tránh vấn đề, mà là bảo vệ sự hòa thuận của gia đình.
Ân oán với họ hàng làng xóm
Giao tiếp xã hội, ai cũng không thể tránh khỏi. Trong một đời người, phải tiếp xúc với rất nhiều người, chủ yếu nhất chính là họ hàng và hàng xóm.
Họ hàng có quan hệ huyết thống, hàng xóm ở gần nhau, khó tránh khỏi một số mâu thuẫn, ân oán. Dù đã qua nhiều năm, cũng khó mà quên được.
Khi đã lớn tuổi, muốn sống tuổi già an nhàn hạnh phúc thì cần buông bỏ một số mâu thuẫn, ân oán. Huống chi càng không nên kể chi tiết từng chuyện ân oán với họ hàng, hàng xóm cho con cháu nghe.
Ân oán do chính mình gây ra, sao phải kéo thế hệ sau vào, ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng, mang đến phiền phức cho chúng.
Hãy học cách buông xả, thử hòa giải - đó là sự thành toàn tốt nhất cho người và cho chính mình.
Sự bất mãn và lo lắng đối với con cái
Trong mắt cha mẹ, dù con cái đã lớn đến đâu, vẫn mãi là con mình, sẽ luôn lo lắng, quan tâm, bận tâm.
Khi con cái có ý kiến không hợp với mình, hoặc đưa ra những lựa chọn khó hiểu, cha mẹ thường vì lo lắng mà nói năng không kiêng nể, buột miệng thốt ra những lời làm tổn thương con cái, khiến con cái sinh ra phản cảm, ngày càng xa cách mình.
Khi đã lớn tuổi, cần học cách “điếc làm ngơ”, hãy hiểu và thông cảm cho con cái nhiều hơn, để chúng tự giải quyết việc của mình.
Giảm bớt can thiệp và chỉ trích con cái, tăng thêm sự ủng hộ và đồng tình, mới có lợi cho mối quan hệ cha mẹ - con cái, duy trì sự hài hòa trong gia đình.
Trong một gia đình, người cao tuổi có vị trí quan trọng, lời nói việc làm cũng mang uy quyền nhất. Họ là trưởng bối của gia đình, cũng là sợi dây liên kết giữa các thành viên, duy trì huyết mạch, củng cố tình thân.
Có đôi khi chỉ vì lời nói không cẩn thận mà khiến con cháu, người nhà nảy sinh mâu thuẫn.
Vì vậy, khi đã lớn tuổi, nhất định phải nhớ kỹ: bốn việc trên tuyệt đối đừng nói với con cháu. Hãy làm một người cao niên sáng suốt, có trí tuệ.
Có chọn lọc trong lời nói và hành động mới có thể tránh được mâu thuẫn tranh chấp, để gia đình hạnh phúc hòa thuận!

VietBF@sưu tập

Nhà quản lý quỹ đầu cơ lừng danh Bill Ackman đã lên tiếng cảnh báo gay gắt việc Thung lũng Silicon - trung tâm sáng tạo hàng đầu thế giới và cái nôi của nhiều tập đoàn công nghệ thành công nhất - đang đứng trước nguy cơ suy tàn nếu bang California (Mỹ) áp đặt thuế tỷ phú. Ông cho rằng hậu quả rất nghiêm trọng đối với tiểu bang này khi các nhà sáng lập và doanh nhân thành công đồng loạt rời đi, để lại một vùng đất trống rỗng về sáng tạo và đầu tư.


Nhà quản lý quỹ đầu cơ lừng danh Bill Ackman. Ảnh: Bloomberg

Tờ New York Post ngày 30/12 dẫn các nguồn tin cho biết giới siêu giàu đã bắt đầu tính toán rời California trước đề nghị áp dụng một sắc thuế tài sản một lần ở mức 5% đối với những cư dân có giá trị tài sản trên 1 tỷ USD. Dự luật mang tên Billionaire Tax Act dự kiến đưa ra trưng cầu dân ý vào năm 2026, với lập luận của phe ủng hộ rằng có thể mang lại tới 100 tỷ USD trong vòng 5 năm nhằm bù đắp ngân sách cho y tế, giáo dục và dinh dưỡng bị cắt giảm ở cấp liên bang.

Tuy nhiên, ngay cả Thống đốc California, ông Gavin Newsom, cũng được cho là không ủng hộ đề nghị này, vốn chỉ tác động đến khoảng 200 cá nhân nhưng có nguy cơ gây chấn động toàn bộ nền kinh tế của tiểu bang lớn nhất Mỹ. Nhiều nhà kinh tế cảnh báo rằng việc đánh thuế tài sản không chỉ nhắm vào cá nhân giàu có, mà thực chất là đánh trực tiếp vào những tài sản doanh nghiệp đang vận hành và tạo công ăn việc làm.

Ông Chris Edwards, kinh tế gia thuộc Viện nghiên cứu Cato, phân tích rằng phần lớn tài sản của giới tỷ phú là cổ phần doanh nghiệp, những tài sản này đang nuôi sống hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu lao động. Đánh thuế vào đó đồng nghĩa làm suy yếu đầu tư, thu hẹp hoạt động kinh doanh và đẩy các tài sản sản xuất ra khỏi California, gây tổn hại lâu dài cho tăng trưởng.

Bản thân ông Ackman thừa nhận hệ thống thuế hiện tại cho phép giới tỷ phú né tránh nghĩa vụ bằng cách vay mượn dựa trên cổ phần thay vì bán ra, từ đó sống xa hoa mà không phải chịu thuế tương xứng. Tuy vậy, ông phản đối thuế tài sản và thay vào đó, đề nghị đánh thuế các khoản vay cá nhân vượt quá giá vốn cổ phần, coi đó như một hình thức bán cổ phiếu trá hình để tạo công bằng thuế khóa mà không phá hoại môi trường đầu tư.

Cuộc tranh luận về thuế tỷ phú tại California phản ánh mâu thuẫn sâu sắc giữa nhu cầu ngân sách của một tiểu bang chi tiêu khổng lồ và thực tế cạnh tranh khốc liệt giữa các địa phương trong việc thu hút vốn và nhân tài. Nếu California tiếp tục theo đuổi con đường thuế tài sản, nhiều chuyên gia lo ngại rằng Thung lũng Silicon sẽ không còn là biểu tượng của đổi mới, mà trở thành bài học đắt giá về việc chính sách thuế sai lầm có thể làm tan rã một hệ sinh thái kinh tế từng dẫn đầu thế giới.

VietBF@sưu tập

Viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 2/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, "Nếu Iran nổ súng và giết hại một cách thô bạo những người biểu tình ôn hòa thì Mỹ sẽ đến giải cứu".


Thông điệp cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump với Iran ngày 2/1/2026 nêu rõ Mỹ đã cho "khóa mục tiêu và sẵn sàng hành động nếu Iran nổ súng và giết hại một cách thô bạo những người biểu tình ôn hòa".
Ông Trump nhấn mạnh: "Chúng tôi đã cho khóa mục tiêu, nạp đạn và sẵn sàng ra tay hành động".

Phía Iran chưa đưa ra bình luận tức thời về thông điệp cứng rắn nêu trên của Tổng thống Trump, nhưng trước đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Iran sẽ có phản ứng quyết liệt đối với bất cứ hành động gây hấn nào.

Ông Pezeshkian không nêu chi tiết về các biện pháp cụ thể, nhưng lời tuyên bố này được cho là nhằm đáp lại cảnh cáo của Tổng thống Mỹ Donald Trump có liên quan đến khả năng Iran đang tìm cách cho tái thiết lại chương trình hạt nhân.

Tuyên bố của Tổng thống được đưa ra trong bối cảnh Iran đang hứng chịu một làn sóng biểu tình với quy mô lớn, xuất phát từ cuộc khủng hoảng kinh tế kéo dài và sự phá giá mạnh của đồng rial.

Kênh RT của Liên bang Nga hôm tối 1/1, theo giờ địa phương, cho biết tình trạng bất ổn này còn được cơ quan tình báo Mossad của Israel công khai cổ vũ, thậm chí tuyên bố có điệp viên cài cắm ngay trong các đám đông biểu tình.(?)

Các vụ biểu tình đã khởi phát vào cuối tuần, khi giới thương nhân tại Tehran tiến hành việc đình công sau khi đồng rial bị rơi xuống mức thấp kỷ lục khoảng 1,44 triệu rial đổi 1 USD, so với 860,000 rial một năm trước đó.

Diễn biến này buộc các giới chức Iran phải thừa nhận các vấn đề xấu trong nền kinh tế, đồng thời cam kết sẽ có "biện pháp dứt khoát, trước những nỗ lực gây ra bất ổn trong nước".

Ngay sau đó, các cuộc biểu tình đã nhanh chóng lan rộng ra nhiều thành phố trên khắp cả nước và nặng về mặt chính trị, khi một số người biểu tình kêu gọi cho khôi phục chế độ quân chủ đã bị lật đổ trong cuộc Cách mạng Hồi giáo hồi năm 1979.

Theo các đoạn video chưa được kiểm chứng lan truyền trên mạng, các cuộc biểu tình đã gặp phải sự chống trả bạo lực của lực lượng an ninh tại nhiều địa điểm. Người biểu tình bị gán là đã tấn công các tòa nhà chính phủ và những cơ sở liên quan đến Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đồng thời tiên hành phóng hỏa các mục tiêu này.

Các đoạn video chưa được xác minh cho thấy khuôn viên một tòa nhà bị một đám đông lớn tràn vào, với lửa bốc lên bên trong tòa nhà. Một video khác, được cho là quay tại thị trấn Anza ở miền Tây Iran, dường như ghi lại cảnh một đám đông lớn đang đốt cháy một cơ sở IRGC địa phương, trong khi không thấy có lực lượng an ninh xuất hiện.

Một đoạn video từ thành phố Nahavand ở miền Tây cho thấy những người mặc đồ đen, được cho là lực lượng an ninh, đang nổ súng và lao về phía một nhóm không nhìn thấy, trong khi thường dân phía sau đang hỗ trợ bằng cách ném đá.

Đã có thông tin về số thương vong ở cả phía người biểu tình lẫn lực lượng an ninh.

Đây được xem là làn sóng biểu tình nghiêm trọng nhất kể từ các cuộc bạo loạn năm 2022, bùng phát sau cái chết của cô gái tên Mahsa Amini, 22 tuổi, trong thời gian bị cảnh sát tạm giữ với cáo buộc đã không đội khăn trùm đầu đúng quy định của luật Hồi giáo.

Lúc đó, các cuộc biểu tình đã kéo dài trong nhiều tuần làm cho hơn 200 người bị sát hại trên toàn quốc và hàng ngàn người đã bị bắt giữ.

Một phụ nữ mắc chứng đau đầu kinh niên và đã thử đủ mọi loại thuốc, qua vô số bác sĩ điều trị nhưng không ăn thua.
Một hôm, cô bạn giới thiệu tới một nhà thôi miên có tài trị bách bệnh. Sau khi được nhà thôi miên chữa chạy, người phụ nữ về nhà bảo chồng:
- Mình có nhớ những cơn đau đầu mà em phải chịu đựng suốt bao năm qua không? Bây giờ không còn nữa rồi. Không còn một chút nào.
- Em không đau đầu nữa à? - Người chồng hỏi lại - Chuyện gì xảy ra vậy?
Cô vợ đáp:
- Bạn em đưa em tới gặp nhà thôi miên. Ông ấy bảo em đứng trước gương, tập trung nhìn vào hình ảnh của mình trong đó và nhắc đi nhắc lại: "Tôi không bị đau đầu. Tôi không bị đau đầu. Tôi không bị đau đầu". Có thể anh sẽ không tin nhưng thực sự là em đã khỏi hẳn bệnh đau đầu rồi.
Người chồng trầm trồ:
- Tuyệt vời thật.
Cô vợ tiếp:
- Anh biết không, suốt mấy năm qua, anh chưa một lần nóng bỏng với em. Có lẽ anh nên tới gặp nhà thôi miên và xem ông ấy có thể làm gì đó cho anh không.
Người chồng đồng ý. Sau cuộc điều trị với nhà thôi miên, anh ta trở về nhà, bế bổng vợ đưa vào phòng ngủ, đặt cô lên giường trong trang phục Eva và bảo:
- Đừng đi đâu nhé, anh sẽ trở lại ngay.
Anh chồng chạy vào nhà tắm vài phút rồi trở ra. Hai vợ chồng yêu nhau say đắm. Cô vợ thì thào:
- Tuyệt vời! Em hạnh phúc quá, mình ơi!
Người chồng lại nói:
- Đừng đi đâu nhé, anh sẽ trở lại ngay.
Anh ta quay lại phòng tắm rồi vài phút sau trở vào phòng ngủ, nhảy lên giường, ân ái với vợ còn say đắm hơn lần trước. Cô vợ đầu óc quay cuồng, thốt lên:
- Ôi! Thật là nằm mơ em cũng không thấy.
Người chồng lại nói:
- Đừng đi đâu nhé, anh sẽ trở lại ngay.
Lần này, khi anh ta đi vào buồng tắm, cô vợ lẻn đi theo và qua một kẽ nứt trên cánh cửa, thấy đức ông chồng của mình đang đứng trước tấm gương, phùng mang trợn má niệm "thần chú":
- Cô ta không phải vợ tôi. Cô ta không phải vợ tôi. Cô ta không phải vợ tôi…

VietBF@sưu tập

Một người đàn ông đã đi ngang qua một cánh cửa gỗ bí ẩn nhô ra từ vách đá suốt 40 năm, cuối cùng không kiềm chế được sự tò mò và quyết định khám phá.

Theo Daily Express, trong suốt 40 năm, một người đàn ông thường xuyên đi ngang qua một cánh cửa gỗ bí ẩn nằm trên vách đá nhưng chưa bao giờ dừng lại để tìm hiểu. Cho đến gần đây, vì không thể cưỡng lại sự tò mò, ông đã quyết định khám phá và chia sẻ những gì mình phát hiện được lên mạng xã hội, nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng.

Không gì thư giãn hơn những chuyến đi dạo giữa thiên nhiên, nhưng đôi khi giữa rừng cây, đồi núi hay cánh đồng hoang vắng, con người lại bắt gặp những khung cảnh kỳ lạ và đầy bí ẩn. Đó có thể là tàn tích của các công trình cũ bị thiên nhiên nuốt chửng, những chiếc xe bỏ hoang hay các dấu vết khó lý giải. Với nhiều người, những hình ảnh như vậy thường gợi nhớ đến các bộ phim kinh dị và khiến họ chọn cách tránh xa.


Cánh cửa bị lãng quên suốt 40 năm.

Tuy nhiên, người đàn ông trong câu chuyện này đã chọn đi theo hướng ngược lại. Ông đăng tải một loạt hình ảnh lên Reddit với dòng chia sẻ: "Suốt 40 năm tôi luôn tự hỏi điều gì ẩn sau những cánh cửa này. Cuối cùng tôi đã dừng lại để tìm hiểu".

Những bức ảnh đã hé lộ một phần lịch sử bị lãng quên của khu vực. Bức ảnh đầu tiên cho thấy một vách đá gồ ghề với các đường kẻ thẳng đều đặn, dấu hiệu rõ ràng của hoạt động khai thác mỏ trong quá khứ. Trên vách đá là một cánh cửa gỗ cũ kỹ, mục nát theo thời gian. Cách đó không xa, khung kim loại rỉ sét của một cánh cửa khác vẫn còn sót lại.

Ở bức ảnh tiếp theo, cánh cửa gỗ hiện ra rõ hơn, hé mở trong khung bê tông, hai bên là hai ô cửa sổ hình chữ nhật nhỏ, xung quanh cây cối mọc um tùm. Khi bước vào bên trong, người xem không khỏi bị cuốn hút bởi khung cảnh của một đường hầm cũ, được gia cố bằng những thanh dầm và cột gỗ chắc chắn. Sàn hầm phủ đầy bụi xám, một đường ống lớn gỉ sét chạy dọc trần nhà, xung quanh là các mảnh thiết bị bị bỏ hoang.

Một bức ảnh khác cho thấy phần còn lại của cánh cửa thứ hai, rỉ sét nặng và cũng đang hé mở. Trên khung bê tông vẫn còn dấu tích của một ổ khóa cũ, cho thấy nơi đây từng được bảo vệ nghiêm ngặt. Ở góc nhìn cuối cùng, đường hầm hiện ra với những bức tường cong màu trắng, nay đã chuyển sang xanh do nấm mốc và cỏ dại. Sàn chủ yếu là đất, xen lẫn vài tấm ván gỗ, dấu vết còn sót lại của một sàn gỗ trước kia. Cuối đường hầm dường như bị bịt kín bằng gạch.

Trong phần bình luận, người đăng bài cho biết những bức ảnh được chụp gần Greymouth, trên bờ biển phía tây của đảo Nam New Zealand.

Theo trang du lịch 100% Pure New Zealand, khu vực này từng là trung tâm khai thác vàng và than đá sôi động trong quá khứ.

Cộng đồng Reddit nhanh chóng tham gia thảo luận sôi nổi. Nhiều người suy đoán đây có thể là kho thuốc nổ hoặc hầm chứa phục vụ khai thác mỏ, thậm chí có ý kiến cho rằng đường hầm từng được tái sử dụng trong Thế chiến thứ hai.

Trả lời các bình luận, chủ bài đăng xác nhận gần đó có một hầm pháo ven biển và rất nhiều mỏ than, đồng thời cho biết khu vực này từng có một doanh nghiệp máy móc hạng nặng hoạt động trong nhiều năm.

Không ít người bày tỏ sự kinh ngạc trước tình trạng khá nguyên vẹn của những thanh dầm gỗ trong đường hầm, cho rằng các chi tiết kiến trúc vẫn mang vẻ đẹp đáng nể dù đã trải qua hàng chục năm bị bỏ hoang. Thậm chí, có người còn hài hước đề xuất biến nơi đây thành một "văn phòng làm việc từ xa" độc đáo giữa thiên nhiên.

Từ một cánh cửa bị bỏ qua suốt 40 năm, câu chuyện nhỏ này đã mở ra một góc nhìn thú vị về quá khứ, nhắc nhở rằng đôi khi những bí mật lịch sử vẫn âm thầm tồn tại ngay bên cạnh chúng ta, chỉ chờ một chút tò mò để được hé lộ.

VietBF@sưu tập

Một người ăn màγ đến trước một trang viên, gặρ nữ chủ nhân để ăn xin.
Người ăn màγ nàγ rất Ϯộι nghiệρ, cάпh taγ bị cụt, taγ áo trống trải đung đưa, người nào trông thấγ cũng đều khẳng khái bố thí cho.
Tuγ nhiên, vị chủ nhân nàγ lại không hề khách khí, chỉ ra đống gạch trước cửa nói với người ăn màγ:
-Ngươi giúρ ta chuγển đống gạch nàγ ra nhà sau đi.
Người ăn màγ giận dữ nói:
-Tôi chỉ có một taγ, bà còn nhẫn tâm bảo vác gạch. Không muốn cho thì thôi vậγ, cần chi ρhải trêu ghẹo người khác?
Vị chủ nhân không chút nổi giận, cúi người xuống Ьắt đầu dọn gạch.
Bà ta cố ý chỉ dùng một taγ để chuγển, sau đó bà nói:-Ngươi thấγ đấγ, không ρhải chỉ dùng hai taγ mới có thể sống được. Ngươi có thể làm, vậγ tại sao lại không làm chứ?
Người ăn màγ lặng người đi, hắn ta nhìn vị nữ chủ nhân với ánh mắt kỳ dị, trái cổ nhô nhọn giống như một quả trám chuγển động lên xuống 2 lượt.
Cuối cùng, hắn cúi người xuống, dùng cάпh taγ còn lại Ьắt đầu chuγển gạch.
Một lần chỉ có thể chuγển đi hai viên gạch.
Hắn chuγển như thế đúng hai tiếng đồng hồ thì hết đống gạch. Mệt, hắn thở như bò kéo xe, trên mặt dính đầγ bụi, mấγ chòm tóc rối bị mồ hôi ướt dính xéo trên góc trán.
Nữ chủ nhân đưa cho người ăn màγ một cái khăn lông trắng như tuγết.
Người ăn màγ đón lấγ lau mặt và cổ một lượt rất kỹ; chiếc khăn lông trắng đã biến thành chiếc khăn lông đen.
Người ρhụ nữ lại đưa cho hắn 20 đô-la, người ăn màγ cảm kích nói:
-Cảm ơn bà.
-Ngươi không cần cảm ơn ta, đâγ là tiền công ngươi kiếm được dựa vào sức lực của mình.
Người ăn màγ nói:
-Tôi sẽ không quên bà, để cho tôi giữ làm kỷ niệm vậγ.
Nói xong, hắn cúi người chào thật thấρ và sau đó lên đường.
Qua nhiều ngàγ sau lại có một người ăn màγ khác đến trang viên nàγ.
Người ρhụ nữ đó lại dẫn người ăn màγ vào nhà sau, chỉ đống gạch, và nói:
Chuγển đống gạch nàγ ra trước nhà, ta sẽ trả cho ngươi hai mươi đô-la.
Người ăn màγ với hai taγ còn nguγên vẹn nàγ bỏ đi, không biết là do không thèm 20 đô-la haγ do điều gì khác.
Người con của người ρhụ nữ không hiểu, liền hỏi mẹ:
-Lần trước mẹ kêu ăn màγ chuγển đống gạch nàγ từ trước nhà ra sau nhà.
Lần nàγ mẹ lại kêu ăn màγ chuγển gạch từ sau nhà ra trước nhà. Rốt cuộc mẹ muốn đống gạch ở sau nhà haγ là ở trước nhà?.
Người mẹ nói với con rằng:
-Gạch đặt trước nhà haγ sau nhà đều như nhau, nhưng chuγển haγ không chuγển, đối với người ăn màγ mà nói, thì lại không giống nhau.
Sau nàγ cũng có mấγ người ăn màγ đến xin ăn, đống gạch đó được chuγển đi mấγ lượt.
Vài năm sau, có một người rất chỉnh tề đến trang viện nàγ.
Ông ta mặc veston, mang giàγ da, trông chững chạc hiên ngang như những người thành công với sự tự tin và tự trọng, chỉ có điều là người nàγ chỉ có một cάпh taγ trái.
Ông ta cúi người xuống, nói với vị nữ chủ nhân naγ đã có ρhần già đi:
-Nếu không có bà, tôi vẫn chỉ là một kẻ ăn màγ. Thế nhưng bâγ giờ tôi là Chủ tịch Hội đồng Quản trị của một công tγ.
Người ρhụ nữ đã không còn nhớ ra ông là ai, bà hờ hững nói:
-Đấγ là do chính bản thân ông làm ra mà thôi.
Người Chủ tịch Hội đồng Quản trị một taγ mời người ρhụ nữ cùng cả nhà bà dọn đến thành ρhố để sống những ngàγ thoải mái.
Người ρhụ nữ nói:
-Chúng tôi không thể nhận sự chăm sóc của ông được.
-Tại sao?
-Bởi vì cả nhà chúng tôi ai cũng có hai taγ.
Người chủ tịch tuγ đau lòng nhưng vẫn kiên trì:
-Thưa bà, bà giúρ tôi hiểu được thế nào là Nhân, thế nào là Cách.
Căn nhà đó là tiền công mà bà đã dạγ cho tôi.
Người ρhụ nữ nói:
-Vậγ thì ông đem căn nhà ấγ tặng cho người nào không còn cάпh taγ nào cả !.

VietBF@sưu tập

Khoảng 50 thương hiệu xe điện Trung Quốc được dự báo phải thu hẹp quy mô hoạt động, thậm chí phá sản trong năm 2026.

Theo Carscoops, ôtô điện Trung Quốc vẫn đang xâm chiếm nhiều thị trường toàn cầu, được thúc đẩy bởi nhu cầu bùng nổ cũng như các khoản hỗ trợ mạnh mẽ từ chính quyền Bắc Kinh. Ngay cả khi xuất khẩu xe điện Trung Quốc tăng trưởng mạnh trong tháng 11, nhiều vấn đề đang dần xuất hiện.


Năm 2026 được dự báo sẽ là bước ngoặt lớn với ngành công nghiệp xe điện Trung Quốc. Một cuộc thanh lọc mạnh mẽ dự kiến diễn ra, ảnh hưởng đến hàng chục hãng xe vốn đang gặp khó khăn.

Giới quan sát dự báo lượng xe mới được giao tại Trung Quốc sẽ giảm đến 5% vào năm sau, đánh dấu mức giảm lớn nhất kể từ năm 2020. Dự báo này một phần dựa trên động thái cắt giảm hỗ trợ từ Chính phủ Trung Quốc, bên cạnh lịch sử sản xuất thừa của các hãng trong quá khứ.

Thông tin này xuất phát từ tờ South China Morning Post, cho biết khoảng 50 nhà sản xuất xe điện Trung Quốc đang gặp thua lỗ có thể buộc phải thu hẹp quy mô hoạt động hoặc phá sản hoàn toàn vào năm sau.

“Thời gian đang chống lại những hãng xe có sản phẩm không thể gây ấn tượng với khách hàng trẻ tuổi. Với hầu hết hãng xe điện đang thua lỗ, hiệu quả hoạt động trong năm tới sẽ đóng vai trò quan trọng”, Qian Kang, người điều hành một nhà máy sản xuất bảng mạch in cho ôtô, chia sẻ nhận định.

Lúc này, ngành công nghiệp ôtô Trung Quốc đang “nín thở” chờ những quyết sách tiếp theo từ chính quyền Bắc Kinh.

Vào tháng 1/2026, Trung Quốc dự kiến đưa ra quyết định liệu có gia hạn với khoản trợ cấp đổi xe điện trị giá 20.000 NDT (khoảng 2.900 USD) hay không. Mức giảm thuế 10% khi mua xe điện tại Trung Quốc sẽ kết thúc vào cuối năm nay. Từ đầu năm tới, khách hàng Trung Quốc sẽ được hưởng mức thuế ưu đãi 5% cho đến năm 2028.

Cuộc chiến giá giữa các hãng nội địa Trung Quốc từng giúp hàng triệu người dân nước này có thể tiếp cận xe điện với chi phí phải chăng, tuy nhiên lại làm suy giảm đáng kể khả năng sinh lời của nhiều thương hiệu.

Các khoản đầu tư đáng kể rót vào mảng R&D cũng như việc các hãng gấp rút làm dày danh mục sản phẩm khiến ngành công nghiệp ôtô Trung Quốc hiện không có nhiều cái tên có thể sinh lời ở mảng ôtô điện.

Một nhà đầu tư Trung Quốc nhận định cơn sốt huy động vốn trong ngành xe điện đã qua. Đây là thời điểm cho cuộc chiến sinh tồn, nơi các hãng xe có thể sinh lời sẽ chiến thắng, còn những hãng thua lỗ phải sớm đối diện nguy cơ cạn kiệt nguồn vốn.

Không nhiều hãng xe vượt qua được “cơn bão” hiện tại. Các ông lớn có thể sinh lời trong ngành như BYD, Seres hay Li Auto là ngoại lệ hiếm hoi, dự kiến tăng cường hoạt động ở nước ngoài để tìm kiếm động lực tăng trưởng mới.

Nghiên cứu từ AlixPartners chỉ ra có khoảng 10% thương hiệu ôtô điện Trung Quốc có thể sinh lời trong các năm tiếp theo.

Người phụ nữ cho biết gia đình đã xem lại đoạn clip từ camera an ninh và cho biết họ rất sốc trước những hành động của người giúp việc.

Ngày 26/12, một người phụ nữ Thái Lan đã lên mạng xã hội cảnh báo các bậc phụ huynh sau khi một người giúp việc bị cáo buộc đã đổ thuốc khử trùng vào bình sữa của con trai nhỏ của cô, theo The Thaiger.

Người phụ nữ đã chia sẻ sự việc đáng lo ngại trên tài khoản Facebook của mình, Yokey R. Cô giải thích rằng gia đình cô thường thuê 2 người giúp việc, một người lo việc nhà nói chung và một người được giao nhiệm vụ chăm sóc con trai cô, Kirin.

Tuy nhiên, khi người giúp việc thường xuyên nghỉ phép, gia đình quyết định thuê một người giúp việc tạm thời chỉ làm việc trong một ngày.

Người phụ nữ cho biết cô tìm được người giúp việc hàng ngày thông qua một nhóm trên Facebook. Người này tự giới thiệu là Usanee Palang-usa. Người mẹ nhấn mạnh rằng Usanee chỉ được hướng dẫn tập trung vào việc dọn dẹp nhà cửa vì đã có một người giúp việc khác chăm sóc Kirin.

Chiều hôm đó, Kirin uống sữa từ bình bú. Bà của cậu bé bỗng nhận thấy một mùi hóa chất nồng nặc phát ra từ sữa. Hoảng hốt, bà lập tức lấy bình sữa và nếm thử thì phát hiện ra rằng nó có mùi rất nồng của thuốc sát trùng Dettol và có vị rất đắng.


Hành động của nữ giúp việc được camera giám sát ghi lại.

Sau khi được thông báo về tình hình, người phụ nữ vội vã về nhà và đưa con trai đến bệnh viện. Đồng thời, người bố đã thẩm vấn người giúp việc mới được thuê vì người này có vẻ khả nghi.

Ban đầu, Usanee khẳng định cô không nhớ đã làm gì với bình sữa của em bé. Sau đó, cô nói rằng mình chỉ lau bình sữa bằng một chiếc khăn dùng để lau nhà. Người giúp việc được cho là đã lợi dụng cơ hội bỏ trốn khỏi nhà và biến mất.

Người phụ nữ đã xác nhận rằng Kirin đang trong tình trạng ổn định. Tuy nhiên, các bác sĩ khuyên nên ở lại bệnh viện qua đêm để đội ngũ y tế có thể theo dõi sát sao bất kỳ tác dụng phụ nào có thể xảy ra.

Sau đó, gia đình đã xem lại đoạn clip từ camera an ninh nhà mình và cho biết họ rất sốc trước những gì đã thấy. Đoạn clip ghi lại cảnh Usanee mang bình sữa của Kirin từ tầng 3 xuống tầng trệt. Sau đó, cô ta đổ dung dịch sát khuẩn Dettol vào bình trước khi đặt lại vào vị trí cũ.

Đoạn clip cũng cho thấy Usanee hoàn toàn không dọn dẹp nhà cửa. Thay vào đó, cô ta đi xung quanh nhà, chụp ảnh nhiều đồ đạc và địa điểm khác nhau.

Người phụ nữ cho biết bà đã gửi mẫu sữa bị nhiễm bẩn đến phòng thí nghiệm để xét nghiệm thêm nhằm thu thập bằng chứng và khởi kiện Usanee.

Sau khi người mẹ chia sẻ câu chuyện của mình trên mạng, một người phụ nữ khác đã lên tiếng khẳng định Usanee cũng nhắm mục tiêu vào gia đình cô ấy.

VietBF@sưu tập

Đêm Caracas rung chuyển: tuyên bố bắt Maduro và một thế cờ mới ở châu Mỹ Latin

Có những khoảnh khắc lịch sử không đến bằng tiếng gõ cửa, mà bằng tiếng nổ xé trời.

Rạng sáng, bầu trời Caracas bị khuấy đảo bởi những đợt chấn động liên tiếp. Tin tức dội ra từ phía Washington như một nhát búa: Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ đã tiến hành một cuộc tấn công “quy mô lớn” và Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro cùng phu nhân bị bắt, bị đưa ra khỏi Venezuela.

Trong khi thế giới còn đang cố chắp nối từng mảnh thông tin, một nghị sĩ Cộng Hòa tại Mỹ dẫn lời Ngoại trưởng Marco Rubio nói Maduro bị lực lượng Mỹ bắt để đưa sang Mỹ ra tòa với các cáo buộc hình sự. Theo lập luận từ phía nghị sĩ này, hoạt động quân sự đi kèm được triển khai nhằm bảo vệ những người thi hành lệnh bắt giữ.

Ở chiều ngược lại, Caracas vẫn chìm trong một kiểu im lặng rất lạ: không phải yên bình, mà là lặng người, chờ tiếng loa phóng thanh tiếp theo.

Maduro là ai: người kế vị Chavez nhưng không có “hào quang Chavez”

Nicolás Maduro từng là đồng minh thân cận và là “người được chọn” của lãnh tụ dân túy Hugo Chávez. Khi Chávez qua đời vì ung thư năm 2013, Maduro bước lên thay thế, mang theo di sản “Bolivar” nặng như một chiếc áo giáp.

Ông từng là tài xế xe buýt, là thủ lĩnh công đoàn, rồi tiến dần lên đỉnh quyền lực. Nhưng khác với Chávez – người có sức hút cá nhân đủ làm cả quảng trường tin theo – Maduro không có nền tảng ủng hộ rộng và cũng không có thứ charisma có thể biến khủng hoảng thành “bài diễn văn chiến thắng”. Ngay cuộc bầu cử năm 2013 đưa ông lên ghế tổng thống đã bị đối lập tranh cãi dữ dội.

Và từ đó, Venezuela bước vào những năm tháng vừa bất ổn vừa kiệt quệ: biểu tình, trấn áp, kinh tế đứt gãy, đồng tiền rơi tự do, dòng người bỏ xứ. Trong bối cảnh đó, dầu mỏ – thứ từng là “phép màu” – lại trở thành cái neo kéo cả guồng máy quản trị xuống đáy vì quản lý yếu kém, thất thoát, và cấm vận chồng cấm vận.

Từ đường phố 2017 đến cuộc bầu cử bị tố “không hợp lệ”

Năm 2017, Maduro tìm cách định hình lại và mở rộng quyền lực tổng thống, đi đường vòng để vô hiệu hóa Quốc hội khi cơ quan này nằm trong tay đối lập. Caracas khi ấy bùng lên biểu tình kéo dài, và Venezuela càng bị đẩy sâu vào thế đối đầu “một mất một còn” giữa nhà nước và phong trào phản kháng.

Đến năm 2018, Maduro giành thêm một nhiệm kỳ sáu năm trong một cuộc bầu cử bị nhiều lãnh đạo đối lập và cộng đồng quốc tế lên án là thiếu tính chính danh. Sự chia rẽ không còn là vết nứt: nó trở thành hai thực tại song song, nơi mỗi bên sống trong “sự thật” của mình và coi bên kia là kẻ cướp tương lai.

Những tranh cãi về gian lận bầu cử tiếp tục ám ảnh các kỳ bầu cử về sau. Maduro tuyên bố thắng lợi trong cuộc đua gần nhất và được tuyên thệ nhậm chức hồi tháng Giêng năm ngoái, giữa bầu không khí ngờ vực và phẫn nộ chưa kịp nguội.

Hồ sơ “narco-terrorism” và chiếc vòng siết từ Washington

Năm 2020, chính quyền Mỹ dưới nhiệm kỳ Trump đầu tiên đã truy tố Maduro với cáo buộc “narco-terrorism” (khủng bố ma túy). Lập luận của phía Mỹ khi đó xoáy vào cáo buộc rằng Maduro cùng một số nhân vật cấp cao đã “bắt tay” với lực lượng FARC ở Colombia để đưa lượng cocaine khổng lồ vào Mỹ.

Phía Caracas phản pháo gay gắt. Maduro từng mỉa mai Trump bằng những ngôn từ nặng nề, mô tả ông chủ Nhà Trắng như một “cao bồi” mang tư duy kỳ thị. Nhưng lời qua tiếng lại không làm chiếc vòng siết chậm lại.

Từ trừng phạt kinh tế, hạn chế tài chính, đến gia tăng sức ép quân sự – tất cả như những lớp sóng xô dồn vào cùng một bờ. Có thời điểm, phía Mỹ còn công bố treo thưởng lên tới 50 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ hoặc kết án Maduro. Thông điệp phát ra rất rõ: Washington muốn biến Maduro thành một vụ án, không chỉ là một đối thủ chính trị.

Và nếu đúng như tuyên bố mới nhất của Mỹ, thì “vụ án” ấy giờ không còn nằm trên giấy.

Caracas đòi “bằng chứng sự sống”, Nga gọi là “xâm lược vũ trang”

Ngay sau các tuyên bố từ phía Mỹ, Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez nói chính phủ “không biết” Maduro và Đệ nhất phu nhân đang ở đâu, đồng thời yêu cầu Washington phải lập tức đưa ra “bằng chứng sự sống”.

Cùng lúc, Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino López kêu gọi “triển khai lực lượng quy mô lớn”, trong khi truyền thông nhà nước lặp đi lặp lại thông điệp trấn an: người dân hãy bình tĩnh, hãy ở trong nhà, hãy chờ chỉ thị.

Ở Moscow, phản ứng mang màu sắc quen thuộc nhưng lần này rõ ràng hơn. Nga lên án đây là một “hành động xâm lược vũ trang” đối với Venezuela, cho rằng mọi “lý do biện minh” đều không thể chấp nhận. Nga kêu gọi ngăn leo thang, thúc đẩy đối thoại, nhấn mạnh Venezuela phải có quyền tự quyết vận mệnh mà không bị áp lực quân sự từ bên ngoài. Đồng thời, phía Nga nói đại sứ quán của họ ở Caracas vẫn hoạt động bình thường và chưa có thông tin công dân Nga bị ảnh hưởng.

Venezuela cũng thông báo đã yêu cầu một cuộc họp khẩn của Hội Đồng Bảo An Liên Hợp Quốc để phản ứng trước diễn biến mới, tuyên bố sẽ không để bất kỳ “đòn tấn công hèn nhát” nào khuất phục được đất nước này.

Một quốc gia đã nghèo lại bị kéo vào “trận chiến của những cường lực”

Venezuela vốn đã kiệt sức: sau nhiều năm khủng hoảng, người dân quen với chuyện xếp hàng, quen với thiếu thốn, quen cả với nỗi sợ. Nhưng một cú sốc kiểu “bị bắt giữa đêm” có thể mở ra thứ hỗn loạn mà không có kịch bản nào đủ dài để chứa hết.

Bởi Maduro không chỉ là một con người; ông là nút thắt của một cấu trúc quyền lực, là biểu tượng của một phe, là lý do tồn tại của nhiều mạng lưới lợi ích. Khi nút thắt bị giật mạnh, cả tấm lưới rung lên.

Và ở phía bên kia đại dương, những cái tên như Nga, Trung Quốc, Iran… không nhìn Venezuela như một tiêu đề thời sự. Họ nhìn nó như một bàn cờ. Mỗi nước một phép tính. Mỗi phép tính một cái giá.

Điều còn lại, thường là phần nặng nhất, lại rơi xuống đời sống thường dân: người mẹ đóng cửa ôm con trong bóng tối, người già nghe radio bằng pin, những khu phố chờ điện, chờ nước, chờ tin tức… và chờ xem ngày mai ai sẽ đứng trên bục tuyên bố “tôi là người điều hành đất nước”.

Sau Maduro, có tới lượt “họ Tô” không?

Khi tin Maduro bị bắt lan ra, nhiều người lập tức đặt câu hỏi theo kiểu “dây chuyền”: nếu Washington đã dám ra tay với một nguyên thủ đương nhiệm, liệu một ngày nào đó có tới lượt những lãnh đạo cộng sản khác – trong đó có Tổng Bí thư Tô Lâm – hay không? Ít nhất ở thời điểm này, chưa có dấu hiệu công khai nào cho thấy Mỹ sẽ phát lệnh bắt hoặc truy tố Tô Lâm theo kiểu có thể dẫn tới một vụ “đưa thẳng lên máy bay” như người ta đang hình dung. Với Việt Nam, nếu Washington muốn gia tăng sức ép, các công cụ thường thấy và “dễ dùng hơn” vẫn là trừng phạt cá nhân kiểu Magnitsky, hạn chế visa, phong tỏa tài sản, hoặc siết các đòn kinh tế–ngoại giao… hơn là bước vào một cuộc đối đầu bắt giữ trực diện khiến quan hệ song phương nổ tung ngay lập tức. Nhưng đó là lý thuyết còn thực tế thì chuyện gì cũng có thể xảy ra, nhất là với một tổng thống như ông Trump, một con người không ưa Cộng Sản.

Ngày 3/1, mưa lớn kết hợp triều cường được cho là mạnh nhất trong 20 năm đã gây ngập lụt nghiêm trọng tại nhiều khu vực phía Bắc bang California (Mỹ), khiến hoạt động giao thông trên nhiều tuyến đường bị gián đoạn và nhiều người mắc kẹt trong ô tô.


Một tuyến đường bị ngập lụt sau những trận mưa lớn tại Corcoran, California, Mỹ. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Theo Trung sĩ Michael Dobbins thuộc Văn phòng Cảnh sát trưởng hạt Marin, các tuyến đường dài khoảng 20 km từ khu vực Sausalito đến San Rafael đã bị ngập sâu sau khi mưa xối xả trút xuống đúng thời điểm xuất hiện “Thủy triều vua” dâng cao nhất trong hơn 2 thập kỷ. Lực lượng chức năng được triển khai khẩn cấp để giải cứu nhiều phương tiện mắc kẹt trong dòng nước dâng cao từ 1,1 - 1,2 mét.

Trước tình hình trên, chính quyền các cộng đồng phía Bắc thành phố San Francisco khuyến cáo người dân ở yên trong nhà cho đến khi nước rút. Trong khi đó, Cơ quan Thời tiết Quốc gia (NWS) Mỹ ban hành cảnh báo lũ lụt đến chiều 3/1 theo giờ địa phương và duy trì các khuyến cáo an toàn đến chiều 4/1 đối với khu vực San Francisco.

Tại hạt Santa Barbara, hoạt động giao thông trên nhiều tuyến đường cũng bị gián đoạn do ngập lụt. Một tuyến đường cao tốc huyết mạch gần thành phố Goleta đã bị chặn do nhiều vụ lở đất. Văn phòng Cảnh sát trưởng của hạt xác nhận 1 nam giới đã tử vong do nước cuốn trong cơn bão.

NWS dự báo những đợt mưa liên tiếp sẽ tiếp tục trút xuống bang California vào hai ngày đầu tuần tới.

Hiện tượng “Thủy triều vua” xảy ra khi Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất cùng nằm trên một đường thẳng, đồng thời Mặt Trăng tiến tới vị trí gần Trái Đất nhất. Điều này tạo ra lực hấp dẫn cực lớn, khiến mực nước biển dâng cao bất thường.

VietBF@sưu tập

Mỹ nhân “Gái nhảy” U50 vẫn nóng bỏng, độc thân suốt 10 năm qua, không đi bước nữa là cái tên từng gây sốt màn ảnh Việt đầu những năm 2000 với vai Hạnh trong phim điện ảnh Gái nhảy của đạo diễn Lê Hoàng. Nữ diễn viên khẳng định những thông tin này không đúng với thực tế cuộc sống hiện tại của cô. Sau khi chia tay chồng cũ, cô có mở lòng tìm hiểu nhưng không đi đến mối quan hệ nghiêm túc.

Trong chiến dịch diễn ra vào sáng sớm 3/1, nhiều tiếng nổ vang lên ở thủ đô Caracas và các khu vực khác của Venezuela, cho thấy lực lượng Mỹ đã tấn công các mục tiêu trọng yếu. Theo CBS News , nhiệm vụ này được thực hiện bởi Delta Force, đơn vị đặc nhiệm hàng đầu của quân đội Mỹ.

Được thành lập năm 1977 và có căn cứ tại Fort Bragg, bang Bắc Carolina, Delta Force là một trong những đơn vị quân sự tinh nhuệ và bí mật nhất trên thế giới. Lực lượng hoạt động dưới sự chỉ huy của Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt của Lục quân Mỹ và chịu trách nhiệm trước Bộ Tư lệnh Tác chiến liên hợp đặc biệt (JSOC). Delta Force còn được biết đến với tên gọi Biệt đội Tác chiến đặc biệt số 1 – Delta (1st SFOD-D).

Cấu trúc của đơn vị được mô phỏng theo Lực lượng Đặc nhiệm Không quân Anh.

Vì phải đảm nhận những nhiệm vụ quan trọng và bí mật tuyệt đối, đơn vị này được nói là đã và đang sử dụng nhiều tên gọi khác nhau, như Các đơn vị Phân vùng quân đội (ACE), Nhóm Ứng dụng chiến đấu (CAG) hoặc Delta.

Đơn vị này chuyên đảm trách những nhiệm vụ rủi ro cao, nhằm vào mục tiêu quan trọng và chủ yếu được giao nhiệm vụ chống khủng bố, giải cứu con tin, tiêu diệt và bắt giữ các mối đe dọa khủng bố, và trinh sát đặc biệt.

Đơn vị này cũng được huấn luyện về bảo vệ yếu nhân và thực hiện nhiệm vụ chiến tranh phi truyền thống, với các thành viên thành thạo kỹ năng bắn tỉa, cận chiến, chất nổ và các kỹ thuật xâm nhập bí mật. Họ được huấn luyện để xử lý nhiệm vụ trên máy bay, tàu hỏa, tàu thủy và xe cộ, có thể can thiệp và kiểm soát bất kỳ tình huống nào trong bất kỳ môi trường nào.

Lực lượng Delta chuyên thực hiện những nhiệm vụ khó nhất của quân đội Mỹ

Cấu trúc của lực lượng

Lực lượng Delta được chia thành 4 đội chính, và mỗi đội được chia thành 3 tiểu đội - Tiểu đội trinh sát/bắn tỉa, chuyên thu thập thông tin tình báo và thực hiện các nhiệm vụ bắn tỉa, và hai tiểu đội hành động trực tiếp/tấn công tập trung vào tấn công mục tiêu, đột kích và các nhiệm vụ rủi ro cao.

Hầu hết các nhiệm vụ mà Lực lượng Delta thực hiện đều được giữ bí mật và chỉ một số hoạt động được công khai sau một thời gian.

Một số chiến dịch nổi tiếng của Lực lượng Delta là Chiến dịch Cơ hội tối thượng, Cuộc truy lùng Bin Laden năm 2001, Cuộc không kích Baghdad, Giải cứu con tin Iraq, Chiến dịch Rắn Gothic, Somalia, Chiến dịch Cơn thịnh nộ Khẩn cấp, Grenada, và Cuộc đột kích vào thủ lĩnh ISIS Abu Bakr al-Baghdadi.

Lực lượng Delta chỉ tuyển dụng những cá nhân có năng lực và ý chí nhất. Họ thường tuyển dụng binh lính từ Lực lượng Đặc nhiệm Lục quân Mỹ (Mũ nồi xanh) và Trung đoàn Biệt kích số 75.

Quá trình tuyển chọn cực kỳ khắt khe, và chỉ một phần nhỏ ứng viên được chọn. Các bài kiểm tra thể lực bao gồm cuộc hành quân đêm khoảng 27 km có tính giờ, mang theo ba lô nặng khoảng 16 kg, hoặc cuộc hành quân khoảng 62 km có tính giờ trên địa hình hiểm trở, dốc đứng mang theo ba lô nặng khoảng 20 kg.

Những người vượt qua bài kiểm tra sẽ tham gia khóa huấn luyện đặc nhiệm kéo dài 6 tháng, để trở thành lính đặc nhiệm tinh nhuệ sẵn sàng cho những nhiệm vụ nguy hiểm nhất trên thế giới.

New York sáng nay không ồn theo kiểu phố xá. Nó ồn theo kiểu khác: tiếng ống kính, tiếng giày an ninh, tiếng cửa phòng xử khép lại—và một người đàn ông từng quen ra lệnh, giờ phải đứng trước thẩm phán để nghe đọc cáo buộc.

Nicolás Maduro, cựu lãnh đạo Venezuela vừa bị bắt sau chiến dịch của Mỹ hôm thứ Bảy, xuất hiện trong lần ra tòa đầu tiên tại New York, đối mặt các cáo buộc liên quan ma túy và vũ khí.

Nhưng điều khiến phiên tòa trở nên khác thường không chỉ nằm ở tội danh. Nó nằm ở từng câu chữ Maduro thốt ra—và cách những câu chữ ấy phải đi qua… phiên dịch.

Phiên xử đầu tiên: thủ tục “chuẩn”, nhưng căng như dây đàn
Theo phân tích pháp lý, phiên điều trần hôm nay sẽ đi theo các bước cơ bản của tòa liên bang Mỹ. Trước hết là arraignment: thẩm phán thông báo các cáo buộc và cho bị cáo cơ hội nhập plea (nhận tội hay không nhận tội).
Tiếp theo, tòa sẽ xác nhận Maduro đã có luật sư bào chữa được chỉ định/đại diện đúng thủ tục.
Sau đó, thẩm phán sẽ xem xét vấn đề bảo lãnh tại ngoại, dù khả năng Maduro được thả gần như rất thấp.
Và cuối cùng, tòa sẽ đặt lịch trình cho vụ án: mốc thời gian nộp kiến nghị, tranh luận thủ tục, và có thể hé lộ vụ án sẽ chạy nhanh hay chậm—thậm chí có thể nhắc đến hướng đi cho một ngày xét xử.

Đó là “xương sống” của phiên đầu. Nhưng với Maduro, khúc xương ấy được bọc bằng lớp chính trị dày đến mức chỉ cần ông mở miệng là phòng xử lập tức đổi nhiệt.

Phiên dịch và “nói nhiều hơn câu hỏi”: thẩm phán khó cắt lời
Maduro trả lời qua thông dịch viên, và chính điều này tạo ra một điểm rất đặc thù: thẩm phán khó “ngắt” bị cáo khi thấy bị cáo nói lan man. Nếu người nói dùng tiếng Anh, thẩm phán có thể cắt ngang ngay. Nhưng khi qua phiên dịch, thẩm phán phải đợi câu nói được dịch xong mới can thiệp.

Vì vậy, Maduro có vẻ trả lời nhiều hơn những gì thẩm phán hỏi. Khi nhập plea, ông nói thẳng: “Tôi vô tội, tôi không có tội.” Rồi ông thêm rằng mình là “một người đàng hoàng”. Khi được hỏi xác nhận tên, Maduro không chỉ nói tên, mà còn nhắc mình là tổng thống Venezuela và nói ông bị bắt tại nhà.

Một phiên tòa vốn chỉ nên là thủ tục, bỗng chốc biến thành một sân khấu nhỏ—nơi từng câu trả lời có thể là một mũi nhọn pháp lý, hoặc một mồi lửa truyền thông.

“Tôi bị bắt tại nhà ở Caracas”: đòn mở màn cho tuyến phòng thủ chính
Chỉ ít phút sau khi đứng trước thẩm phán, Maduro nói một câu có thể trở thành “xương sống” của chiến lược bào chữa:
“Tôi bị bắt tại nhà ở Caracas, Venezuela.”

Câu nói ấy không đơn giản là kể lại sự việc. Nó là lời báo trước cho một lập luận: rằng việc bắt người giữa đêm ở nước ngoài bởi lực lượng Mỹ—mà phía luật sư gọi là “quân sự bắt cóc”—đã vi phạm luật, vi phạm nguyên tắc tố tụng, và thậm chí vi phạm luật quốc tế.

Đây không phải lần đầu một bị cáo dùng lá bài này. Hơn ba thập niên trước, Manuel Noriega của Panama từng phản bác tương tự, cáo buộc Mỹ vi phạm luật quốc tế và quyền tố tụng khi xâm nhập Panama để bắt ông. Khi đó, tòa án không đi sâu xét tính hợp pháp của cuộc xâm nhập, mà tập trung vào cáo trạng hình sự. Liệu vụ Maduro có làm tòa xem lại tiền lệ ấy hay không—vẫn là dấu hỏi lớn.

Điều đáng chú ý: trong các phiên xuất hiện ban đầu, bị cáo thường không nói nhiều, vì luật sư luôn cảnh báo “nói gì cũng có thể bị dùng chống lại mình”. Hôm nay, thẩm phán Alvin Hellerstein cũng nhắc Maduro theo hướng tương tự: sẽ có “lúc và chỗ” để nói, không phải ngay tại phiên đầu.

“Tính hợp pháp giam giữ” và lá bài “miễn trừ nguyên thủ”
Trước khi tranh luận bằng chứng ma túy, vũ khí, nhóm luật sư của Maduro được dự báo sẽ đánh thẳng vào điểm gốc: ông có hợp pháp ở trong tay Mỹ hay không.
Tại tòa, luật sư Barry Pollack nói có vấn đề về tính pháp lý của việc ông bị “quân sự bắt cóc”. Maduro cũng liên tục khẳng định ông là tổng thống Venezuela—một chi tiết không chỉ mang tính tuyên bố chính trị mà còn liên quan đến lập luận pháp lý về việc ông là người đứng đầu một nhà nước có chủ quyền.

Tuyến này sẽ gặp tranh cãi lớn vì Mỹ không công nhận Maduro và chính quyền của ông sau nhiều cuộc bầu cử bị tranh chấp. Nói cách khác, ngay cả “tấm áo miễn trừ” nếu có, cũng sẽ bị giật mạnh ở hai phía.

“Có mùi trình diễn”: Maduro bị đưa ra trước ống kính
Một điểm gây xôn xao: phiên ra tòa mang “show aspect” – cảm giác như một cuộc “diễu” trước máy quay. Có nhận định rằng việc đưa Maduro lộ diện trước ống kính theo cách như vậy là rất khác thường trong hệ thống tòa liên bang Mỹ, nơi nguyên tắc “vô tội cho đến khi chứng minh có tội” thường khiến các cơ quan tránh làm điều có thể ảnh hưởng đến khả năng bào chữa.

Nhưng Maduro là một trường hợp đặc biệt: ông không chỉ là bị cáo; ông từng là người quen chỉ đạo mọi thứ. Và khi quen ra lệnh, người ta khó quen trả lời ngắn gọn.

Caracas siết quyền lực: anh em nhà Rodríguez nắm cả hành pháp lẫn lập pháp
Trong lúc Maduro đứng ở New York, tại Caracas, quyền lực vẫn vận hành theo “phần còn lại của hệ thống”. Jorge Rodríguez – anh trai của Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez – đã được bầu lại làm Chủ tịch Quốc hội với sự ủng hộ áp đảo.
Như vậy, trong khoảnh khắc lịch sử này, hai anh em nhà Rodríguez gần như kiểm soát cả nhánh hành pháp lẫn lập pháp của Venezuela.

Con trai Maduro lên tiếng: “Nếu bình thường hóa bắt cóc nguyên thủ, không nước nào an toàn”
Cùng ngày, Nicolás Maduro Guerra – con trai Maduro – phát biểu tại phiên khai mạc Quốc hội, gọi việc Mỹ bắt cha mình là “bắt cóc” và kêu gọi “đoàn kết quốc tế” để Maduro có thể trở về.
Ông cảnh báo nếu thế giới “bình thường hóa” chuyện bắt một nguyên thủ, thì không quốc gia nào an toàn: hôm nay là Venezuela, ngày mai có thể là bất cứ nước nào không chịu khuất phục. Ông gọi sự đoàn kết với Maduro và Venezuela là “nghĩa vụ đạo đức và pháp lý”, và nói im lặng trước các vi phạm sẽ làm suy yếu hệ thống quốc tế.

Maduro Guerra cũng nhắc việc mình bị đưa vào cáo trạng mới của Mỹ và bác bỏ các cáo buộc, nói gia đình ông đang bị “truy bức”.

Trong cộng đồng người Việt gốc miền Nam, có một thói quen lâu đời: chỉ trích Hoa Kỳ—đặc biệt là Đảng Dân Chủ—đã “bỏ rơi” Việt Nam Cộng Hòa. Niềm tin ấy càng được củng cố bởi những lập luận thiếu căn bản, dựa trên tài liệu thiếu cập nhật, hoặc những lời kể mang màu sắc bênh vực từ một số cố vấn cũ quanh thời ông Nguyễn Văn Thiệu. Ít người đủ bình tĩnh và vô tư để nhìn thẳng vào điều khó nói: sự thật thường phức tạp hơn một “bản án” gọn ghẽ.

Thực tế, theo các tài liệu đã được giải mật, việc Hoa Kỳ rút quân và đi đến chỗ cắt giảm rồi ngưng viện trợ cho Việt Nam là kết quả của quyết định chung, mang tính lưỡng đảng. Không phải chỉ “Dân Chủ phản bội,” cũng không phải chỉ “Cộng Hòa tháo chạy.” Từ rất sớm, đại đa số dân Mỹ đã quay sang chống chiến tranh; từ năm 1963 phong trào phản chiến đã lan rộng, và sau biến cố Tết Mậu Thân 1968, làn sóng ấy bùng lên dữ dội. Hoa Kỳ bắt đầu rút một số chiến cụ từ 1968, và Hiệp định Paris 1973—dưới thời Nixon và Kissinger—về bản chất mở ra một “khoảng thời gian rút lui an toàn” cho người Mỹ, điều mà Frank Snepp gọi là “Decent Interval.”

Nhưng nếu cứ dừng ở chữ “bỏ rơi” rồi kết thúc, ta sẽ tự ru ngủ bằng một câu chuyện đơn giản để quên đi phần khó nhất: những lý do “gần nhà hơn.”

Gốc rễ nội bộ: tranh quyền, đảo chính và một miền Nam bị bào mòn từ bên trong
Miền Nam không chỉ thua vì thiếu súng đạn. Miền Nam còn thua vì không có được một nền chính trị ổn định đủ lâu để tích lũy nội lực.

Dưới Đệ Nhất Cộng Hòa (1955–1963), chính quyền Ngô Đình Diệm dựa trên kinh nghiệm loạn sứ quân để kiềm chế các đảng phái quốc gia đối lập. Ông Diệm lập Đảng Cần Lao, dựa vào công chức và quân đội; rồi đến 1963, Cần Lao tan rã cùng với chế độ. Sang Đệ Nhị Cộng Hòa (1967–1975), đảng phái được tự do hoạt động hơn nhưng phân hóa, thiếu thực lực. Ông Thiệu cũng đi lại con đường quen: lập Đảng Dân Chủ năm 1967, rồi giải tán năm 1969 và thay bằng Mặt Trận Quốc Gia Dân Chủ Xã Hội—để rồi 1975 sụp đổ theo miền Nam.

Ngày 19/6/1965 là Ngày Quân Lực, nhưng cũng là ngày chính phủ dân sự Phan Khắc Sửu trao trách nhiệm điều hành quốc gia cho quân đội vì không thể giải quyết mâu thuẫn chính trị với Thủ tướng Phan Huy Quát. Từ đó, quyền lực rơi sâu vào tay phe quân nhân—và kéo theo một chuỗi đảo chính, chỉnh lý, đấu đá triền miên. Nếu có một thứ “gặm mòn” miền Nam bền bỉ nhất, thì đó chính là sự bất ổn do giới tướng lãnh tạo ra, chứ không chỉ là pháo kích từ bên kia giới tuyến.

Những tháng cuối: nỗi sợ đảo chính ngay trong lòng Sài Gòn
Càng về cuối, bóng ma đảo chính càng ám ảnh chính quyền.

Tháng 2/1974, ông Thiệu bãi nhiệm cựu Thiếu tướng Phạm Văn Đổng (lúc đó là bộ trưởng Bộ Cựu Chiến Binh trong chính phủ Trần Thiện Khiêm) và bắt giam với cáo buộc liên quan đến “chứa bạc lậu” mà không xét xử. Ngày 8/4/1975 xảy ra hai biến cố chấn động: phi công Nguyễn Thành Trung ném bom Dinh Độc Lập lúc 8:30 sáng; và Thiếu tướng Nguyễn Văn Hiếu, Tư lệnh phó Quân đoàn III, chết bí ẩn tại văn phòng ở Biên Hòa, phát hiện vào khoảng 4 giờ chiều.

Theo tường thuật của Frank Snepp (một nhân viên CIA tại Việt Nam), nhiều người ở Sài Gòn—kể cả ông Nguyễn Cao Kỳ—đã muốn lật đổ, thậm chí ám sát ông Thiệu khi chiến sự xấu đi sau quyết định rút quân khỏi cao nguyên. Ông Thiệu bị ép từ chức ngày 21/4/1975. Tổng thống Trần Văn Hương sau đó gặp Đại sứ Mỹ Graham Martin để đề nghị giúp đưa ông Thiệu ra khỏi Việt Nam (25/4/1975), vì ông Thiệu bị xem là nguồn gốc của hỗn loạn lúc bấy giờ; bà Thiệu đã bay sang Bangkok trước.

Nếu ngay tại trung tâm quyền lực mà nỗi sợ lật đổ còn lớn hơn nỗi sợ kẻ thù, thì làm sao một quốc gia có thể đứng vững trước cơn bão cuối cùng?

1963: cú chém mở đầu cho 12 năm chao đảo
Cuộc đảo chính 1/11/1963 không chỉ lật một chế độ—nó mở ra một thời kỳ mà quyền lực quốc gia bị bẻ vụn trong tay những người “có súng.”

Ông Ngô Đình Diệm chịu trách nhiệm về khủng hoảng Phật giáo 1963, nhưng phía sau là cả một cấu trúc quyền lực gia đình trị: Ngô Đình Nhu, Ngô Đình Cẩn, Trần Lệ Xuân, và cả Tổng giám mục Ngô Đình Thục cùng những tham vọng riêng. Lệnh cấm treo cờ Phật giáo tại tư gia vào dịp Phật Đản 8/5/1963 trở thành giọt nước tràn ly.

Nhóm đảo chính ngoài Dương Văn Minh còn có nhiều sĩ quan cao cấp: Trần Văn Đôn, Lê Văn Kim, Tôn Thất Đính, Nguyễn Khánh, Mai Hữu Xuân, Nguyễn Hữu Có, Đỗ Mậu, Trần Thiện Khiêm, Nguyễn Văn Thiệu, Nguyễn Cao Kỳ… và nhiều người khác. Những sĩ quan chống đảo chính như Lê Quang Tung, Hồ Tấn Quyền, Huỳnh Văn Cao—rốt cuộc đều bị loại bỏ theo cách nghiệt ngã. Có người bị giết, có người bị cô lập, có người bị triệt đường. Hệ quả là quân đội trở thành nơi “đổi trục quyền lực” thay vì là xương sống ổn định của quốc gia.

Sau khi thế cờ lật ngược, chính nhóm đảo chính cũng bị đảo chính. Dương Văn Minh bị Nguyễn Khánh lật. Đại úy Nguyễn Văn Nhung—người dính líu trực tiếp đến những cái chết gây chấn động—rồi cũng bị giết. Cái vòng xoáy ấy khiến miền Nam không bao giờ có được “độ yên” cần thiết để xây nền móng lâu dài.

Frank Snepp: có “bỏ rơi” nhưng nguyên nhân thất trận lại “gần nhà hơn”
Trong cuộc phỏng vấn với BBC tháng 10/2021, Frank Snepp—tác giả “Decent Interval”—đã nói một câu rất đáng nghĩ: người Việt không đúng khi chỉ đổ lỗi cho Hoa Kỳ, vì mọi thứ phức tạp hơn nhiều. Ông thừa nhận, nói chung Hoa Kỳ có bỏ rơi, và Nixon–Kissinger đã bỏ rơi. Nhưng thất trận của VNCH đến từ những lý do “gần nhà hơn”—ông ám chỉ hai yếu tố quan trọng: tham nhũng và kém hiệu quả.

Câu đó nghe đau. Nhưng đau không có nghĩa là sai.

Tết Mậu Thân: quân sự thua, chính trị thắng—và ý chí Mỹ gãy
Tết Mậu Thân 1968 là ví dụ điển hình của “kém hiệu quả” dẫn đến đổi mệnh. Cuộc tổng tấn công được chuẩn bị hơn hai năm, nhưng chính quyền VNCH và tình báo Mỹ không hay biết. Lực lượng lớn, vũ khí, hậu cần, cùng khoảng 94.000 binh sĩ miền Bắc được đưa vào Nam dọc Trường Sơn và qua cảng Sihanouk. Khi biến cố nổ ra, Tổng thống Thiệu đang về Mỹ Tho ăn Tết vì tin vào lời hứa hưu chiến.

Về quân sự, phía cộng sản chịu tổn thất nặng và không đạt mục tiêu “quần chúng nổi dậy.” VNCH phản công nhanh, trừ Huế phải mất gần một tháng mới tái chiếm hoàn toàn. Nhưng về chính trị, đó là cú đấm khiến nước Mỹ choáng váng. Ý chí ủng hộ chiến tranh trong xã hội Mỹ sụp đổ nhanh hơn bất cứ báo cáo quân sự nào.

Sau Mậu Thân, Tướng Westmoreland yêu cầu tăng thêm 206.000 quân để giành lại thế chủ động, nhưng Tổng thống Johnson từ chối và chỉ chấp thuận tăng rất ít. Johnson cũng quyết định không tái tranh cử. Từ đó chính sách Mỹ rẽ sang hướng rút lui. Và khi Nixon lên, kế hoạch “Việt Nam hóa chiến tranh” bắt đầu; nhóm quân đầu tiên rút tháng 7/1969; quá trình rút theo giai đoạn kết thúc 29/3/1973.

Trong khi đó, Quốc hội Mỹ—cũng theo hướng lưỡng đảng—ban hành những ràng buộc như Cooper–Church, hạn chế mở rộng chiến tranh sang Lào và Campuchia. Những nỗ lực đòi ấn định thời hạn rút quân kiểu McGovern–Hatfield tuy không qua được, nhưng phản ánh tâm thế chung: nước Mỹ đã quyết quay lưng.

Vậy “ai làm mất miền Nam”? Câu trả lời khó chịu: chính là chúng ta, trước hết
Dĩ nhiên miền Nam sụp đổ vì rất nhiều yếu tố: khủng hoảng Phật giáo, phản chiến Mỹ, địa chính trị toàn cầu, viện trợ suy giảm… Nhưng nếu gom lại, trách nhiệm vẫn rơi vào giới lãnh đạo—những người không tạo được sự thống nhất, không tạo được một hệ thống quản trị đủ vững, để rồi tự bào mòn quốc lực bằng tranh quyền và bất ổn.

Nói cách khác: Hoa Kỳ rút lui là một sự thật. Nhưng miền Nam suy yếu từ bên trong cũng là một sự thật khác—và có lẽ còn quyết định hơn.

Bởi nếu nội bộ đủ mạnh, đủ liêm chính, đủ hiệu quả, thì “bị bỏ rơi” sẽ không dẫn đến sụp đổ nhanh như vậy. Còn khi thù trong đã ngập nhà, thì giặc ngoài chỉ cần đẩy nhẹ là tường sập.

Tiên trách kỷ, hậu trách nhân
Cứ tiếp tục tự lừa mình rằng chỉ vì thiếu “300 triệu viện trợ” mà miền Nam mất, là ta đang chọn một câu chuyện dễ nghe để tránh phần đau nhất: nhìn vào lỗi của chính ta.

Và nếu hôm nay vẫn còn mê muội “đánh võ tự do,” không rõ ai là thù ai là địch, lúc lại đặt hết hy vọng vào một tổng thống Mỹ như một phép màu cứu rỗi, thì đó chỉ là lặp lại bi kịch dưới một hình thức mới.

Miền Nam từng có giai đoạn yên ổn và phát triển (1955–1960). Nhưng từ 1961 đến 1975 là chuỗi xáo trộn nội bộ, thù trong giặc ngoài chồng lên nhau. Trong khi phía bên kia có một bộ máy nhất quán và tận dụng thời cơ, miền Nam lại tự phân mảnh, tự làm mình yếu đi.

Nhìn vào sự thật để rút kinh nghiệm—không phải để tự hành hạ—mà để khỏi bước tiếp từ sai lầm này sang sai lầm khác.

Tiên trách kỷ. Rồi mới hậu trách nhân.
Nguyễn Quốc Khải

Gia Lạp Gia Tư (Caracas) bước vào ngày đầu năm mới bằng một thứ yên lặng kỳ lạ: sau những tiếng nổ vang và tiếng động cơ trên bầu trời, thành phố như nín thở. Người ta không đổ ra đường, không reo hò, cũng không kịp hoảng loạn theo kiểu thường thấy. Họ chỉ… đóng cửa, ở yên trong nhà, chờ xem ai sẽ nói câu tiếp theo.

Và câu tiếp theo đến từ Hoa Thịnh Đốn (Washington).

Trump tuyên bố “đòn đánh quy mô lớn” và Maduro bị bắt, bị đưa khỏi Ủy Nội Thụy Lạp
Tổng thống Donald Trump nói Mỹ đã tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào thủ đô Ủy Nội Thụy Lạp ( Venezuela), và Tổng thống Nicolás Maduro đã bị bắt rồi được đưa ra khỏi đất nước. Ông mô tả chiến dịch có phối hợp với lực lượng thực thi pháp luật Mỹ, đồng thời hứa sẽ cung cấp thêm chi tiết sau.

Thông tin ấy lập tức đẩy mọi diễn biến sang một cấp độ khác: không chỉ là “tấn công” mà là “bắt người” — và người bị bắt lại là nguyên thủ đương nhiệm.

“Bắt để ra tòa ở Mỹ”: Thượng nghị sĩ nói Rubio xác nhận Maduro đang bị giam giữ
Một lớp thông tin khác xuất hiện ngay sau đó qua mạng xã hội: Thượng nghị sĩ Cộng Hòa Mike Lee nói ông đã trao đổi với Ngoại trưởng Marco Rubio. Theo lời kể của Lee, Rubio cho biết Maduro bị nhân sự Mỹ bắt để đưa sang Hoa Kỳ xét xử các cáo buộc hình sự, và “hành động quân sự” trong đêm được triển khai nhằm bảo vệ lực lượng đang thi hành lệnh bắt.

Lee còn nói Rubio “không dự kiến có thêm hành động” ở Ủy Nội Thụy Lạp, vì Maduro đã ở trong tay Mỹ. Dù vậy, phía Bộ Ngoại Giao Mỹ khi được báo chí hỏi vẫn chưa đưa ra phản hồi công khai ngay lập tức.

Đáng chú ý: trước đó, chính Lee từng đặt câu hỏi về cơ sở hiến pháp của chiến dịch khi không có tuyên chiến hay ủy quyền dùng vũ lực. Sau cuộc trao đổi mà ông nói là với Rubio, ông chuyển sang lập luận rằng hành động này “có khả năng” thuộc thẩm quyền của tổng thống theo Điều II để bảo vệ nhân sự Mỹ trước mối đe dọa “thực tế hoặc cận kề”.

Gia Lạp Gia Tư phản ứng: đòi “bằng chứng sự sống”, nói có thương vong trên toàn quốc
Phía Ủy Nội Thụy Lạp tuyên bố họ “không biết” Maduro và Đệ nhất phu nhân Cilia Flores đang ở đâu. Phó Tổng thống Delcy Rodríguez yêu cầu Mỹ phải đưa ra “bằng chứng còn sống” ngay lập tức đối với cả hai người. Bà cũng nói các đòn tấn công đã khiến quan chức, quân nhân và dân thường thiệt mạng ở nhiều nơi.

Trong khi đó, thông điệp trên kênh nhà nước lặp đi lặp lại theo hướng trấn an: người dân hãy bình tĩnh, hãy ở trong nhà, lực lượng sẽ được triển khai để kiểm soát tình hình.

Bộ trưởng Quốc phòng gọi là “xâm lược”: nói tên lửa, rocket đánh vào khu dân cư
Bộ trưởng Quốc phòng Ủy Nội Thụy Lạp tuyên bố cuộc tấn công đã ảnh hưởng đến các khu vực đô thị trên khắp Ủy Nội Thụy Lạp bằng tên lửa và rocket, gọi đây là “cuộc xâm lược” và là “nỗi phẫn nộ lớn nhất” mà đất nước từng chịu đựng. Ông khẳng định sẽ kháng cự.

Ở cấp điều hành an ninh nội địa, Phó Tổng thống phụ trách chính sách và an ninh (Diosdado Cabello) tuyên bố Mỹ “chỉ đạt được một phần” mục tiêu. Theo ông, Hoa Thịnh Đốn trông đợi người dân sẽ hoảng loạn bỏ chạy, nhưng “không” — và ông nhấn mạnh đất nước vẫn bình tĩnh, “biết mình phải làm gì tiếp theo.”

Bầu trời im tiếng, nhưng thành phố vẫn nặng như đá
Sau một giai đoạn nghe rõ tiếng máy bay và trực thăng bay qua, bầu trời Gia Lạp Gia Tư đã yên ắng trong vài giờ. Nhưng đó không phải kiểu yên của hòa bình. Nó là kiểu yên của một đô thị vừa trải qua cú sốc, đang chờ một cơn chấn động khác — có thể là tin tức, có thể là bạo lực, có thể là một tuyên bố làm đổi màu cả bàn cờ.

Vì sao Maduro trở thành “mục tiêu pháp lý” của Washington suốt nhiều năm?
Chính quyền Trump từ lâu đã gọi Maduro là tội phạm và tìm cách đưa ông ra trước hệ thống tư pháp Mỹ. Từ năm 2020, Maduro bị truy tố tại Nữu Ước (New York) với các cáo buộc nghiêm trọng liên quan “narco-terrorism”, âm mưu đưa cocaine vào Mỹ và các cáo buộc liên quan.

Cùng với cáo trạng là chiếc vòng treo thưởng tăng dần theo năm tháng: từ mức hàng chục triệu, rồi được nâng lên mức cao hơn trong năm 2025. Hoa Thịnh Đốn nhiều lần khẳng định cáo buộc không dựa trên “đồn đoán chính trị” mà dựa trên chứng cứ trình trước bồi thẩm đoàn.

Nếu đúng như tuyên bố mới nhất — rằng Maduro đã bị bắt và đang bị đưa sang Mỹ để xét xử — thì Hoa Thịnh Đốn không chỉ nói, mà đã chuyển sang làm, và làm theo cách gây sốc nhất.

“A new dawn”: thông điệp chiến thắng từ phía Mỹ, và câu hỏi lớn cho ngày mai
Trong khi nhiều chi tiết vẫn mù mờ, một số quan chức Mỹ đã phát tín hiệu như thể trang cũ đã khép lại. Phó Ngoại trưởng Christopher Landau đăng thông điệp ca ngợi đây là “bình minh mới” cho Ủy Nội Thụy Lạp, nói “bạo chúa đã biến mất” và “giờ sẽ đối mặt công lý”.

Nhưng với Ủy Nội Thụy Lạp, câu hỏi không chỉ là Maduro ở đâu. Câu hỏi là: sau cú đấm rạng sáng ấy, đất nước sẽ được điều hành bởi ai, trật tự sẽ dựng lại bằng cách nào, và liệu sự yên lặng hiện tại là dấu hiệu của bình ổn… hay chỉ là khoảng lặng trước một cơn bão lớn hơn.

Không một ai có thể nghĩ rằng chỉ sau một năm, phe Cộng Hòa lại bị "tụt mood" đến như vậy. Một năm trước đây, khí thế hừng hực bao nhiêu thì bây giờ không khí lại chán chường ủ dột đến bấy nhiêu. Lỗi do ai thì chẳng có ai buồn nói ra, tuy không có ai mà không biết đến.

Tổng Thống Donald Trump và các dân biểu CH ở Hạ Viện tại Phòng Bầu Dục của Tòa Bạch Ốc (Minh họa)

Những cú "nhảy tàu"

Chưa đầy một năm nữa là sẽ đến cuộc bầu cử giữa kỳ nhưng bầu không khí ở chính trường Washington đang lan nhanh ra sự bất mãn và ngán ngẩm. Đảng Cộng Hòa (GOP), đảng của tổng thống đương quyền, đang chứng kiến một làn sóng "nhảy tàu" chưa từng có. Hàng loạt các nhân vật lập pháp Hạ Viện lẫn Thượng Viện đã tuyên bố sẽ không tái tranh cử, thậm chí xin từ chức sớm.

Tính cho đến cuối năm 2025, đã có 43 dân biểu Hạ Viện và 10 thượng nghị sĩ tuyên bố sẽ không tham gia vào cuộc đua năm 2026. Con số này đã vượt xa mọi kỷ lục trong hai thập niên qua, ngoại trừ hai kỳ bầu cử hồi năm 2018 và 2020. Một trong những trường hợp nổi bật nhất là Dân biểu Marjorie Taylor Greene (Georgia), nhân vật từng gây sóng gió với các thuyết âm mưu, từng nhất mực trung thành với Donald Trump và là một trong những chính trị gia sừng sỏ nhất của MAGA. Bà Greene không chỉ tuyên bố nghỉ hưu mà còn quyết định xin từ chức từ ngày 5 tháng Giêng, 2026, sớm một năm trước khi nhiệm kỳ sẽ chính thức kết thúc.

Lịch sử chính trị ở Mỹ cho thấy, đảng của tổng thống đương nhiệm thường sẽ bị mất ghế trong cuộc bầu cử giữa kỳ, một hiện tượng được gọi là "thermostatic politics" (chính trị nhiệt độ). "Thermostatic politics" chỉ là một khái niệm trong khoa chính trị học, được dùng để mô tả cách mà dư luận công chúng phản ứng ngược chiều với chính sách của chính quyền, giống như cái máy điều hòa nhiệt độ (thermostat).

Khi chính phủ "bật nóng" quá, cử tri đòi "cho giảm nhiệt", khi chính phủ "làm lạnh" quá, cử tri sẽ muốn "tăng nhiệt". Nói một cách khác, người dân không nhất thiết muốn có một chính sách cụ thể mà muốn cho điều chỉnh lại mức độ của chính sách đó… Hiện tượng này cũng cho thấy công chúng không mù mờ và không phải lúc nào cũng dễ bị "nhắm mắt và dắt mũi". Ví dụ điển hình là hồi năm 2006 dưới thời Tổng Thống George W. Bush, hay năm 2018 dưới thời Tổng Thống Trump nhiệm kỳ đầu, GOP đều bị thua nặng nề do sự dao động và phản ứng bất bình trong tâm lý người dân.

Bây giờ, bóng ma cũ lại lởn vởn, đặc biệt từ khi đảng Dân Chủ thắng đậm trong các cuộc bầu cử gần đây. Tại New Jersey và Virginia, phe Dân Chủ giành chiến thắng thuyết phục trong cuộc bầu cử Thống đốc. Thậm chí ở những tiểu bang có truyền thống "đỏ" như Georgia và Mississippi, họ cũng đã lật ngược thế cờ ở một số vị trí. Các ứng cử viên phe Dân Chủ như bà Abigail Spanberger (giành ghế Thống đốc Virginia), bà Mikie Sherrill (thắng ghế Thống đốc New Jersey), hay tay "Cộng sẩn nổi tiếng" Zohran Mamdani (thắng ghế Thị trưởng New York) đều vượt xa kết quả mà bà Kamala Harris từng có được năm 2024, đặc biệt với nhóm cử tri nam trẻ tuổi, vốn là thành phần từng nhiệt tình ủng hộ Trump.

Việc giới lập pháp rời bỏ Quốc Hội không phải chuyện hiếm thấy, nhưng quy mô lần này đã khiến cho giới quan sát bị bất ngờ. Một số người nghỉ hưu chỉ vì vấn đề tuổi tác. Một số người khác bỏ đi không phải vì "đã chán sống" mà đơn giản họ muốn đi nơi khác kiếm nhiều tiền hơn. Với kinh nghiệm và mối giao du tại Washington, họ dễ dàng trở thành cố vấn lobby hoặc làm việc cho các tập đoàn lớn với mức lương cao gấp nhiều lần. Cũng có những người "lùi một bước để tiến ba bước". Dân biểu Haley Stevens (Dân Chủ, Michigan) nghỉ để ra tranh cử ở Thượng Viện, trong khi Dân biểu Nancy Mace (GOP, South Carolina) nhắm đến ghế Thống đốc.

Bất luận là gì, tình hình chung vẫn là tâm lý bất mãn và mệt mỏi. Ngoài ra, sự tái phân bổ khu vực bầu cử (redistricting) tại một số tiểu bang đã làm đảo lộn mọi tính toán của nhiều chính trị gia. Tại Texas, việc cho vẽ lại bản đồ bầu cử khiến cho 9 người (sáu ở phe GOP và ba ở phe Dân Chủ), tức gần 1/4 các dân biểu Hạ Viện tiểu bang, đã quyết định không tiếp tục ra tranh cử.

"Mèo nào sẽ cắn mỉu nào?"

Một trong những diễn biến bất ngờ nhất là sự xoay trục của nhóm cử tri nam giới trẻ, từng là lực lượng nòng cốt giúp cho ông Trump đạt chiến thắng năm 2024. Các cuộc thăm dò mới nhất từ đại học Yale University chỉ ra rằng tỷ lệ ủng hộ Trump trong nhóm thanh niên 18-29 tuổi bị sụt giảm nghiêm trọng, chỉ còn khoảng 32-34%. Năm 2024, ông Trump giành được 42% phiếu bầu của những người dưới 30 tuổi.

Kinh tế là yếu tố lớn nhất dẫn đến sự thay đổi này. Các ứng cử viên như bà Abigail Spanberger, Mikie Sherrill và Zohran Mamdani đều tập trung vào vấn đề chi phí sinh hoạt trong chiến dịch tranh cử và không chỉ nhận được sự ủng hộ tốt hơn từ nam giới trẻ (so với tỷ lệ mà Kamala Harris có được năm 2024) mà còn giành được từ 7% đến 9% số phiếu bầu từ những người từng ủng hộ ông Trump ("The fight for young men intensifies ahead of the 2026 midterm elections"/NBC News).

Nói một cách khác, nếu tình hình kinh tế không khả quan hơn từ nay đến tháng Mười Một 2026, GOP khó có thể cản lại làn sóng xanh. Ông Robert Blizzard, chuyên gia thăm dò dư luận dày dạn kinh nghiệm của GOP, thừa nhận rằng rất khó để thuyết phục cử tri quan tâm bất cứ vấn đề gì khác, khi họ vẫn còn chật vật để lo trang trải cuộc sống hàng ngày.

Tuy vậy, dù đối mặt với "nghịch cảnh éo le", GOP vẫn còn những nguồn lực đáng gờm. Tỷ phú Elon Musk, sau giai đoạn "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt" với ông Trump, đã trở lại với những lời hứa hẹn tài trợ cho các chiến dịch GOP trong mùa bầu cử 2026. Bên cạnh đó, nội bộ Dân Chủ cũng không phải là một khối thống nhất. Sự chia rẽ giữa các phe phái cấp tiến và ôn hòa, cùng với tỷ lệ không hài lòng cao ngay trong chính cử tri Dân Chủ (48%), vẫn là kẽ hở để GOP hết lòng khai thác.

Phe GOP cho rằng họ vẫn còn thời gian để cải thiện hình ảnh từ nay đến tháng Mười Một 2026. Họ cho rằng loạt chiến thắng gần đây của Dân Chủ chỉ là "chó táp phải ruồi" và Dân Chủ "gặp hên" trong bối cảnh cử tri gặp nhiều khó khăn khiến họ "đã trở mặt" không bỏ phiếu cho Cộng Hòa. GOP tin rằng Dân Chủ thật ra chẳng có giải pháp gì cả, do vậy, cơ hội đối với GOP vẫn còn. Tuy nhiên, vấn đề ở chỗ, chính GOP cũng chẳng biết đưa ra giải pháp gì để kéo cử tri của họ. Sự bế tắc trong việc tìm lối ra thoát khỏi cái ngõ cụt do chính họ tạo ra một phần, và tổng thống của họ một phần, mới thật sự là nguyên nhân dẫn đến việc họ có nhiều khả năng bị mất điểm thêm.

Dù bhu7 thế nào, hệ thống chính trị ở Mỹ đã biến đổi đến mức nhiều quy luật bầu cử trước đây đã không còn nguyên vẹn. Sự phân cực xã hội quá sâu sắc, quá lớn đã khiến các kỳ bầu cử giữa kỳ, vốn được xem là mức "án phạt" dành cho đảng của tổng thống, nay cũng trở nên khó lường ra. Vài năm gần đây đã thấy xuất hiện một nghịch lý: đảng cầm quyền có thể mất ghế ở Hạ Viện nhưng lại giành thêm ghế ở Thượng Viện.

Cũng cần nhấn mạnh thêm, mức độ khốc liệt của năm 2026 không chỉ là cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng Mười Một. Bước vào năm 2026, tất cả 435 khu vực bầu cử Hạ Viện và 33 ghế Thượng Viện sẽ được cho bầu lại. GOP hiện nắm giữ nhiều hơn 3 ghế so với Dân Chủ trong Thượng Viện, trong khi ở Hạ Viện, họ đang giữ 219 ghế so với 213 ghế thuoc5 phe Dân Chủ. Hiện có 18 cuộc đua vào Hạ Viện được Cook Political Report xếp ra vào loại "khó đoán trước"

Ngày 3 tháng Ba, North Carolina sẽ cho tổ chức bầu cử Thượng Viện. Cùng ngày, người dân Texas bỏ phiếu một trong những cuộc đua Thượng Viện được chú ý nhiều nhất. Bên phe GOP, Bộ trưởng Tư Pháp Ken Paxton, một đồng minh trung thành của ông Trump, và dân biểu Wesley Hunt, một trong những người da đen đầu tiên đại diện cho Texas tại Hạ Viện, đang thi đấu với Thượng nghị sĩ John Cornyn trong vòng sơ bộ. Bên Dân Chủ, dân biểu Liên Bang Jasmine Crockett đối đầu với ông James Talarico, dân biểu tiểu bang Texas… Luật bầu cử Texas quy định nếu không có ứng cử viên nào giành được hơn 50% phiếu, hai ứng cử viên dẫn đầu sẽ tiến vào vòng bầu cử phụ vào ngày 26 tháng Năm.

Ngày 19 yháng Năm, Alabama chứng kiến cuộc chạy đua dành ghế Thống đốc giữa ứng cử viên Dân Chủ Doug Jones và đối thủ GOP Tommy Tuberville. Trong cùng ngày, Georgia cũng chứng kiến cuộc tranh ghế Thống đốc.

Vài tuần sau, ngày 2 tháng Sáu, đến lượt California sẽ chứng kiến cuộc chạy đua ghế Thống đốc. Tính cho đến thời điểm này, ít nhất 10 ứng cử viên đã có mặt trên lá phiếu sơ bộ. Các ứng cử viên đáng chú ý của phe Dân Chủ có Eric Swalwell; Katie Porter; Antonio Villaraigosa (cựu Thị trưởng Los Angeles); Xavier Becerra và tỷ phú Tom Steyer.

Với GOP, dù cơ may thắng rất thấp ở một tiểu bang cực xanh như California nhưng họ cũng sẽ góp mặt. Hai ứng cử viên GOP đáng chú ý là Steve Hilton và Chad Bianco. Tại California, tất cả ứng cử viên đấu với nhau trong cuộc bầu cử sơ bộ duy nhất và hai người dẫn đầu sẽ tiến vào cuộc tổng tuyển cử.

Nhìn chung, loạt cuộc bầu cử 2026 không chỉ là phép thử đối với mức độ ủng hộ dành cho cá nhân ông Trump mà còn là thước đo sự kiên nhẫn của giới cử tri trước những cam kết của ông, đặc biệt là vấn đề đời sống kinh tế. Nước Mỹ nói chung và Washington nói riêng đang đứng trước một cuộc tái cơ cấu quyền lực đầy sự kịch tính.

Đêm thứ Bảy ở Cúcuta (Colombia) bỗng khác thường. Trên những con phố sát biên giới, đám đông tụ lại, bật nhạc, nhảy múa, hô vang những câu khẩu hiệu về “đức hạnh” và một “Venezuela tự do”. Tin lan nhanh như gió: Tổng thống Nicolás Maduro bị Hoa Kỳ bắt giữ trong một chiến dịch quân sự, và với một bộ phận người Venezuela tha hương, đó là khoảnh khắc họ chờ đợi đã quá lâu.

Một chàng bồi bàn 23 tuổi, quê bang Táchira, sống ở Colombia bảy năm, nói cảm giác ấy “không thể diễn tả” – như chỉ qua một đêm, hạnh phúc ập đến khi “bóng tối chuyển thành ánh sáng”, như thể cơn bão cuối cùng cũng chịu dừng. Với anh, đây là bước tiến mở ra cơ hội cho những người Venezuela khắp thế giới đã chịu đựng mất mát và đắng cay suốt nhiều năm.

Giữa đám đông, một người đàn ông lớn tuổi từ miền đông Venezuela cũng gọi đó là “ngày giải phóng khỏi một kẻ độc tài”, và ông nói về điều giản dị nhất nhưng xa xỉ nhất: người ta sẽ trở về, sẽ tìm việc, sẽ quay lại quê hương, gia đình sẽ đoàn tụ. “Cảm ơn Chúa,” ông nói, “sẽ không còn cảnh người Venezuela bị rải ra khắp thế giới nữa.”

Niềm vui có điều kiện: “một cái đầu đã rơi xuống, nhưng đường còn dài”
Không phải ai ăn mừng cũng tin mọi thứ sẽ đổi thay ngay lập tức. Một phụ nữ 42 tuổi, là người lưu vong chính trị, gọi đây là ngày hội – “một trong những cái đầu đầu tiên đã rơi xuống” – nhưng cảnh báo chặng đường phía trước còn rất dài. Bà kêu gọi thế giới ủng hộ, lắng nghe và nhìn thấy niềm vui của họ, để hiểu rằng những điều Maduro từng tuyên bố “chưa bao giờ là sự thật”. Và trong lời nói của bà, có một khát vọng không dành cho khẩu hiệu: tất cả đều muốn trở lại Venezuela, xây tương lai cho con cháu.


“Bị kéo khỏi giường ngủ” tới “perp walk”: những gì được tường thuật về hành trình của Maduro
Theo những thông tin được thuật lại sau đó, câu chuyện của Maduro rẽ sang một hướng không ai tưởng tượng nổi trong vài giờ đồng hồ.

Rạng sáng hôm qua, Tổng thống Donald Trump thông báo Maduro và vợ là Cilia Flores đã bị “bắt và đưa ra khỏi đất nước”. Hai nguồn tin am hiểu cho biết họ bị kéo khỏi phòng ngủ giữa đêm, khi đang ngủ. Vài giờ sau, ông Trump đăng một bức ảnh cho thấy Maduro trên tàu chiến USS Iwo Jima, mặc bộ đồ thể thao màu xám, tay cầm chai nước; trên mặt có bịt mắt màu đen và đeo tai nghe.

Sau đó, Maduro được nhìn thấy khi xuống máy bay tại căn cứ Stewart Air National Guard Base ở New York, hộ tống bởi hơn một chục đặc vụ liên bang mặc đồ đen. Từ đó, ông được đưa tới Manhattan bằng trực thăng, rồi tiếp tục bay trực thăng sang Metropolitan Detention Center (MDC) ở Brooklyn – nơi hiện ông bị giam giữ.

Không lâu sau, tài khoản phản ứng nhanh chính thức của Tòa Bạch Ốc đăng video giống như cảnh “perp walk”. Trong video, Maduro mặc áo hoodie đen và quần tối màu, nói “good night” và chúc “Happy New Year” bằng tiếng Anh với những người trong phòng – một câu chúc nghe như lạc giọng giữa bối cảnh khóa sắt và ánh đèn lạnh.

Cha mẹ nào cũng muốn cho các con tất cả những gì mình có để mong sau này khi trăm tuổi già sẽ được con cái phụng dưỡng. Nhưng cuộc đời đôi khi chỉ khiến ta khóc chứ không thể cười.



Tôi tên Hảo Lập Bình, tôi 67 tuổi. Hầu hết các bậc cha mẹ trong cuộc sống đều vĩ đại và vị tha, họ có thể cống hiến mọi thứ cho con mình. Tôi cũng từng là một người mẹ như vậy, khi con gái lấy chồng, tôi giúp nó mua nhà và lo chi phí đám cưới. Khi con trai lấy vợ, tôi cũng thường xuyên trợ cấp cho nó. Thậm chí, sau này, tôi còn đưa thẻ lương cho con trai để tùy ý nó lo liệu chi tiêu.

Tôi luôn tâm niệm một người mẹ tốt thì phải như thế này, phải giúp đỡ con mình càng nhiều càng tốt. Cho đến tháng trước, tôi mới bắt đầu nhận ra có lẽ mình đã làm sai điều gì đó.

Chẳng là người bạn thuở nhỏ của tôi- cô Trần phải nhập viện. Tôi và mấy chị em liền đến bệnh viện thăm cô ấy. Cô Trần ở trong một căn phòng bốn người, ba giường còn lại đều có người thân đi cùng, riêng bạn tôi ở một mình, không có con bên cạnh, không có người chăm sóc, trông cô ấy rất đáng thương.

Tôi hơi khó hiểu, vợ chồng cô Trần từng lập công ty riêng khi còn trẻ, về sau khi tuổi đã lớn thì cho con cái dần tiếp quản. Một gia đình khá giả vậy mà bây giờ lại chịu cảnh cô độc, còn không dám thuê phòng bệnh dịch vụ để ở thoải mái hơn.
Ngay khi tôi đang thắc mắc thì cô Trần đã rơi nước mắt. Trần nói rằng chưa từng tâm sự với ai nhưng bây giờ được gặp các bạn nên cảm xúc không thể giấu được.

VietBF@sưu tập

Dịch vụ internet vệ tinh Starlink được cung cấp miễn phí tại Venezuela, sau khi quân đội Mỹ tấn công nhiều nơi và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro.


Khói bốc lên gần pháo đài Tiuna ở Caracas (Venezuela), khu vực bị mất điện do Mỹ tấn công hôm 3.1

ẢNH: REUTERS


Hãng thông tấn Central News ngày 4.1 đưa tin Công ty Dịch vụ Starlink (Mỹ) của tỉ phú Elon Musk công bố cung cấp dịch vụ internet miễn phí cho người dân Venezuela đến ngày 3.2, trong bối cảnh quân đội Mỹ vừa bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và đưa về Mỹ với tuyên bố để xét xử cáo buộc liên quan ma túy và vũ khí.

Thông tin về Starlink được chia sẻ trên tài khoản mạng xã hội X chính thức của công ty vào ngày 3.1, nhằm đảm bảo kết nối tiếp tục cho hàng triệu người tại nước này.

"Nhằm ủng hộ người dân Venezuela", ông Musk viết trên X, chia sẻ bài đăng của Starlink về thông báo này.

Thông báo của Starlink được đưa ra ngay sau chiến dịch của Mỹ nhắm vào các địa điểm quân sự và gây gián đoạn hạ tầng liên lạc trên diện rộng.

Số liệu từ tổ chức Netblocks (trụ sở tại Anh) cho thấy sự cố mất kết nối internet đột ngột ở một số khu vực của Caracas vào ngày 3.1, mà theo họ là do "sự cố mất điện trong chiến dịch quân sự của Mỹ".

Truyền thông địa phương cũng cho hay một số khu vực của thủ đô không có kết nối internet, theo CNN.

Phản ứng về việc Mỹ bắt giữ Tổng thống Maduro và phu nhân, Tân Hoa xã ngày 4.1 dẫn lời một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc kêu gọi Mỹ lập tức thả hai người này.

Trung Quốc bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc Mỹ bắt giữ ông Maduro và phu nhân một cách cưỡng bức và đưa họ ra khỏi đất nước, đồng thời nhấn mạnh rằng hành động của Mỹ vi phạm rõ ràng luật pháp quốc tế, các chuẩn mực cơ bản trong quan hệ quốc tế, cũng như các mục đích và nguyên tắc của Hiến chương Liên Hiệp Quốc, theo phát ngôn viên trên.

Trung Quốc kêu gọi Mỹ đảm bảo an toàn cá nhân cho ông Maduro và phu nhân, thả họ ngay lập tức và giải quyết các vấn đề thông qua đối thoại và đàm phán, phát ngôn viên này cho biết thêm.

Trong diễn biến liên quan, các hãng hàng không Delta Air Lines và United Airlines của Mỹ cho hay họ dự định khôi phục các chuyến bay đến khu vực Caribbean trong ngày 4.1.

United Airlines cho biết hãng đang chuẩn bị khôi phục các chuyến bay đến San Juan (Puerto Rico) vào tối 3.1 (giờ địa phương), khi lệnh giới hạn không phận vùng Caribbean kết thúc.

Hãng dự kiến sẽ khai thác hầu hết các chuyến bay theo lịch trình đến vùng Caribbean vào ngày 4.1 và đang nỗ lực bổ sung thêm các chuyến bay để hỗ trợ khách hàng có hành trình bị gián đoạn.

Delta Air Lines cho biết sẽ nối lại các chuyến bay vào ngày 4.1 đến và đi từ 13 sân bay ở vùng Caribbean trước đây bị ảnh hưởng bởi thông báo của Cục Hàng không liên bang Mỹ (FAA) và dự kiến khai thác lịch trình bình thường trong khu vực vào cùng ngày.

VietBF@sưu tập

Lần đầu tiên lên Sài Gòn là để đi thi đại học. Tôi và một thằng bạn thi chung trường nên đi chung với nhau. Ngay sau khi thi xong môn đầu tiên, hai đứa kéo nhau ra quán cạnh trường kêu hai dĩa cơm sườn. Cầm cái muỗng, cái nĩa để ăn cơm dĩa mà cứ lọng cọng. Ăn hết dĩa cơm, uống cạn mấy ly trà đá tự múc ở trong cái xô để ở góc quán, mà bụng vẫn trống không.
Ngó quanh ngó quất, thấy bàn nào cũng để một nải chuối, mọi người ăn xong cứ thuận tay bẻ. Thế là hai đứa sáng mắt, chuối này chắc người ta cũng cho không, như trà đá. Chỉ một loáng, nguyên nải chuối để trên bàn chỉ còn đống vỏ.
Khi tính tiền, thấy phụ quán cứ đếm đi đếm lại mấy cái vỏ chuối để trên bàn, đâm lo không biết tiền mang theo có đủ trả không. Nhìn hai đứa gom từng đồng bạc để bỏ lên bàn, chủ quán bước lại, nói:
"Thôi, tính hai dĩa cơm thôi. Phần chuối chắc là không biết có tính tiền nên lỡ ăn, chị không tính. Ngày mai ăn có thiếu thì cứ kêu cơm thêm mà ăn, để bụng đói không làm bài được đâu?".
Trong những năm của thập niên 80, có lần tôi thử sức mình với nghề đạp xích lô. Chạy lòng vòng Sài Gòn cả tiếng đồng hồ, ngang qua rạp Quốc Thanh, thấy một đôi nam nữ đi ra, ngoắc lại: “Xích lô!”.
Luồn tay kéo thắng ngừng xe lại, tôi hỏi: "Anh chị đi đâu?"
- Cho ra bến xe Miền Tây. Nhiêu?
Mới lên Sài Gòn tập tành chạy xe kiếm sống, biết bến xe Miền Tây đâu mà cho giá. “Dạ, em mới chạy xe chưa rành đường, anh chị chỉ đường em chở. Tới đó cho nhiêu thì cho”.
Anh con trai nói: “15 đồng mọi khi vẫn đi. Cứ chạy đi, tui chỉ đường”.
- Sức trẻ, thế mà vẫn không chịu nổi đường xa, đạp xe chở hai người từ rạp Quốc Thanh đến chân cầu Phú Lâm thì đuối. Tôi mới nói: “Em mới chạy xe, đi xa không nổi. Anh chị thông cảm, đi xe khác giùm”.
Ai ngờ anh con trai ngoái đầu lại, nói: "Tui biết ông đuối từ hồi nãy rồi. Thôi leo lên đằng trước ngồi với bà xã tui. Đưa xe đây tui đạp cho. Tui cũng từng đạp xích lô mà!”.
- Thế là... được khách chở, đã vậy đến nơi, anh con trai còn trả tiền đầy đủ, không thèm bớt cắc nào vì thực ra tôi chỉ mới chở được hơn nửa đường.
Hỏi người Sài Gòn về đường sá thật dễ chịu, già trẻ, lớn bé đều chỉ dẫn tận tình. Có nhiều người còn bỏ cả công việc để dẫn kẻ lạc đường đi đến đúng địa chỉ cần tìm.
Có những địa chỉ nhiều người hỏi quá, thế là người Sài Gòn làm một cái bảng đặt bên lề đường, gắn vào gốc cây. Như cái bảng viết trên nắp thùng mốp trên đường Sư Vạn Hạnh: “Bà con nào đi photo thì qua bưu điện bên đường, mé tay phải, 10m. Hỏi hoài mệt quá!”.
Ở Sài Gòn, có nhiều nhà đặt một bình trà đá trước nhà, kèm thêm một cái ly, một cái bảng "nước uống miễn phí".
Khi bạn đang chạy xe trên đường phố Sài Gòn, nếu có ai đó la lớn nhắc bạn quên gạt cái chân chống, hoặc nhắc bạn nhét cái bóp vào sâu trong túi quần bị lòi ra sắp rớt, đích thị đó là người Sài Gòn!
Bây giờ còn vậy nữa không, nhiều hay ít?
Mà nếu bạn không còn gặp những người như vậy, câu trả lời của tôi là... những người mà bạn gặp đó không phải là người Sài Gòn. Vậy thôi."
THAY LỜI KẾT
Đây là mẩu chuyện ngắn từ một người tù:
"Năm 1978 khi ra tù, tại ga xe lửa đường Lê Lai, một anh xích lô chạy đến hỏi tui :“Về đâu?".
- Tui nói thật, "Mới ra tù, không còn tiền...".
Anh xích lô huơ tay, nói ngay: “Lên đi ông nội, tui chở về. Không có tính tiền đâu“. Làm sao tui quên được câu nói đó...".
Không bị chết cứng bởi quan điểm chính trị chính em gì ráo, người Sài Gòn sống với nhau quan trọng hơn hết là phải biết "CHƠI ĐẸP".
Hai chữ "chơi đẹp" nghe gọn lỏn, mà hay vô cùng.
Hình như hai chữ "chơi đẹp" đã biến mất khỏi ngôn ngữ hiện nay rồi thì phải?...

VietBF@sưu tập