Chiếc máy tính 2.000 năm tuổi

Về cốt lõi, máy tính là một thiết bị xử lý đầu vào - đầu ra: nó tiếp nhận mệnh lệnh, thực thi các chương trình, tự động thực hiện các phép tính và đưa ra kết quả.

Theo định nghĩa căn bản này, chiếc máy dệt hoa (ti hua ji) cổ đại của Trung Quốc – có niên đại hơn hai thiên niên kỷ từ thời Tây Hán – hoàn toàn có thể được công nhận là chiếc máy tính sớm nhất thế giới, theo nhận định của Hiệp hội Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (CAST).

Được khai quật vào năm 2012 từ một ngôi mộ có niên đại khoảng năm 150 trước Công nguyên tại Thành Đô, cỗ máy dệt lụa tinh xảo này đã sử dụng phương thức tính toán có thể lập trình.

"Chương trình" của nó tồn tại dưới dạng các thẻ mẫu vật lý – phiên bản cổ xưa của phần mềm – dùng để điều khiển việc nâng từng sợi dọc theo một thiết kế đã được cài đặt sẵn.

Một sợi dọc được nâng lên đại diện cho số 1, trong khi sợi hạ xuống đại diện cho số 0.

Trong một video đăng tải trên mạng xã hội vào ngày 27 tháng 12, CAST khẳng định đây là "phần cứng máy tính" cổ nhất thế giới từng được biết đến, đi kèm với đó là "phần mềm" tương ứng – chính là chương trình vận hành máy dệt hoa.

CAST là tổ chức khoa học chính thức lớn nhất tại Trung Quốc. Việc tổ chức này tham gia vào cuộc tranh luận toàn cầu về việc ai là người phát minh ra chiếc máy tính đầu tiên, cũng như công khai xác nhận khung dệt Thành Đô là phần cứng máy tính sơ khai, cho thấy một động thái mạnh mẽ nhằm viết lại lịch sử công nghệ từ góc nhìn phi phương Tây.

Qua nhiều thế hệ, quan điểm phổ biến vẫn cho rằng khoa học và máy tính bắt nguồn từ châu Âu. Tuy nhiên, khi Trung Quốc đang trở lại vị trí dẫn đầu về công nghệ toàn cầu – từ mạng di động thế hệ thứ năm (5G), trí tuệ nhân tạo (AI) đến robot – người dân nước này đang khôi phục lại một di sản bị lãng quên: các nghệ nhân Trung Hoa đã nắm vững những nguyên lý về khả năng lập trình, tự động hóa và mã hóa thông tin từ hơn 2.000 năm trước.

Phép màu tinh xảo của người xưa

Cỗ máy tại Thành Đô sử dụng 10.470 sợi dọc được điều khiển bởi 86 miếng "lập trình" màu nâu, kiểm soát hơn 9,6 triệu điểm giao nhau với các sợi ngang. Một khi đã được lập trình, nó có thể vận hành đồng thời trên 100 thiết bị, tạo ra kết quả là những hoa văn lụa dệt tinh xảo với độ chính xác tuyệt đối.

Trước khi máy dệt hoa ra đời, các hoa văn trên vải dệt phải được tạo ra hoàn toàn thủ công.

Tất cả các loại vải lụa đều được dệt từ sự đan xen của sợi dọc và sợi ngang. Để tạo ra hoa văn theo thiết kế sẵn, người thợ dệt phải cẩn thận nâng các sợi dọc cụ thể tại những vị trí chính xác, cho phép con thoi mang sợi ngang khác màu luồn qua.

Quá trình này làm tăng khối lượng công việc lên đáng kể. Trung Quốc đã sớm giải quyết thách thức này thông qua cơ giới hóa, điều giúp họ trở thành trung tâm sản xuất lụa của thế giới. Tuy nhiên, mốc thời gian chính xác của sự phát triển này vẫn chưa rõ ràng trong suốt nhiều thế kỷ.

Vào tháng 12 năm 2012, trong quá trình xây dựng tuyến tàu điện ngầm số 3 tại Thành Đô, một ngôi mộ thời Tây Hán đã được phát hiện tại khu vực núi Laoguan (Lão Quan Sơn).

Đội khảo cổ Thành Đô đã nhanh chóng tiến hành một cuộc khai quật cứu hộ, và kết quả bất ngờ đã giải mã được bí ẩn lịch sử này. Trong quá trình khai quật Mộ số 2, các nhà khảo cổ đã tìm thấy bốn mô hình khung dệt nằm trong lớp trầm tích dưới đáy của gian phòng phía bắc.

Được bảo quản tốt và có cấu trúc phức tạp, với dấu vết của sợi lụa và thuốc nhuộm còn sót lại trên các bộ phận, những mô hình này đã được các chuyên gia dệt may xác định là những chiếc máy dệt hoa hoàn chỉnh sớm nhất từng được biết đến, không chỉ ở Trung Quốc mà trên toàn thế giới.

Phát hiện này đã được bình chọn là một trong 10 Khám phá Khảo cổ hàng đầu của Trung Quốc năm 2013. Thông qua nghiên cứu khảo cổ học, Trung Quốc sau đó đã phục dựng lại chiếc máy dệt tự động này và làm sáng tỏ nguyên lý hoạt động của nó.

Nguyên lý nhị phân

Chiếc máy dệt hoa tự động này vận hành thông qua một "sách mẫu" – một bản mẫu thiết kế được lập trình tương tự như các thẻ đục lỗ (punch cards) hiện đại.

Người thợ thủ công trước tiên sẽ chuyển ngữ một mẫu thiết kế sang một chuỗi vật lý sử dụng các sợi dây hoặc thanh tre, một quy trình giống như "lập trình" cho máy dệt.

Trong quá trình dệt, người thợ (hoặc một cơ chế tự động) sẽ chạy chu trình theo chuỗi mẫu này. Mỗi nút thắt đóng vai trò như một mệnh lệnh, kiểm soát chính xác sợi dọc nào cần được nâng lên, từ đó hiển thị thiết kế đã định trước thông qua sự đan xen giữa sợi dọc và sợi ngang.

Ngoài những hoa văn tinh xảo mà nó tạo ra, tư duy khoa học ẩn chứa trong chiếc máy dệt hoa này còn đáng kinh ngạc hơn thế.

Nếu hoạt động của máy dệt được biểu diễn bằng mã – trong đó sợi dọc được nâng lên (nằm trên sợi ngang) ký hiệu là 1 và sợi hạ xuống ký hiệu là 0 – toàn bộ hoa văn trên vải sẽ chuyển thành một chuỗi các số 0 và 1. Điều này phản ánh nguyên lý nhị phân, nền tảng của công nghệ máy tính hiện đại.

Đáng chú ý, phương pháp lập trình cho mô hình máy dệt trong mộ Hán ở Laoguan không phải là duy nhất; nó sử dụng ít nhất hai kỹ thuật riêng biệt – khung trượt và cần nối – mỗi kỹ thuật tạo ra những kiểu hoa văn khác nhau.

Sau đó, công nghệ máy dệt hoa của Trung Quốc đã lan truyền sang phương Tây dọc theo Con đường Tơ lụa. Các thương nhân Ba Tư đã giới thiệu nó đến phương Tây vào thế kỷ thứ 6. Đến thế kỷ 12, các xưởng dệt lụa sử dụng máy dệt kiểu Trung Quốc đã xuất hiện tại các thành phố như Lucca và Venice của Ý.

Năm 1805, thợ thủ công người Pháp Joseph Marie Jacquard đã tạo ra một máy dệt hoa văn tự động được điều khiển bằng các thẻ đục lỗ và kim, từ đó ra đời cái tên "máy dệt Jacquard" ở phương Tây.

Karl Marx đã ghi nhận trong bộ Tư bản rằng "trước khi phát minh ra động cơ hơi nước, máy dệt Jacquard là cỗ máy phức tạp nhất," và các khái niệm tự động hóa của nó đã cung cấp nguồn cảm hứng then chốt cho Cách mạng Công nghiệp Châu Âu.

Vào thế kỷ 19, các thẻ đục lỗ của máy dệt hoa tự động cũng đã truyền cảm hứng cho các phương pháp lập trình của những chiếc máy tính sơ khai.

"Máy dệt hoa không đơn thuần là một công cụ dệt may, mà là sự kết tinh của tư duy lập trình và trí tuệ cơ khí cổ đại," ông Wang Yusheng, nguyên giám đốc Bảo tàng Khoa học và Công nghệ Trung Quốc, nhận định trong một bài viết tháng 2 năm 2025 trên tạp chí China Science Communication .

"Nó đã đưa lụa Trung Quốc trở thành một mặt hàng xa xỉ toàn cầu, định hình bản sắc văn hóa của 'Xứ sở Tơ lụa', đồng thời logic công nghệ của nó đã ảnh hưởng sâu sắc đến các nguyên lý nền tảng của công nghệ thông tin hiện đại."

Năm 1946, một cột mốc quan trọng trong lĩnh vực máy tính đã đạt được với sự hoàn thiện của chiếc máy tính điện tử đa năng đầu tiên trên thế giới, ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer), bởi một nhóm nghiên cứu tại Đại học Pennsylvania.

Một thành viên nòng cốt của nhóm đó là Zhu Chuanju, người được ghi nhận có công thiết kế các phần cấu trúc logic của máy tính. Công trình của ông đã ứng dụng các khái niệm nhị phân và lập trình, những khái niệm mà một số học giả đã truy nguyên về các phát kiến cổ đại của Trung Quốc như máy dệt hoa và triết lý lấy cảm hứng từ hệ nhị phân trong "Kinh Dịch".

Trong một biến cố gây ra chấn động dư luận quốc tế, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố quân đội Mỹ đã thực hiện "một cuộc tấn công với quy mô lớn" và đã bắt sống Tổng Thống Nicolás Maduro cùng vợ ông, bà Cilia Flores. Vợ chồng Maduro đã được đưa ra khỏi lãnh thổ Venezuela để đối mặt các tội danh hình sự tại Mỹ. Thông tin này được Trump viết trên Truth Social ngày 3 tháng Giêng, đánh dấu sự kết thúc đột ngột của một chế độ từng được coi là bất khả xâm phạm kéo dài hơn một thập niên qua.

(Minh họa)
Đây là bước leo thang dữ dội nhất trong chiến dịch gây ra áp lực kéo dài trong nhiều tháng qua của chính quyền Trump nhắm vào Caracas, với lý do Maduro đứng đầu một tổ chức buôn lậu ma túy quy mô lớn và đã gian lận bầu cử. Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi khẳng định Maduro và vợ sẽ bị truy tố tại Tòa Án Khu Vực Nam New York với các tội danh "âm mưu khủng bố và buôn lậu" cùng với nhiều các cáo buộc khác…

Người thừa kế của "El Comandante Chavez"

Từ một tài xế xe buýt vô danh ở Caracas đến kẻ bị Hoa Kỳ treo giải thưởng 50 triệu USD, hành trình chính trị của Nicolás Maduro là bức tranh cô đặc về sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân túy cánh tả, sự suy tàn của một quốc gia dầu mỏ và bi kịch của quyền lực không được kiểm soát.

Nicolás Maduro Moros sinh ngày 23/11/1962 ở thủ đô Caracas trong một gia đình nghèo. Không xuất thân từ giới tinh hoa quân sự hay tài phiệt, tuổi trẻ của Maduro gắn với những chuyến xe buýt công cộng và hoạt động công đoàn trong ngành giao thông. Con đường chính trị của ông chỉ thực sự mở ra khi Venezuela bước vào thời kỳ biến động vào đầu thập niên 1990, với cuộc đảo chính bất thành năm 1992 do viên sĩ quan nhảy dù Hugo Chávez dẫn đầu.

Sau đó Maduro đã trở thành một trong những người ủng hộ trung thành nhất của "El Comandante" (người chỉ huy) Hugo Chávez. Ông ta vận động cho việc trả lại tự do cho Chávez, tham gia xây dựng phong trào chính trị mới, và từng bước tiến thân trong bộ máy quyền lực sau khi Chávez đã đắc cử tổng thống hồi năm 1998. Năm 2000, Maduro đã đắc cử vào Quốc Hội. Đến năm 2005, Maduro làm chủ tịch Quốc Hội, rồi được Chávez bổ nhiệm làm Ngoại trưởng vào năm 2006. Sáu năm sau, ông trở thành Phó tổng thống.

Maduro được Chavez "chọn mặt gửi vàng" trong những ngày cuối đời vì bệnh ung thư. Khi Chávez đã qua đời năm 2013, Maduro thắng cử sít sao trong cuộc bầu cử đặc biệt, với cách biệt chưa đầy hai điểm phần trăm. Đó là chiến thắng mong manh nhưng đủ để cho ông tiếp quản di sản chính trị đồ sộ của người tiền nhiệm, và cả những mầm mống khủng hoảng âm ỉ từ lâu.

Kế thừa mô hình "chủ nghĩa xã hội thế kỷ 21" của Chávez, Maduro tiếp tục chính sách kiểm soát giá cả, quốc hữu hóa và phân phối phúc lợi dựa vào nguồn thu từ dầu mỏ. Tuy nhiên, khi giá dầu bị lao dốc, nền kinh tế Venezuela vốn được phụ thuộc nặng vào xuất cảng dầu, đã rơi vào vòng xoáy suy thoái nặng nề. Trong giai đoạn 2012-2020, GDP Venezuela bị giảm hơn 70%, lạm phát lên đến mức siêu lạm phát, có thời điểm vượt 100,000%. Siêu thị trống rỗng, thuốc men khan hiếm…

Cùng với khủng hoảng kinh tế là khủng hoảng về chính trị. Các cuộc biểu tình đã nổ ra liên tiếp từ năm 2014, cao điểm là các đợt phản kháng dữ dội năm 2017 và 2019. Chính quyền Maduro đáp trả với biện pháp cứng rắn. Hàng trăm người đã thiệt mạng, hàng ngàn người bị bắt.

Năm 2015, phe đối lập giành chiến thắng trong bầu cử Quốc Hội. Tuy nhiên, thay vì chấp nhận thế cân bằng quyền lực mới, chính quyền Maduro sử dụng Tối Cao Pháp Viện và Hội Đồng Bầu Cử Quốc Gia để vô hiệu hóa Quốc Hội do phe đối lập kiểm soát. Một Quốc Hội mới, thân chính phủ, đã được thành lập ra vào năm 2017 trong bối cảnh có nhiều cáo buộc về gian lận. Từ đó, Maduro gần như chỉ cai trị bằng sắc lệnh. Các tổ chức quốc tế, trong đó có Liên Hiệp Quốc và Tổ Chức Các Quốc Gia Châu Mỹ (OAS), nhiều lần cảnh cáo về sự xói mòn nghiêm trọng của chế độ pháp quyền và tính cách độc lập tư pháp tại Venezuela.

Cuộc bầu cử tổng thống vào tháng 7/2024 một lần nữa đã bị cáo buộc gian lận. Hội Đồng Bầu Cử Quốc Gia do Maduro kiểm soát tuyên bố ông đã thắng cử. Phe đối lập cho công bố biên bản kiểm phiếu cho thấy ứng viên Edmundo González Urrutia đã thắng áp đảo. Dù vậy, Maduro vẫn tổ chức lễ nhậm chức nhiệm kỳ ba vào tháng Giêng, 2025, với bài phát biểu hùng hồn tự so sánh mình như "David chống Goliath" trong cuộc chiến đương đầu với Hoa Kỳ. Ông cáo buộc Mỹ và phe đối lập âm mưu lật đổ chính phủ Venezuela, thậm chí còn đe dọa "khởi động chiến tranh thế giới thứ 3".

Trong khi đó, Washington cáo buộc Maduro đứng đầu "Cartel de los Soles", tổ chức mafia buôn lậu ma túy do các giới chức cao cấp Venezuela điều hành. Theo Bộ Ngoại Giao Mỹ, Maduro hợp tác với bọn du kích FARC của Colombia để vận chuyển hàng tấn cocaine, cung cấp vũ khí và huấn luyện dân quân. Năm 2020, Bộ Tư Pháp Mỹ truy tố Maduro với các cáo buộc "khủng bố" và "buôn lậu ma túy", ban đầu cho treo thưởng 15 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ ông này, sau đó (thời Tổng Thống Joe Biden) nâng lên 25 triệu USD và cuối cùng là 50 triệu USD vào tháng Tám, 2025.

Đất nước đã tan hoang
Dưới thời Maduro, Venezuela chứng kiến cuộc di cư lớn nhất trong lịch sử Mỹ Latin: khoảng 8 triệu người phải khăn gói rời bỏ đất nước. Liên Hiệp Quốc và Human Rights Watch ước tính có hơn 20,000 người đã bị giết hại ngoài vòng pháp luật. Năm 2011, Tòa Án Hình Sự Quốc Tế mở điều tra chính thức về tội ác chống nhân loại của chế độ Maduro.

Venezuela tụt hàng chục bậc trên bảng xếp hạng tự do báo chí toàn cầu. Theo bảng Xếp Hạng Tự Do Báo Chí Thế Giới (World Press Freedom Index) do Tổ Chức Phóng Viên Không Biên Giới (Reporters Without Borders–RSF) cho công bố ra vào năm 2025, Venezuela hiện được xếp thứ 160 trong 180 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hàng trăm cơ quan truyền thông đã bị đóng cửa, vô số nhà báo bị bắt hoặc buộc phải lưu vong. Chính quyền kiểm soát phần lớn truyền hình quốc gia, hạn chế internet trong các thời điểm nhạy cảm, tạo ra tình trạng "mất làn sóng thông tin" kéo dài. Trong bối cảnh đó, mạng xã hội vừa là kênh thông tin thay thế, vừa là mảnh đất màu mỡ cho các tin giả và tuyên truyền.

Cho đến những ngày cuối năm 2025, kinh tế Venezuela vẫn còn khó khăn trầm trọng. Trong bài báo ngày 21/11/2025 ("The Peril of Ousting Maduro"), tờ Foreign Affairs cho biết kinh tế nước này đã bị co rút lại chỉ còn bằng khoảng một phần tư so với quy mô trước đây.

Lạm phát hàng năm, vốn ở mức hai con số vào năm 2024, được dự báo tăng lên gần 700% vào năm 2026, theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế. Khoảng cách giữa tỷ giá hối đoái chính thức của chính phủ và tỷ giá thị trường được sử dụng cho các giao dịch không chính thức đã liên tục mở rộng, cho thấy đồng tiền quốc gia đang bị cho định giá quá cao. Tháng Giêng, 2025, hai tỷ giá này gần như bằng nhau; hiện nay, tỷ giá chính thức là 226 bolivar đổi 1 USD, thấp hơn nhiều so với tỷ giá thị trường là hơn 300 bolivar đổi 1 USD.

Đời sống khó khăn bội phần. Mức lương tối thiểu 130 bolivar mỗi tháng hiện chỉ còn giá trị chưa đến 1 USD! Ngay cả khi có các khoản tiền thưởng lớn, nhiều viên chức khu vực công cũng chỉ may mắn kiếm được hơn 100 USD mỗi tháng. Chi phí sinh hoạt cho một gia đình ở Venezuela hiện cao gấp khoảng năm lần số tiền đó.

Chính phủ Caracas luôn phủ nhận nền kinh tế trong tình trạng tồi tệ. Tháng Mười, Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez khoe rằng Venezuela đã trải qua 18 quý tăng trưởng GDP liên tiếp và dự báo mức tăng trưởng là 8.5% trong năm 2025, những số liệu thống kê lạc quan cao dựa chủ yếu vào việc tăng sản lượng dầu mỏ. Tuy nhiên, 80% người dân Venezuela đang sống trong cảnh nghèo đói, và tầng lớp trung lưu đang dần biến mất.

Khi không còn bóng của Nicolás Maduro
Vài giờ sau khi Trump loan báo bắt sống vợ chồng Nicolás Maduro, Bộ Tư pháp Mỹ công bố bản cáo trạng dài 25 trang cáo buộc Maduro đứng đầu đường dây buôn bán cocaine trên toàn cầu. Có tên trong cáo trạng là Cilia Flores (vợ của Maduro); con trai của Maduro, Nicolas Maduro Guerra; cùng Diosdado Cabello (Bộ trưởng Nội vụ); Ramón Rodríguez Chacín (cựu Bộ trưởng Nội vụ) và thủ lãnh băng giang hồ Tren de Aragua…

Chưa ai có thể nói điều gì sẽ đến tiếp theo nhưng sự sụp đổ của Maduro có thể dẫn Venezuela đến tình trạng chưa chắc đã sáng sủa hơn, ít nhất là trong thời điểm trước mắt. Khoảng trống quyền lực có thể được lấp đầy từ nhiều nhóm vũ trang khác nhau, từ các băng nhóm du kích Colombia đến các băng đảng tội phạm. Hàng ngàn tay súng của Quân đội Giải phóng Quốc gia (ELN), một nhóm du kích Marxist Colombia hoạt động từ những năm 1960, hiện còn nương náu ở Venezuela, dưới sự bảo kê của Nicolás Maduro. Đó là chưa kể nhóm giang hồ khét tiếng Tren de Aragua lâu nay cũng sống dưới sự che chở của chế độ Maduro.

Nói cách khác, Venezuela không thể nhanh chóng trở thành quốc gia dân chủ thật sự. Mọi cặp mắt giờ đây đang đổ dồn vào Maria Corina Machado, nhân vật bất đồng chính kiến lẫy lừng vừa giành được giải Nobel Hòa bình 2025. Theo giới quan sát, hai nhân vật sáng giá nhất kế nhiệm Nicolás Maduro là María Corina Machado và Edmundo González (cựu đại sứ Venezuela tại Argentina). Trên thực tế, trước đây Washington đã công nhận Edmundo González là người đứng đầu hợp pháp của Venezuela sau khi ông này đã đánh bại Nicolás Maduro trong cuộc bầu cử hồi năm 2024.

Tổng hợp

Chỉ bằng vài chục chữ trên mạng xã hội, Tổng thống Donald Trump đã tự vẽ ra một bức tranh về một nước Mỹ có thể ra tay đột ngột, quyết liệt và với một phần công luận, đó là “đòn kết thúc” dành cho một chế độ bị xem là độc tài.

Làn sóng phản ứng quốc tế đến dồn dập và trái chiều.
Thủ tướng Anh Keir Starmer viết thẳng: phương Tây coi Maduro là “bất hợp pháp” và “không nhỏ giọt nước mắt” trước hồi kết của chế độ này, đồng thời nhấn mạnh tiếp tục bàn với Mỹ về một lộ trình chuyển tiếp dân chủ.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng Maduro đã làm tổn hại phẩm giá chính người dân mình, và nói Paris mong một chuyển tiếp dân chủ dưới vai trò của ông Edmundo González Urrutia.
Ở chiều thận trọng, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nói đang theo dõi sát, nhưng nhấn mạnh “mọi giải pháp phải tôn trọng luật quốc tế và Hiến chương Liên Hiệp Quốc.”
Ngược lại, Tổng thống Brazil Lula da Silva gọi cuộc tấn công của Mỹ là hành động xúc phạm nghiêm trọng chủ quyền, vượt qua một “lằn ranh không thể chấp nhận.” Cuba và Mexico lên án gay gắt, gọi đây là tội ác/đòn can thiệp thô bạo. Trung Quốc tuyên bố “bị sốc” và “kịch liệt phản đối” việc Mỹ công khai dùng vũ lực với một quốc gia có chủ quyền.
Trong khi đó, Tổng thống Argentina Javier Milei lại tỏ rõ thái độ hoan nghênh: “Tự do tiến lên!”

Ngay tại Hoa Kỳ: kẻ tung hô “bình minh mới”, người tố “đảo chính vì dầu”
Trong nội bộ Mỹ, các phản ứng cũng không kém phần đối nghịch.
Thống đốc New York Kathy Hochul nói tiểu bang bà có cộng đồng người Ủy Nội Thụy Lạp đông đảo, “đứng cùng các gia đình” với hy vọng về một tương lai ổn định hơn; đồng thời trấn an rằng hiện chưa có mối đe dọa đáng tin nào nhắm vào New York, nhưng lực lượng an ninh đang phối hợp theo dõi sát.
Thống đốc Texas Greg Abbott thì ăn mừng, gọi Maduro là “narco-terrorist” và tuyên bố “Texas và cả thế giới tốt hơn vì việc hắn bị bắt.”
Ở chiều phản đối, Thị trưởng Chicago Brandon Johnson lên án đây là “thay đổi chế độ bất hợp pháp”, vi phạm luật quốc tế và có thể đẩy tình hình tới nguy cơ chiến tranh toàn diện, cho rằng động cơ thật sự là “dầu mỏ và quyền lực.”

Hệ quả không chỉ nằm trên mặt đất. Sau các diễn biến quân sự, không phận khu vực Caribbean bị siết chặt vì lý do “an toàn bay”, kéo theo hàng trăm chuyến bay hủy và hoãn. JetBlue thuộc nhóm chịu tác động nặng, trong khi American Airlines, Delta, United cũng phải cắt/điều chỉnh lịch bay.
Một loạt sân bay ở Puerto Rico, Aruba, Saint Thomas, Saint Lucia… ghi nhận tỷ lệ hủy chuyến rất cao. Bộ Giao thông Mỹ nói các hạn chế sẽ được gỡ khi phù hợp, và các hãng đưa ra miễn phí đổi lịch cho hành khách bị ảnh hưởng.
Trong một ngày, cả vùng biển nắng gió bỗng hóa thành “nút thắt cổ chai” của hàng không: người muốn về không bay được, kẻ muốn đi phải chờ… và thế giới hiểu rằng, đôi khi tiếng nổ ở một thủ đô có thể làm rung cả bầu trời cách đó hàng nghìn cây số.

Trải qua nhiều ca phẫu thuật và quá trình tập hồi phục, Maria Kovalchuk đã có thể rời khỏi xe lăn. Tuy nhiên, những kẻ hãm hại cô vẫn chưa bị trừng trị.
Maria Kovalchuk (21 tuổi), nữ người mẫu Ukraine từng gây chấn động dư luận với câu chuyện bị hành hung suýt chết ở Dubai, cuối cùng đã có thể đi lại được, theo News.com.au.

Maria bị tấn công tại một bữa tiệc tình dục vào tháng 3/2025, dẫn đến gãy cột sống và chân, phải trải qua 10 ca đại phẫu thuật. Cô bị ném vào vệ đường ở một khu phố giàu có tại Dubai, sau đó được phát hiện và đưa đi cấp cứu.

Sau gần 10 tháng phục hồi chức năng cường độ cao, Maria tự hào chia sẻ những hình ảnh cho thấy quá trình hồi phục khả quan của mình. Rời bỏ chiếc xe lăn, nữ người mẫu nói rằng cô đang “tái sinh từ tro tàn, học cách sống và tin tưởng trở lại”.

Maria đăng tải đoạn video đầy cảm xúc, ghi lại khoảnh khắc mình bước đi trên cây cầu phủ đầy tuyết ở Na Uy - nơi cô đang điều trị. Nụ cười rạng rỡ hiện rõ trên gương mặt cô. Những clip khác cho thấy Maria tiếp tục quá trình hồi phục với yoga và các bài giãn cơ cùng huấn luyện viên.


Maria Kovalchuk phải tập hồi phục tích cực trong nhiều tháng qua. Kết quả, cô đã có thể đi lại được (ảnh trái). Ảnh: East 2 West News.
Chia sẻ với 42.000 người theo dõi trên mạng xã hội, Maria cho biết ở giai đoạn đầu điều trị, cô cảm thấy mình như “một con búp bê bị vỡ”.

“Tôi liên tục tự hỏi mình sẽ sống thế nào với những chấn thương này, với vết sẹo, với cơ thể bị biến dạng… và làm sao có thể tiếp tục cuộc sống”, cô nhớ lại.

Nhưng theo thời gian, Maria nhận ra rằng điều quan trọng nhất chính là lắng nghe nội tâm của mình. “Tôi đã vượt qua khoảng thời gian đen tối nhờ sự ủng hộ của những người thân yêu và bạn bè. Tôi cảm nhận được sức mạnh chữa lành của tình yêu”, cô chia sẻ.

Dù đã nhiều tháng trôi qua kể từ khi Maria Kovalchuk bị tấn công đến suýt mất mạng, công lý vẫn chưa mỉm cười với cô. Cảnh sát Dubai chưa từng công bố danh tính người gây ra những thương tích khiến cuộc đời cô đảo lộn. Trớ trêu thay, nữ người mẫu gần như không còn ký ức về bữa tiệc định mệnh.

Theo lời Maria, bi kịch xảy đến khi cô lỡ chuyến bay về Thái Lan, lúc đang lưu trú tại khách sạn sang trọng Five Jumeirah Village ở Dubai hồi tháng 3/2025. Cô được một thanh niên 19 tuổi, mới quen tại một quán karaoke, đề nghị cho ở nhờ.

Sau đó, Maria bị dụ dỗ tham gia bữa tiệc ở khách sạn, nơi cô bị lạm dụng trong nhiều giờ liền. Cảnh sát Dubai cũng xem xét một giả thuyết khác, cho rằng Maria có thể đã tự nhảy từ lan can tầng 8 của một công trình xây dựng gần đó, dẫn đến thương tích nghiêm trọng.


Maria Kovalchuk phải ngồi xe lăn trong nhiều tháng sau vụ tấn công. Ảnh: East 2 West News.
Ban đầu, người ta tin rằng Maria đã bị bắt cóc và rơi vào đường dây buôn bán tình dục có liên quan đến “Porta Potty” khét tiếng tại UAE. Đây là các bữa tiệc gây rúng động, nơi phụ nữ, thường là các influencer (người có ảnh hưởng trên mạng xã hội), bị làm nhục để mua vui cho những kẻ lắm tiền.

Khi lần đầu lên tiếng vào tháng 7/2025, Maria bác bỏ tin đồn rằng công dân UAE đứng sau vụ tấn công cô. Thay vào đó, người mẫu tố cáo “những thiếu gia Nga giàu có” là thủ phạm đã lạm dụng cô sau bữa tiệc.

Maria khẳng định chi phí điều trị y tế đắt đỏ của cô đã được chính quyền Dubai chi trả. Bà Anna, mẹ của Maria, cho biết: "Tôi không biết họ đã trả bao nhiêu, nhưng số tiền đó rất lớn".

Maria phải ngồi xe lăn suốt nhiều tháng sau vụ việc. Cô cũng trải qua nhiều ca phẫu thuật tại Na Uy gồm 3 ca mổ cho mỗi chân, 2 ca cho cột sống và ca phẫu thuật cuối cùng để cố định xương bả vai bị gãy, theo lời mẹ cô.

VietBF@ sưu tập

Sau bữa nhậu cùng bạn bè vào kỳ nghỉ, người đàn ông trở về nhà vẫn trò chuyện với vợ con rồi đi ngủ. Thế nhưng nửa đêm, ông bất ngờ rơi vào hôn mê, dù ê-kíp cấp cứu nhanh chóng có mặt nhưng bệnh nhân vẫn không qua khỏi.
Ám ảnh tiếng gào khóc lúc nửa đêm
0h23 một ngày nghỉ lễ, Trung tâm Cấp cứu 115 nhận được cuộc gọi từ huyện Bình Chánh (TPHCM) về trường hợp nam bệnh nhân rơi vào tình trạng bất tỉnh.

Khi ê-kíp cấp cứu tới, tiếng kêu gào thảm thiết của người vợ trẻ sinh năm 1989 vang lên xé lòng giữa khu trọ trong con hẻm nhỏ. “Ráng cứu chồng em với bác sĩ ơi…”, chị liên tục cầu xin trong hoảng loạn, hy vọng mong manh giữa ranh giới sinh - tử của người chồng vừa trở về sau một buổi nhậu.

Người đàn ông 45 tuổi đang nằm im trên giường, toàn thân tím tái. Theo người thân, trước đó, bệnh nhân vẫn sinh hoạt bình thường. Sau buổi nhậu cùng bạn bè, ông về nhà, nói chuyện với vợ con, ăn uống rồi đi ngủ như mọi ngày. Tuy nhiên, chỉ ít phút sau, người này bất ngờ kêu mệt, đau ngực, nấc lên vài tiếng, miệng sùi bọt trắng rồi nhanh chóng rơi vào trạng thái bất tỉnh. Người vợ hoảng loạn tri hô cầu cứu, hàng xóm lập tức gọi xe cấp cứu.

Khi ê-kíp y tế kiểm tra, bệnh nhân đã trong tình trạng ngưng tim, ngưng thở. Các bác sĩ nhanh chóng triển khai hồi sinh tim phổi nâng cao, vừa ép tim, hỗ trợ hô hấp, vừa tìm mọi cách giành lại sự sống cho người bệnh. Thế nhưng, sau hơn 30 phút nỗ lực không ngừng của nhân viên y tế, phép màu đã không xảy ra. Tin dữ được thông báo trong tiếng khóc nghẹn ngào, đau đớn đến tột cùng của người vợ trẻ vừa mất chồng.


Ca cấp cứu người đàn ông ngừng tim không thành công. Ảnh: BSCC.
Theo bác sĩ Nguyễn Thắng Nhật Tuệ - Trạm cấp cứu vệ tinh số 32 của TPHCM, đây không phải là trường hợp hiếm gặp. Các bác sĩ tại đây liên tục tới hiện trường cấp cứu cho những trường hợp như vậy.

Nhiều người vẫn cho rằng đột quỵ, ngừng tim hay đột tử chỉ xảy ra ở người cao tuổi nhưng thực tế, những biến cố này có thể ập đến với bất kỳ ai, kể cả người đang trong độ tuổi lao động, đặc biệt là những người có lối sống thiếu lành mạnh hoặc mắc bệnh lý tiềm ẩn chưa được phát hiện.

Bác sĩ Tuệ cho rằng trong những kỳ nghỉ, mọi người vui vẻ ăn nhậu và rượu bia được xem là “giọt nước tràn ly”, có thể kích hoạt hàng loạt vấn đề nguy hiểm đối với cơ thể.

Việc uống rượu bia, nhất là uống nhiều trong thời gian ngắn, có thể gây rối loạn nhịp tim, làm tim đập bất thường, tăng nguy cơ rung thất và ngưng tim đột ngột. Với những người có bệnh nền như cao huyết áp, mỡ máu cao, tiểu đường hay rối loạn đông máu, rượu bia còn làm co thắt mạch máu, dẫn đến nhồi máu cơ tim.

Không chỉ vậy, rượu bia cũng làm tăng huyết áp, dễ gây vỡ mạch máu não hoặc hình thành cục máu đông, dẫn đến đột quỵ. Khi say, trung tâm hô hấp bị ức chế, người uống có thể rơi vào tình trạng suy hô hấp, ngừng thở trong lúc ngủ mà không ai hay biết, để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

5 điều cần lưu ý
Từ thực tế đó, bác sĩ Tuệ đưa ra khuyến cáo về những điều người dân tuyệt đối không nên làm khi nhậu để bảo vệ tính mạng.

Thứ nhất, cần hạn chế rượu bia, đặc biệt với những người có bệnh nền về tim mạch, huyết áp, tiểu đường.

Thứ hai, không uống rượu bia quá mức, tránh để say xỉn và không nên đi ngủ một mình khi đã uống nhiều mà không có người theo dõi.

Thứ ba, không quan hệ tình dục hoặc sử dụng các loại thuốc kích thích sau khi uống rượu bia bởi điều này có thể làm tim mạch bị quá tải đột ngột.

Thứ tư, nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, mệt nhiều, khó thở, choáng váng sau khi uống rượu bia, cần gọi cấp cứu ngay, tuyệt đối không chủ quan chờ “qua cơn”.

Thứ năm, mỗi người nên trang bị kỹ năng sơ cấp cứu cơ bản, đặc biệt là nhận biết dấu hiệu ngừng tim và thực hiện hồi sinh tim phổi (CPR) kịp thời trong khi chờ xe cấp cứu đến.

Quan trọng hơn cả, các bác sĩ nhấn mạnh việc khám sức khỏe định kỳ ngay cả khi bạn đang cảm thấy khỏe mạnh. Nhiều bệnh lý nguy hiểm như cao huyết áp, mỡ máu, tiểu đường, rối loạn nhịp tim thường không có triệu chứng rõ ràng nhưng lại âm thầm tiến triển. Khi biến cố xảy ra, người bệnh có thể không còn cơ hội sửa chữa.

VietBF@ sưu tập

Thời sinh viên ở Sài Gòn, trong cặp sách của các sinh viên tỉnh lẻ như chúng tôi, ngoài giáo trình và vở ghi, thường có thêm một thứ rất quan trọng: một cái chén và một đôi đũa. Không phải để học nấu ăn, mà để… sinh tồn.
Cái chén được bọc kỹ bằng áo thun cũ hay tờ báo, đặt ở ngăn trong cùng của cặp. Bởi vì nếu đang ngồi học mà bỗng nghe “rổn…”, rồi “bể!”, thì coi như hôm đó khỏi ăn cơm. Bể chén đồng nghĩa với nhịn đói. Mà nhịn đói giữa Sài Gòn thì không lãng mạn chút nào.



Có lần đang giờ học, giảng viên đang giảng bài rất say sưa, cả lớp bỗng quay đầu lại vì một tiếng động nhỏ nhưng đau lòng. Một bạn cúi gằm mặt, mở cặp ra nhìn cái chén vỡ. Không ai nói gì, nhưng ai cũng hiểu: tối nay bạn đó sẽ ...
Tôi ở chung phòng trọ với một người bạn. Cuộc sống của chúng tôi xoay quanh : giảng đường,thư viện và
những bữa cơm tập thể
. Bữa sáng bụng đói vẫn đi học.Buổi trưa và bữa chiều ăn cơm tập thể.Cơm tập thể có qui định giờ giấc như sau:
Bữa trưa từ mười giờ rưỡi đến mười hai giờ rưỡi .Buổi chiều từ bốn giờ đến sáu giờ rưỡi. Nhưng nếu hôm nào không có giờ học, chúng tôi phải đến trước nửa tiếng để canh giờ ăn cơm.
Một suất cơm bốn người ăn. Cơm có lẫn bông cỏ ,tô canh rau lỏng và dĩa rau muống già đen xì, có hôm có một lát thịt mỡ mỏng bằng ngón tay út nằm trong tô canh rau lỏng .
Miếng mỡ đó rất đặc biệt: không ai dám gắp trước, vì ai cũng nhường nhau. Cuối cùng, bạn nào ăn chậm nhất thì ăn miếng thịt mỡ đó.
Những hôm có giờ học ra trễ tình cờ ăn cùng suất cơm với các bạn nữ,trong mâm cơm có nhiều món ăn hơn vì quà quê của của các bạn ấy.Những hôm như vậy cơm còn dư nhiều nên chúng tôi gói mang về.
Bữa tối hôm đó trong phòng trọ mới thật sự là “cao lương mỹ vị”. Cơm nguội chan nước lã cho mềm, chấm với muối hột. Muối hột không phải lúc nào cũng tinh khiết, thỉnh thoảng còn lẫn chân gián, cánh gián. Trước khi ăn phải nhặt ra, để qua một bên, rồi mới thong thả đưa cơm lên miệng, vừa ăn vừa vui...
Ăn xong, chúng tôi thường nhìn nhau cười. Cười vì đói mà vẫn còn cơm. Cười vì nghèo mà chưa đến nỗi ngã gục.
Còn hôm nào không có cơm thừa mang về, chúng tôi phải ngủ trước chín giờ tối. Không phải vì buồn ngủ, mà vì nếu thức sẽ đói. Đói mà không có gì ăn thì chỉ còn cách ngủ cho quên.
Tôi nhớ một đêm Noel, ngoài đường, Sài Gòn sáng rực, người ta nắm tay nhau đi dưới ánh đèn. Còn trong phòng trọ nhỏ, tôi và đứa bạn cúi đầu học bài, chuẩn bị thi. Không cây thông, không quà, chỉ có tiếng quạt máy và những ước mơ còn rất mỏng.
Thời gian trôi đi. Rồi chúng tôi cũng lớn lên.
Sau này, khi cuộc sống đã tạm gọi là tử tế, tôi và người bạn năm xưa gặp lại nhau trong bữa cơm thân mật gia đình nhà bạn. Trên bàn ăn là những món ăn thịnh soạn , chung quanh rộn tiếng cười của các đứa bé là con của bạn. Tôi kể lại chuyện ngày xưa — những bữa cơm nguội, những hạt muối hột còn dính chân gián, cánh gián.
Mấy đứa nhỏ tròn mắt nghe, như đang nghe chuyện cổ tích. Còn chúng tôi thì cười rất khẽ, vì hiểu rằng đó là những ngày không dễ gì quay lại, nhưng cũng không thể nào quên.
Và sau cùng, tôi nhận ra:
Có những năm tháng cực khổ đến mức chỉ cần nhớ lại thôi cũng đủ làm mình biết ơn hiện tại.
Và có những bữa cơm nghèo ngày xưa,
đã âm thầm dạy chúng tôi cách ăn chậm,
sống tử tế,
và không bao giờ coi nhẹ
một hạt muối,
một chén cơm,
hay một quãng đời đã đi qua.

VietBF@sưu tập

Một hôm, có hai nhóm bạn tụ tập:

Nhóm phụ nữ thì rôm rả khoe nào là tiền bạc, mỹ phẩm mới mua.

Nhóm đàn ông thì lại hăng hái khoe tài năng, tình trường.

Đến ngày lĩnh lương:

Phụ nữ hí hửng kéo nhau đi siêu thị.

Còn đàn ông thì lại đi… siêu vẹo vì say.

Khi có tiền trong tay:

Phụ nữ chạy ngay đi mua mỹ phẩm.

Đàn ông thì lại tìm cách… mua mỹ nhân.

Khi hẹn gặp riêng khác giới:

Phụ nữ thường than thiếu tiền.

Đàn ông lại than thiếu tình, dù thực ra… thừa mứa.

Khi đang yêu:

Phụ nữ nói nhiều không ngớt.

Đàn ông thì hành động nhiều không ngừng.

Đến khi thành vợ chồng:

Phụ nữ than: “Có chồng như không có.”

Đàn ông than: “Có vợ như rước họa vào thân.”

VietBF@sưu tập

Trấn Thành gây chú ý khi nói về Tóc Tiên ngay trên sóng truyền hình.

Trấn Thành mới đây có câu nói đầy ẩn ý về Tóc Tiên ngay trên sóng. Cụ thể khi Đông Nhi nhận thử thách xa ông xã Ông Cao Thắng 3 ngày 3 đêm, cô liền từ chối ngay: "Trời đất ơi, không có đừng thách làm không có được". MC Trấn Thành liền nói sang Tóc Tiên: "Bây giờ thử thách sang Tóc Tiên coi. Nó cuốn gói đi 1 tháng luôn không về". Ngay khi ông xã Hari Won dứt lời, Tóc Tiên liền bật cười lớn.


Phát ngôn trên sóng truyền hình của MC Trấn Thành nhanh chóng trở thành chủ đề tranh luận trên mạng xã hội. Nhiều người cho rằng nam MC đình đám đang nói tới câu chuyện có thật về Tóc Tiên. Tuy nhiên số khác lại đưa ra quan điểm rằng Trấn Thành chỉ đang nói chuyện trêu đùa nữ ca sĩ mà thôi.

Tóc Tiên và Hoàng Touliver gặp nhau trong chương trình The Remix 2015. Cô chia sẻ về cơ duyên này: "Lúc về The Remix, tôi không biết Touliver là ai. Tụi tôi được bắt cặp với nhau chỉ vì không tìm được một ai khác, không có sự lựa chọn khác. Anh Hoàng cũng đã được giới thiệu 1 vài ca sĩ nhưng anh cảm thấy không hợp và dự định rút lui rồi. Sau đó anh Hồ Hoài Anh có giới thiệu tôi với anh ấy thì anh lại Ok. Lý do vì ở nhà anh Hoàng thì... bà nội cũng có xem 1 chương trình hải ngoại và có biết đến tôi! Thế nên mới thử, kiểu 'liều ăn nhiều'...".

Nói về việc ít khi đề cập tới chồng, nữ ca sĩ cho hay: "Mọi người có thể hiểu lầm là chúng tôi né tránh nhưng thực ra là không phải. Đây giống như một giao kèo của cả hai. Tôi và anh Hoàng đều là người trong ngành, lại là hai cá tính âm nhạc rất riêng biệt, cái tôi rất lớn. Vì thế, cả hai không có lý do gì để nhắc tới người kia trừ khi đó là một sản phẩm âm nhạc. Tôi tôn trọng chỗ đứng của anh Hoàng và anh ấy cũng tôn trọng chỗ đứng của tôi. Không cần thiết phải cộng hưởng với nhau để tạo hiệu ứng…".

Người hâm mộ theo dõi hành trình của cặp đôi cũng nhận ra Hoàng Touliver và bà xã không có thói quen đeo nhẫn cưới. " Với một đôi không quan tâm đến hình thức và theo chủ nghĩa khắc kỷ như chúng tôi thì còn yêu nhau nghĩa là còn hôn nhân", nữ ca sĩ giải thích.

Hồi đầu tháng 10, Tóc Tiên được bắt gặp rời khỏi một chung cư cao cấp trên đường Tạ Hiện (TP.HCM). Nữ ca sĩ xuất hiện với diện mạo giản dị, gương mặt mộc, phong thái tự nhiên và quen thuộc như người đã sống tại đây một thời gian. Trong một khoảnh khắc khác, Tóc Tiên được bắt gặp loay hoay tìm thẻ thang máy - chi tiết cho thấy cô đã dọn đến căn hộ mới thay vì sống trong biệt thự chung với Touliver như trước. Trong khi đó, Touliver vẫn được thấy thường xuyên ở biệt thự cũ, nơi từng là tổ ấm của hai người sau đám cưới.

Sáng 4.1, giá vàng miếng SJC được nhiều công ty niêm yết giá mua vào 150,8 triệu đồng/lượng, bán ra 152,8 triệu đồng. Vàng miếng SJC không thay đổi do Công ty vàng bạc đá quý Sài Gòn - SJC nghỉ lễ. Nhưng so với cuối tuần trước, mỗi lượng vàng miếng SJC đã giảm 6,9 triệu đồng. Cộng thêm với chênh lệch giá mua và bán 2 triệu đồng thì người mua sau một tuần đã lỗ gần 9 triệu đồng một lượng.


Giá vàng giảm mạnh trong tuần khiến người mua lỗ hơn 10 triệu đồng/lượng

ẢNH: NGỌC THẮNG

Thậm chí, người mua vàng nhẫn còn lỗ nặng hơn. Cụ thể, vàng nhẫn 4 số 9 tại Công ty SJC lao dốc xuống còn mua vào 145,9 triệu đồng, bán ra 148,9 triệu đồng, giảm 7,2 triệu đồng so với cuối tuần trước. Cộng thêm chênh lệch giá mua bán 3 triệu đồng thì người mua vàng nhẫn sau một tuần đã lỗ đến 10,2 triệu đồng một lượng. Riêng tại một số công ty như Bảo Tín Mạnh Hải và Bảo Tín Minh Châu, vàng nhẫn hiện được mua vào 152 triệu đồng, bán ra 155 triệu đồng, giảm 4,9 triệu đồng sau một tuần. Người mua vào tuần trước đến nay cũng bị lỗ gần 8 triệu đồng/lượng.

Giá vàng thế giới trong tuần quay đầu rớt khỏi mức kỷ lục, xuống 4.330,30 USD/ounce, giảm hơn 202 USD sau một tuần. Trong cuộc khảo sát vàng hàng năm của Kitco News có 475 nhà đầu tư tham gia thì đa số đều dự báo kim loại quý sẽ đạt mức cao kỷ lục trên 5.000 USD/ounce trong năm mới. Cụ thể, 197 nhà đầu tư, chiếm 42% dự báo giá vàng sẽ giao dịch trong khoảng từ 5.000 - 6.000 USD/ounce; có 92 người, chiếm 19% cho rằng vàng sẽ đạt đỉnh 5.000 USD/ounce và 49 nhà đầu tư còn lại, chiếm 10% nghĩ rằng vàng sẽ giảm xuống từ 3.000 - 4.000 USD/ounce. Bên cạnh đó, 139 nhà giao dịch thậm chí dự báo giá vàng sẽ trên mức 6.000 USD/ounce trong năm mới này…

Trước đó, nhiều tổ chức cũng dự báo kim loại quý sẽ tiếp tục tăng như Goldman Sachs nhận định giá vàng sẽ đạt 4.900 USD/ounce vào tháng 12.2026 trong khi Bank of America tin rằng kim loại quý sẽ đạt bình quân 4.538 USD/ounce trong năm 2026, với mức cao là 5.000 USD/ounce…

VietBF@sưu tập

Cách làm bít tết ngon mềm tan thơm ngon cực phẩm.

Bò bít tết là món ăn hấp dẫn, kết hợp thịt bò mềm ngon với khoai tây chiên giòn, trứng ốp la béo ngậy và nước sốt đậm đà. Công thức này đơn giản, dễ làm tại nhà, phù hợp khẩu vị Việt với vị cay nồng từ tiêu đen và chua ngọt từ cà chua.

Nguyên Liệu món bò bít tết
2 miếng thịt bò: khoảng 400g

Dầu olive: 45ml

Rượu vang đỏ: 15ml

Muối và tiêu đen xay: vừa đủ

Tỏi: 1 củ + 3 nhánh

Chanh: 1 quả

Gừng: 1 nhánh nhỏ

Khoai tây: 2 củ

Trứng gà: 2 quả

Rau salad hoặc măng tây: để ăn kèm cho bữa ăn thêm phong phú

Phần nước sốt:

Tiêu đen: 20g, Dầu hào: 1 muỗng canh, Rượu trắng: 1 muỗng canh, Giấm gạo: ½ muỗng cà phê, Xì dầu (nước tương): ½ muỗng cà phê, Đường: ½ muỗng cà phê, Bột năng (hoặc bột bắp): 1 muỗng cà phê, Cà chua: 1 quả, Dầu ăn: 2 muỗng cà phê


Các Bước Thực Hiện
Bước 1. Sơ chế thịt bò

Rửa sạch thịt bò, cắt bỏ phần gân và mỡ thừa (nếu có). Lau khô miếng thịt bằng khăn giấy. Dùng búa đập thịt (hoặc mặt dao) đập nhẹ để thịt mềm hơn. Ép tỏi và gừng lấy nước cốt, trộn với 2 muỗng canh nước cốt này ướp thịt. Thêm muối, tiêu đen vừa ăn, nhẹ và để ướp 30 phút cho ngấm gia vị.

Buóc 2. Chuẩn bị ăn kèm

Khoai tây gọt vỏ, cắt thanh vừa ăn, ngâm nước muối loãng rồi chiên vàng giòn, vớt ra giấy thấm dầu.Trứng chiên ốp la chín tới (lòng đỏ còn lỏng nhẹ).Tỏi cắt lát mỏng, phi vàng giòn để trang trí.

Bước 3. Áp chảo thịt bò:

Đun nóng chảo (tốt nhất dùng chảo gang hoặc chống dính), cho dầu olive vào. Đặt thịt lên chảo nóng, áp mỗi mặt khoảng 1.5-2 phút (không lật nhiều lần, ấn nhẹ để thịt se mặt nhanh). Tùy độ chín: tái (1 phút/mặt), medium (1.5-2 phút/mặt), chín hẳn (3 phút/mặt). Tắt bếp, rưới nước cốt chanh và rượu vang đỏ lên thịt cho thơm.

Bước 4. Làm nước sốt:

Trộn dầu hào, rượu trắng, giấm, xì dầu, đường trong bát. Khuấy tan rồi cho bột năng vào, khuấy đều.Phi thơm tỏi băm và gừng thái sợi với dầu ăn. Cho cà chua vào xào nhuyễn.Đổ hỗn hợp gia vị vào chảo, thêm tiêu đen giã nhỏ. Khuấy đều đến khi sốt sánh lại.

Bước 5. Trình bày và thưởng thức:

Bày miếng thịt ra đĩa, rưới nước sốt nóng lên trên.Ăn kèm khoai tây chiên, trứng ốp la, tỏi phi và salad. Món ăn ngon nhất khi còn nóng, thịt mềm mọng kết hợp sốt đậm đà sẽ khiến bữa ăn thêm hấp dẫn!

Bố tôi ngồi thẫn thờ trên ghế sofa, ngực nặng trĩu. Ông làm lụng cả đời, chưa từng lợi dụng ai, chỉ mong dành dụm chút tiền cho lúc khó khăn. Vậy mà sao lại khó đến thế?

Thời điểm mà bố tôi thiếu tiền không phải là khi ông chỉ có vài chục nghìn trong túi, mà là khi ông có 3 tỷ đồng, nhưng lại nói với tôi rằng ông chỉ có 300 triệu.

Tôi biết chuyện này bằng cách nào ư? Trớ trêu thay, chính ông chồng vô dụng của tôi đã hớt hải chạy về nhà, vừa tức tối vừa hào hứng than phiền với tôi rằng bố tôi keo kiệt ra sao. Anh ta bực bội nói: “Ông ấy giữ khư khư có 300 triệu như giữ mạng sống vậy.”

Ngay khoảnh khắc đó, tim tôi đập thình thịch.

Bố tôi kể rằng chiều hôm đó, ông nghe thấy tiếng gõ cửa rất rõ. Ông nghĩ tôi để quên đồ nên quay lại lấy, nhưng khi mở cửa ra, ông nhìn thấy nụ cười tươi quá mức của chồng tôi, cùng túi trái cây trên tay anh ta – một sự nhiệt tình khác thường đến đáng ngờ.

Bố tôi hiểu ngay chuyện gì sắp xảy ra, nhưng ông không biểu lộ ra mặt. Ông rót cho chồng tôi một cốc nước, đặt xuống bàn, rồi để đó cho đến khi nước nguội hẳn.

Chồng tôi ngồi trên sofa, cựa quậy một lúc lâu rồi mới đi thẳng vào vấn đề. Anh ta nói:

“Bố ơi, con đang có một dự án chắc chắn sinh lời.”

“Con chỉ cần một ít vốn ban đầu thôi. Trong vòng 6 tháng, nhiều nhất là 6 tháng, con sẽ thu hồi gấp đôi. Khi đó, con còn có thể mua cho bố những thực phẩm bồi bổ tốt nhất.”

Anh ta nói với vẻ phấn khích, ánh mắt gần như sáng lên.

Bố tôi không đáp lời, chỉ lặng lẽ nghe. Trong lòng ông dâng lên một nụ cười chua chát. Những lời này quá quen thuộc. Vài năm trước, cũng vào một buổi chiều tương tự, họ từng dùng y hệt những câu nói ấy, chỉ khác là khi đó dự án mang tên “mở quán ăn”, còn bây giờ đổi thành “đầu tư”.

Hồi đó, tôi từng rút 50 triệu đồng, nói rằng muốn mở một quán nhỏ. Kết quả thì sao? Chỉ 3 tháng sau, quán đóng cửa, tiền mất sạch. Tôi về nhà khóc lóc, nói với bố: “Bố ơi, thôi coi như bỏ qua đi, chúng ta là gia đình mà.”

Và đúng là bố tôi đã không bao giờ nhắc lại chuyện đó. 50 triệu trở thành một chủ đề cấm kỵ, không ai nhắc tới trong những bữa cơm gia đình.

Lần này, khi bố tôi lên tiếng, giọng ông đều đều đến lạnh lùng:

“Bố chỉ có 300 triệu tiền hưu trí, để dành dưỡng già. Không đứa nào được động vào.”

Nụ cười trên mặt chồng tôi đông cứng lại. Sau này bố tôi kể, ông nhìn rất rõ sự thay đổi trên gương mặt anh ta: từ háo hức, sang kinh ngạc, rồi dần dần biến thành tức giận và uất ức.

“Bố à”, giọng anh ta đổi hẳn, “bố cần nhiều tiền như vậy để làm gì? Bố tiêu sao cho hết? Đưa cho vợ chồng con xoay xở trước đã. Sau này tụi con khá lên, chẳng lẽ lại đối xử tệ với bố sao?”.

Thấy bố tôi vẫn không nhượng bộ, anh ta quay sang lôi tôi vào cuộc. Anh ta nói tôi đang chịu áp lực đủ đường: con cái đi học, tiền trả góp nhà hàng tháng, cuộc sống bế tắc.

“Bố nên nghĩ cho con gái và cháu của mình”, anh ta nói, “thương tụi nó một chút.”

Những lời đó như một nhát dao cắm thẳng vào tim bố tôi.

“Con gái tôi áp lực, nhưng là do ai gây ra?”

Bố tôi không kìm được nữa. Ông nhớ lại những năm tháng tuổi trẻ, làm 3 ca trong nhà máy, giữa tiếng máy móc ầm ầm, chắt chiu từng đồng.

3 tỷ đồng thì làm được gì? Không đủ mua nhà, không đủ chữa bệnh hiểm nghèo, nhưng đủ để một ông già như ông không trở thành gánh nặng cho con gái, đủ để ông yên tâm khi nửa đêm ho đến nghẹt thở mà không phải lo lắng.

Ông nói với tôi là 300 triệu, không phải để lừa tôi, mà vì ông sợ tôi sẽ lỡ miệng nói ra. Và điều ông sợ nhất là những lời ấy lọt đến tai chồng tôi. Rốt cuộc, điều đó vẫn xảy ra.

Sau đó là một chuỗi năn nỉ, dỗ dành kéo dài. Từ lúc trời nhá nhem tối cho đến khi đèn trong các căn hộ xung quanh đều bật sáng, chồng tôi nói đủ lời hay ý đẹp, rồi chuyển sang trách móc rằng bố tôi thiên vị, không coi anh ta là người trong nhà, rằng anh ta chẳng có chút địa vị nào trong gia đình này.

Không khí phòng khách nặng nề đến ngột ngạt. Cuối cùng, bố tôi đứng dậy, chỉ tay ra cửa và nói dứt khoát:

“Không có tiền. Về đi.”

Chồng tôi bỏ đi. Cánh cửa khép lại rất nhẹ, nhưng câu nói “Rồi em sẽ hối hận” thì vang vọng rất lâu trong căn nhà.

Bố tôi ngồi thẫn thờ trên ghế sofa, ngực nặng trĩu. Ông làm lụng cả đời, chưa từng lợi dụng ai, chỉ mong dành dụm chút tiền cho lúc khó khăn. Vậy mà sao lại khó đến thế? Ông đưa tay sờ vào cuốn sổ tiết kiệm trong túi áo, mép bìa đã sờn vì bị chạm đến quá nhiều lần.

Chưa đầy 2 tiếng sau, tôi gọi điện về. Giọng tôi đầy oán trách:

“Bố ơi, sao bố lại đuổi anh ấy ra ngoài? Anh ấy cũng chỉ vì gia đình thôi mà…”

Bố tôi không cãi, chỉ lặp đi lặp lại:

“Đó là tiền cả đời bố dành dụm để dưỡng già. Không ai được động vào.”

Tôi im lặng rất lâu ở đầu dây bên kia, rồi chỉ còn tiếng tút kéo dài.

Suốt tuần sau đó, căn nhà yên ắng đến lạnh người. Bố tôi vẫn đi chợ, nấu ăn, tắm nắng ngoài ban công như thường lệ. Nhưng ông biết tôi đang giận.

Ông từng nghĩ đến việc nói sự thật cho tôi biết – rằng số tiền không phải 300 triệu, mà là 3 tỷ đồng. Nhưng ý nghĩ ấy vừa lóe lên đã bị ông dập tắt. Ông hình dung ánh mắt chồng tôi sáng rực khi nghe tới con số đó, và những yêu cầu vô tận sẽ kéo đến sau đó. Ông không dám.

7 ngày sau, tôi trở về nhà, mang theo món bánh đậu xanh bố thích nhất. Vừa mở cửa, tôi không nói gì, chỉ ôm chầm lấy bố và bật khóc.

“Bố ơi, con sai rồi. Con không nên nghe lời anh ta mà gây áp lực cho bố. Tiền của bố đâu có dễ mà có.”

Bố tôi vỗ nhẹ lưng tôi, hơi thở ông lúc này mới dần đều lại. Chúng tôi ngồi xuống sofa. Tôi nói tôi biết hết rồi – chuyện 50 triệu năm xưa, và tất cả những rắc rối chồng tôi đã gây ra suốt những năm qua. Tôi hứa sẽ không để anh ta đụng đến tiền của bố thêm lần nào nữa.

Chiều hôm đó, căn phòng vốn lạnh lẽo nhiều ngày dần ấm lên. Nhưng suốt cuộc trò chuyện, bố tôi không nhắc thêm gì về con số thật. Ông chỉ nói, khi tôi chuẩn bị ra về:

“Con gái, sau này bố mất, số tiền đó dĩ nhiên là của con. Nhưng bây giờ, nó phải nằm trong tay bố.”

Tôi gật đầu. Tôi hiểu.

Ánh nắng vẫn rực rỡ ngoài ban công. Cuốn sổ tiết kiệm vẫn nằm trong túi áo bố. Bí mật vẫn còn đó. Ngôi nhà tưởng như đã yên bình trở lại, nhưng có những thứ, một khi đã lộ ra, sẽ không bao giờ có thể khép kín hoàn toàn.

Nếu là bạn, khi phát hiện cha mình đang giấu một khoản tiền lớn để dưỡng già, bạn sẽ chọn đối chất hay giả vờ như không biết?

Và liệu “bí mật về tiền bạc” ấy đang bảo vệ gia đình, hay đang âm thầm làm mòn đi lòng tin giữa những người thân yêu nhất?

VietBF@ sưu tập

Bộ ảnh đính hôn của Bảo Ngọc và Khosbayar lan truyền trên MXH nhờ vẻ đẹp đậm màu văn hóa, từ tráp sính lễ mang đậm dấu ấn thảo nguyên đến nghi thức dâng sữa hiếm thấy.
10 triệu lượt xem chú rể Mông Cổ mang sính lễ, hỏi cưới cô dâu Việt Đoạn video ghi lại cảnh chú rể Khosbayar và 12 người mang sính lễ phong cách Việt Nam - Mông Cổ đến hỏi cưới cô dâu Bảo Ngọc thu hút 10 triệu lượt xem trên TikTok.
Ngày 29/12, chú rể Khosbayar (sinh năm 1999, quốc tịch Mông Cổ) cùng gia đình 12 người diện deel (trang phục truyền thống của người Mông Cổ), mang 12 tráp lễ đến hỏi cưới Nguyễn Hoàng Bảo Ngọc (sinh năm 2001, quê Khánh Hòa). Nghi thức đính hôn và trang phục truyền thống Mông Cổ thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng những ngày qua.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, cô dâu Bảo Ngọc tỏ ra vui mừng khi sự kiện trọng đại của mình được mọi người quan tâm, đồng thời cảm thấy hài hước khi nhiều người gọi cô là "công chúa".

"Kể từ lúc bộ ảnh lễ đính hôn viral, tôi cười suốt mỗi lần đọc bình luận của mọi người. Không ngờ lại được cộng đồng mạng quan tâm đến thế", Bảo Ngọc nói.


Chú rể Khosbayar và cô dâu Bảo Ngọc trong lễ ăn hỏi ngày 29/12. Ảnh: Nguyễn Tấn Khiêm.
Nghi thức từ thảo nguyên
Lễ đám hỏi diễn ra tại nhà gái ở Khánh Hòa nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý khi hình ảnh chú rể người Mông Cổ trong trang phục truyền thống, cùng gia đình sang Việt Nam hỏi cưới được chia sẻ rộng rãi.

Điểm nhấn là 12 tráp sính lễ được chuẩn bị công phu, trong đó 6 tráp theo phong tục cưới hỏi Việt Nam và 6 tráp mang đậm dấu ấn văn hóa Mông Cổ bao gồm khăn khadag xanh, trang sức bạc, thực phẩm trắng (tsagaan Idee) là sữa.

Một tráp riêng màu trắng, đựng đôi guốc trắng được chú rể chuẩn bị để tặng cô dâu, thể hiện sự trân trọng và chăm chút cho ngày trọng đại.



Lễ ăn hỏi vẫn giữ sính lễ đặc trưng của Việt Nam và Mông Cổ. Ảnh: Nguyễn Tấn Khiêm.
Không chỉ khác biệt ở sính lễ, nghi thức cưới hỏi đặc trưng của gia đình chú rể là điều nhiều người lần đầu được chứng kiến.

Khi đến nhà gái, đại diện nhà trai thực hiện nghi lễ dâng chén sữa bò, biểu tượng của sự tinh khiết, sung túc và tôn kính trong văn hóa Mông Cổ, để bày tỏ lòng thành với gia đình cô dâu. Nghi thức này được thực hiện song song với các lễ truyền thống của Việt Nam như thắp hương gia tiên, lễ xin dâu, ra mắt hai họ.

"Chúng tôi thống nhất vẫn sẽ giữ nét văn hóa đặc trưng của Việt Nam và Mông Cổ, thể hiện sự tôn trọng của gia đình hai bên", Bảo Ngọc cho hay.

Sự kết hợp hài hòa giữa hai nền văn hóa khiến buổi lễ vừa trang trọng, vừa gần gũi. Nhiều người nhận xét rằng hiếm có đám hỏi nào vừa giữ được nét truyền thống Việt, vừa thể hiện rõ bản sắc văn hóa của quốc gia khác như vậy.

Chia sẻ sau khi lễ đám hỏi, cô dâu cho biết bản thân bất ngờ và xúc động khi nhà trai chuẩn bị kỹ lưỡng, tìm hiểu rất kỹ phong tục cưới hỏi Việt Nam. Với cô, điều đáng quý nhất không nằm ở yếu tố lạ mắt hay hình thức bề ngoài, mà là thái độ trân trọng, nghiêm túc của chú rể và gia đình chồng dành cho mình cũng như nhà gái.

"Gia đình chú rể cũng bày tỏ sự ấn tượng trước không khí đầm ấm, đông đủ người thân và các nghi thức truyền thống của đám hỏi Việt Nam. Buổi lễ không chỉ là sự kiện trọng đại của hai cá nhân, mà còn là dịp để hai gia đình, hai nền văn hóa lần đầu gặp gỡ và gắn kết", cô dâu chia sẻ.


Gia đình Khosbayar diện trang phục truyền thống đến nhà gái. Ảnh: Nguyễn Tấn Khiêm.
Bên dưới video về lễ đính hôn, nhiều người tỏ ra thích thú khi lần đầu tiên chứng kiến nghi thức truyền thống của người Mông Cổ. "Cưới chồng Mỹ, Pháp... nhiều rồi, nhưng đây là lần đầu tiên tôi thấy dâu Việt Nam cưới chồng Mông Cổ đó", "Lần đầu thấy đám hỏi Mông Cổ, tò mò ghê" là một số bình luận trên trang TikTok của Bảo Ngọc.

Trong khi đó, lễ ăn hỏi của Bảo Ngọc và Khosbayar cũng để lại nhiều trải nghiệm đặc biệt với ekip ghi hình. Người chụp ảnh Nguyễn Tấn Khiêm cho biết đây là lần đầu anh chụp ảnh cưới cho một gia đình người Mông Cổ, nên không tránh khỏi cảm giác lo lắng ban đầu.

Theo anh, rào cản lớn nhất không nằm ở kỹ thuật, mà ở giao tiếp và lễ nghi. Đây là hai yếu tố cốt lõi trong một nghi lễ truyền thống mà anh chưa từng tiếp xúc trước đó.

"Với người làm nghề, khoảnh khắc đáng giá nhất là cảm xúc thật của nhân vật chính. Buổi lễ của Bảo Ngọc và chồng tràn ngập niềm vui và sự gắn kết, những ánh mắt, nụ cười và cử chỉ tình cảm của hai họ gần như tự nhiên đi vào ống kính", anh chia sẻ.

Chuyện tình xuyên quốc gia
Đằng sau lễ đám hỏi gây sốt là một câu chuyện tình kéo dài nhiều năm, bắt đầu từ một điểm đến trung gian là Nhật Bản. Cô dâu kể cả hai quen nhau khi cùng du học tại xứ sở hoa anh đào vào năm 2021. Ban đầu, cả hai chỉ là người bạn học chung trường, thỉnh thoảng chạm mặt nhưng chưa có nhiều tương tác.

Mãi đến khi học chung lớp, chàng trai người Mông Cổ mới thực sự chú ý đến cô gái Việt. Theo chia sẻ của cô dâu, chú rể là người sống tình cảm, thể hiện sự quan tâm rất rõ ràng. Anh thường xuyên ngồi cạnh, trò chuyện, xuất hiện bên cô trong sinh hoạt hàng ngày. Sự kiên trì kéo dài hơn một năm trước khi cô dâu chính thức nhận lời yêu.

Bảo Ngọc và ông xã quyết định sinh sống tại Nhật Bản sau khi cưới. Ảnh: NVCC.
Trong quá trình tìm hiểu, chú rể được nhận xét là người coi trọng gia đình, sống chân thành và luôn để ý đến cảm xúc của người khác. Đây cũng là yếu tố khiến cô cảm thấy yên tâm khi quyết định tiến tới hôn nhân, dù biết rằng cuộc sống hôn nhân sẽ không tránh khỏi những khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ.

Tháng 8/2024, Bảo Ngọc sang Mông Cổ ra mắt gia đình chồng tương lai. Trái với hình dung ban đầu về một đất nước gắn liền với thảo nguyên và lối sống du mục, Mông Cổ hiện đại hơn cô tưởng. Các thành phố phát triển, nhịp sống sôi động, con người thân thiện và cởi mở.

Ấn tượng lớn nhất của cô dâu sinh năm 2001 là cách gia đình chú rể chào đón mình. Những cái ôm thân thiện, sự quan tâm từ điều nhỏ nhất giúp cô nhanh chóng xóa bỏ cảm giác xa lạ.

Sau gần 4 năm quen biết và yêu nhau, cặp đôi quyết định về chung một nhà và tiếp tục sinh sống tại Nhật Bản. Bảo Ngọc tiết lộ lễ cưới sẽ được tổ chức vào hai năm sau.

VietBF@ sưu tập

Một trạm bí mật, một quả bom hydro và một tàu ngầm hạt nhân — trong suốt Chiến tranh Lạnh, Mỹ đã rải rác hàng chục vật thể phóng xạ khắp thế giới. Một số vẫn còn gây nguy hiểm, và nhiều vật thể khác vẫn được giữ bí mật. RIA Novosti đưa tin về những điều mà Washington không muốn nhớ lại.


Nguy hiểm băng giá

Vụ nổ quả bom nguyên tử 22 kiloton của Trung Quốc tại bãi thử Lop Nur ở Tân Cương vào ngày 16 tháng 10 năm 1964 đã khiến người Mỹ bất ngờ. Mỹ không ngờ rằng, sau khi Liên Xô từ chối hỗ trợ phát triển, Trung Quốc lại có thể trở thành một cường quốc hạt nhân chỉ trong vài năm.

Sau khi đánh giá hậu quả của sự tính toán sai lầm, Nhà Trắng đã cho phép tăng cường các nỗ lực tình báo ở mặt trận Trung Quốc. CIA và Cục Tình báo Ấn Độ đã nhất trí cùng nhau giám sát hoạt động tại Khu tự trị Tân Cương Duy Ngô Nhĩ. Vào tháng 10 năm 1965, Langley đã cử một nhóm leo núi đến dãy Himalaya để lắp đặt một trạm cảm biến từ xa trên đỉnh núi Nanda Devi, được cung cấp năng lượng bởi một máy phát điện nhiệt điện đồng vị phóng xạ chạy bằng plutonium-238.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, một trận bão tuyết dữ dội ập đến. Viên sĩ quan Ấn Độ chỉ huy đội đặc nhiệm CIA cho rằng việc ở lại trên sườn núi là nguy hiểm. Để tránh phải vác hàng chục kilogram hàng hóa trở lại, họ quyết định cất giữ thiết bị trong một khe đá.

Đội cứu hộ quay lại vào mùa xuân và không tìm thấy gì: hoặc là các nhân viên đã quá vội vàng và không bảo vệ trạm đúng cách, hoặc là trận tuyết lở quá mạnh đã cuốn trôi nó khỏi ngọn núi. Họ báo cáo rằng máy phát điện hạt nhân đã bị mất và bị chôn vùi dưới những lớp tuyết và băng dày ở đâu đó trong vùng đồng bằng trên núi.

Các cơ quan tình báo Ấn Độ và Mỹ đã rơi vào tình trạng hoảng loạn. Theo các báo cáo truyền thông, họ đã tìm kiếm trạm nghiên cứu mất tích bằng mọi cách có thể: sử dụng máy dò phóng xạ, trực thăng và tàu phá băng, nhưng tất cả các nỗ lực xuống đáy sông băng đều vô ích.

Pin hạt nhân vẫn chưa được tìm thấy. Như tờ New York Times đã lưu ý, sự ăn mòn không thể tránh khỏi của vỏ bọc có thể dẫn đến rò rỉ phóng xạ vào thượng nguồn sông Hằng, một huyết mạch quan trọng đối với hàng trăm triệu người dân Ấn Độ. Người dân địa phương vẫn cho rằng sự rò rỉ này có liên quan đến ung thư và các rối loạn bẩm sinh.

Thế giới chỉ biết đến vụ việc này vào năm 1978, khi dưới áp lực từ công chúng và báo chí, Thủ tướng Ấn Độ Morarji Desai đã xác nhận sự thật trước Quốc hội. Tuy nhiên, Washington vẫn im lặng cho đến ngày nay.

Ba năm sau sự kiện ở Nanda Devi, CIA, trong nỗ lực giảm thiểu thảm họa, đã lắp đặt một trạm tương tự trên ngọn núi Nanda Kot lân cận. Tuy nhiên, điều này cũng thất bại: vào năm 1968, nó đã bị tháo dỡ do trục trặc kỹ thuật.

Mũi tên gãy

Các vụ phá hủy cơ sở hạt nhân xảy ra thường xuyên ở Mỹ trong thế kỷ 20 (32 sự cố được ghi nhận từ năm 1950 đến năm 1980) đến nỗi người ta đã đặt cho chúng một mật danh đặc biệt: "Mũi tên gãy" (Broken Arrow).

Cũng trong năm đó, 1965, một sự cố tương tự đã xảy ra ở Biển Philippines. Tàu sân bay Ticonderoga đang trở về từ một nhiệm vụ chiến đấu ở Việt Nam. Một máy bay tấn công A-4 Skyhawk, mang theo một quả bom hydro B43 một megaton, đã vô tình rơi xuống biển.

Chiếc máy bay, cùng với phi công và quả bom, đã chìm xuống độ sâu gần 5 km. Việc trục vớt là bất khả thi do áp suất cực cao. Vũ khí hạt nhân được coi là đã mất không thể cứu vãn. Nhà Trắng chỉ thừa nhận sự việc vào năm 1989, suýt nữa gây ra một cuộc tranh chấp ngoại giao với Nhật Bản, nơi vẫn còn lưu trữ một nguồn phóng xạ tiềm tàng ngoài khơi bờ biển nước này.

Giữa những năm 1960 có lẽ là thời điểm tồi tệ nhất đối với người Mỹ về vấn đề này. Một tháng sau vụ mất chiếc B-43, một chiếc B-52 chở bốn quả bom nhiệt hạch B-28 đã bị rơi trong khi tiếp nhiên liệu ngoài khơi bờ biển Tây Ban Nha ở Địa Trung Hải.

Hai quả bom rơi xuống gần làng chài Palomares. Khi va chạm, chất nổ thông thường không phải bom hạt nhân phát nổ, phát tán plutonium trên một khu vực rộng lớn. Quả bom thứ ba rơi xuống còn nguyên vẹn. Quả bom thứ tư chìm xuống biển. Cuộc tìm kiếm kéo dài gần ba tháng cho đến khi nó được tìm thấy, đáng ngạc nhiên là còn nguyên vẹn, ở độ sâu một kilomet.

Bang Washington đã vận chuyển đất nhiễm phóng xạ gần Palomares đến Nam Carolina. Tổng cộng 1.700 tấn đất đã được vận chuyển và chôn lấp. Khu vực bị ảnh hưởng, bao gồm cả các khu vực nhiễm phóng xạ còn lại, hiện đang được giám sát.

Bí ẩn về Bọ Cạp Hạt Nhân

Tàu ngầm hạt nhân Scorpion được coi là một trong những tàu ngầm hiệu quả nhất của Hải quân Mỹ trong thời kỳ đỉnh điểm của Chiến tranh Lạnh. Nó tham gia vào các hoạt động bí mật dưới nước và giám sát các vụ phóng tên lửa của Liên Xô ở vùng biển phía bắc. Lầu Năm Góc đánh giá cao chỉ huy và các sĩ quan của tàu Scorpion.

Tuy nhiên, bản thân tàu ngầm Scorpion dần trở nên lỗi thời theo thời gian, các hệ thống của nó thường xuyên gặp trục trặc. Vào tháng 6 năm 1968, tàu ngầm không thể cập cảng theo lịch trình và mất liên lạc. Người ta nhanh chóng cho rằng nó đã bị mất tích.

Việc tìm kiếm xác tàu được giữ bí mật tuyệt đối. Hải quân đã triển khai mạng lưới thủy âm dưới nước SOSUS, được thiết kế để theo dõi tàu ngầm Liên Xô. Tàu Scorpion chỉ được tìm thấy vào tháng 10 ở độ sâu hơn 3.000 mét, cách Azores 740 km về phía tây nam. Nguyên nhân vụ tai nạn vẫn còn là một bí ẩn: hoặc là một quả ngư lôi phát nổ hoặc là một cục pin phát nổ.

Chiếc tàu ngầm đã nằm dưới đáy biển hơn nửa thế kỷ, trở thành một quả bom hẹn giờ sinh thái. Lò phản ứng hạt nhân và hai đầu đạn chứa plutonium của nó cũng chìm xuống cùng với tàu. Nước mặn và áp suất cao đang từ từ phá hủy hệ thống đẩy và vỏ ngư lôi.

Năm 1985, nhà hải dương học nổi tiếng Robert Ballard đã nhận được tài trợ từ Lầu Năm Góc để tìm kiếm tàu ​​Titanic với điều kiện ông phải tiến hành một cuộc khảo sát bí mật về lõi lò phản ứng của tàu ngầm Scorpion bị chìm. Ballard đã phát hiện ra con tàu chở khách xuyên Đại Tây Dương khét tiếng này trong thời gian còn lại của nhiệm vụ quân sự của mình.

Mỹ vẫn đang lấy mẫu nước và đất tại khu vực tàu ngầm bị chìm. Cho đến nay, chưa phát hiện thấy sự phát tán phóng xạ đáng kể nào. Lò phản ứng có thể bị chôn sâu trong bùn, trong một cái gọi là "quan tài tự nhiên". Mối quan ngại chính của các nhà môi trường vẫn là sự rò rỉ plutonium. Với độ sâu như vậy, khả năng các hạt kim loại xâm nhập vào chuỗi thức ăn của con người thông qua cá và hải sản vẫn thấp, nhưng không phải là bằng không.

Vietbf @ Sưu tầm

Ở phần bình luận, không ít ý kiến đặt câu hỏi về việc H'Hen Niê có chỉnh sửa nhan sắc hay không.

Mới đây, màn xuất hiện của H'Hen Niê tại một sự kiện đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của công chúng. M chi tiết khiến cư dân mạng bàn luận rôm rả chính là gương mặt của H’Hen Niê, đặc biệt ở phần sống mũi. Trong clip hậu trường được người đẹp chia sẻ, nhiều người nhận xét chiếc mũi của nàng hậu trông cao và thẳng hơn trước, từ đó làm dấy lên nghi vấn cô can thiệp phẫu thuật thẩm mỹ.


H'Hen Niê đăng quang Miss Universe Vietnam 2017 và trở thành người đẹp đại diện Việt Nam chinh chiến tại Miss Universe 2018. Tại đây, nàng hậu tạo nên kỳ tích cho quê nhà khi băng băng lọt thẳng top 5 chung cuộc. Tính đến thời điểm hiện tại, H'Hen Niê là ngừoi đẹp giữ thành tích cao nhất của Việt Nam tại sân chơi nhan sắc khốc liệt nhất hành tinh.


Cách đây H'Hen Niê đọc được bình luận chê bai của nhan sắc và bị cho là giả tạo. Cụ thể anti-fan viết: "Thấy đẹp tao chết liền... không hiểu kiểu gì, đen, không được xinh đẹp. Cao thì có cao, nói chung là bình thường về nhan sắc, không hiểu sao cứ lăng xê...".

Thậm chí, người này còn cho rằng H'Hen Niê giả tạo, diễn xuất như diễn viên hạng A. Trước những lời chê bai nhan sắc, H'Hen Niê lên tiếng: "Mỗi người ai cũng có chương trình và kế hoạch của đời mình khác nhau cả đúng không mọi người. Tích cực thì có thể thay đổi, thời điểm của mỗi người mỗi khác nè. Nói giả tạo thì cũng đúng nè, giả tạo để chịu đựng, đắng, cay, sự miệt thị… có đủ cả vì biết mình là ai trong gia đình và cần phải cố gắng như thế nào. Còn giá trị bản thân và bản chất con người của mình như thế nào thì sống đúng như vậy thôi. Cảm ơn vì luôn tiếp cho mình sức mạnh của sự phải kiên cường này nhé".

Cách đây không lâu cô từng chia sẻ về việc cô đối diện với mạng xã hội. Cô nói: "Đúng là mạng xã hội cho tôi cơ hội được chia sẻ bản thân và được mọi người biết đến nhiều hơn. Chỉ có những người không tốt lắm mới không thích tôi và bình luận gay gắt, tôi đọc được. Nhưng tôi cảm thấy, trên mạng xã hội, khi tôi có sai điều gì đó theo quan điểm của mọi người thì họ cũng chỉ đang nói lên cảm xúc của mình thôi, dù là chê, trách móc hay thậm chí là chửi, tôi cũng không quá buồn.

Tôi có chơi với một người bạn khá thân thiết, nói chuyện cũng nhiều, vậy mà một ngày tôi bị người đó nói giả tạo. Trời ơi, tôi nghe xong bật khóc, nước mắt đầm đìa. Tôi cảm giác không thể tin tưởng được ai nữa.

Ở trên mạng xã hội, nếu tôi sai thì sửa và trưởng thành hơn, nên dù bị nói cũng không quá buồn. Nhưng cảm giác bị người quen, người từng thân thiết, chia sẻ mọi thứ nói như vậy tổn thương vô cùng.

Chưa dừng lại, những người bạn xung quanh người đó cũng im lặng, không lên tiếng gì về tôi, càng khiến tôi tổn thương hơn nữa. Tôi suy nghĩ, đắn đo vô cùng. Các anh chị em chơi cùng với tôi, tôi đều giúp đỡ hết mình, vậy mà bị nói xấu như vậy sau lưng khiến tôi nghi ngờ mọi thứ, giống như mất đi lòng tin.

Trước đây, tôi là người mà ai nói gì cũng tin, ai tôi cũng sẽ giúp đỡ. Nhưng từ lúc bị người kia nói như thế, tôi phải suy nghĩ lại về sự việc xảy ra. Tôi suy ngẫm nhiều và thay đổi bản thân. Tôi không biết mình có trưởng thành hơn không nhưng tôi suy nghĩ nhiều hơn và sau này tôi không còn nhiệt tình, vô tư, tin người như hồi xưa nữa. Hồi xưa tôi rất vô tư, hồn nhiên, ai nói gì cũng tin, không biết gì cũng thắc mắc".

Công an tỉnh Tuyên Quang vừa khởi tố 5 bị can trong ổ nhóm ma túy, thu giữ hơn 400 gam ma túy tổng hợp.

Tối ngày 31/12, Công an tỉnh Tuyên Quang thông tin, mới đây Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh vừa ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Đặng Văn Bình (SN 1988, trú tại xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang) về tội Tàng trữ trái phép chất ma túy.

Khởi tố 04 bị can gồm: Bùi Duy Hải (SN 1997, trú tại phường Minh Xuân, tỉnh Tuyên Quang); Lê Thị Mai Hoa (SN 1999, trú tại phường Khương Đình), Lê Viết Thắng (SN 1984, trú tại phường Hoàng Mai), Hoàng Quốc Bảo (SN 1999, trú tại phường Định Công) TP Hà Nội về tội Mua bán trái phép ma túy.

Trước đó, qua công tác nắm tình hình, lực lượng công an phát hiện một số đối tượng có biểu hiện mua bán trái phép chất ma túy với số lượng lớn, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, lên phương án triệt phá, bắt giữ các đối tượng.


Đối tượng Lê Thị Mai Hoa.

Kết quả, ngày 18/12/2025, lực lượng công an đã lập biên bản bắt người phạm tội quả tang đối với Đặng Văn Bình về hành vi Tàng trữ trái phép chất ma túy, thu giữ 0,279gam ma túy tổng hợp; khám xét khẩn cấp chỗ ở đối với Bùi Duy Hải, thu giữ 4,279gam ma túy tổng hợp.

Ngày 19/12/2025, khám xét khẩn cấp chỗ ở và giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Lê Thị Mai Hoa, Hoàng Quốc Bảo, Lê Viết Thắng cùng về hành vi Mua bán trái phép chất ma túy, thu giữ 400,511gam ma túy tổng hợp các loại.

Hiện vụ việc, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Tuyên Quang đang tiếp tục điều tra, mở rộng vụ án.

Cũng theo cơ quan công an, việc một số đối tượng trên hiện đều đang trong lứa tuổi thanh niên cho thấy tội phạm về ma túy ngày càng trẻ hóa, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ra các hành vi nguy hại cho xã hội và làm phát sinh nhiều loại tội phạm, tệ nạn xã hội khác. Đề nghị người dân cần nâng cao tinh thần đấu tranh, tích cực phòng ngừa, kịp thời phát hiện, tố giác các hành vi vi phạm pháp luật trên địa bàn.

Trong thời gian thực hiện cao điểm tấn công trấn áp tội phạm bảo vệ Đại hội XIV của Đảng, Bầu cử đại biểu HĐND các cấp và bảo vệ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, từ ngày 15/12/2025 đến nay, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Tuyên Quang đã phát hiện, bắt giữ 08 vụ/28 đối tượng thu giữ trên 4,1kg ma túy các loại, cùng nhiều vật chứng liên quan.

VietBF@sưu tập

Khoảnh khắc nam CEO đã có vợ nhưng vẫn thản nhiên ôm ấp cấp dưới ở concert lan truyền mạnh nhất năm 2025, đồng thời phơi bày sự tàn nhẫn của kỷ nguyên số.

Hồi tháng 7, đoạn video "kiss cam" tại concert Coldplay ở Mỹ lia trúng cảnh hai sếp cấp cao của công ty công nghệ Astronomer ôm nhau tình tứ được gọi là "màn bêu riếu công khai" gây sốc nhất năm 2025, theo News.com.au.

Khi đó, CEO Andy Byron và Kristin Cabot, Giám đốc nhân sự, bị bắt gặp ôm ấp và lắc lư theo nhạc. Khi cặp đôi nhận ra 66.000 người đều hướng mắt về phía mình, khuôn mặt của cả hai lập tức trở nên kinh hoàng và né tránh những ánh nhìn tò mò.

Gây bão toàn cầu
Nicole Reaney, Giám đốc điều hành và người sáng lập công ty quan hệ công chúng InsideOut PR, nhận định màn "tóm sống ngoại tình" của Byron và Cabot là "khoảnh khắc văn hóa đại chúng được quan tâm nhất trong năm".


Khoảnh khắc Andy Byron và Kristin Cabot bị "tóm sống" ngoại tình. Ảnh: Storyful.
Thời điểm đó, đoạn video nhận 77 triệu lượt xem và được giới truyền thông toàn cầu theo sát diễn biến mỗi ngày. Thậm chí đến giờ, sự việc vẫn còn được nhắc đến.

Một trong số lý do, theo Reaney, là mọi thứ diễn ra quá hài hước. Hai người trưởng thành lúng túng cúi xuống, hệt như những đứa trẻ mới biết đi chơi trốn tìm và hy vọng bản thân đã biến mất chỉ bằng cách bịt mắt lại.

Bên cạnh phản ứng ngây ngô, việc Coldplay "đánh tiếng" trêu đùa, ám chỉ đây là một vụ ngoại tình ngay trong chuyến lưu diễn toàn cầu hay danh tính của cặp nam - nữ chính được hé lộ là CEO và giám đốc nhân sự - cùng những hệ lụy sau đó - càng khiến clip lan truyền dữ dội.

"Tất cả đều là yếu tố gây sốc. Công chúng bắt chước một cách hài hước và câu chuyện cứ thế tiếp tục leo thang, thậm chí người nổi tiếng cũng 'cosplay' khiến nó có 'tuổi thọ' rất dài trên truyền thông", bà Nicole Reaney phân tích.

"Bản án" cay nghiệt
Sau khi đoạn video gây bão toàn cầu, ông Byron đã từ chức. Bà Cabot cũng rời vị trí một tuần sau đó. Theo Daily Mail, nữ Giám đốc nhân sự và chồng đã nộp đơn ly hôn một tháng sau vụ việc. Tuy nhiên, theo các nguồn tin, cả hai đã sống ly thân từ trước. Một người bạn thân của Cabot nói với People rằng họ chỉ là bạn bè.

"Không hề có chuyện ngoại tình. Việc ôm sếp ở một buổi hòa nhạc là không phù hợp và cô ấy đã nhận hoàn toàn trách nhiệm. Nhưng bê bối, sụp đổ, mất việc làm - tất cả là không công bằng", người bạn nói.

Đến tận tháng 12, sau 5 tháng lùm xùm nổ ra, bà Cabot mới lần đầu lên tiếng. Trong bài phỏng vấn với The New York Times, cựu Giám đốc nhân sự Astronomer bộc bạch đoạn video "kiss cam" đã tàn phá cuộc sống của bà.

"Tôi đã đưa ra một quyết định tồi, uống vài lon High Noon và nhảy nhót, cư xử không đúng mực với sếp. Chuyện đó không hề nhỏ. Tôi đã nhận trách nhiệm và chấp nhận trả giá bằng cả sự nghiệp của mình", Cabot nói.

Nhưng ngay cả khi gần như đã mất tất cả, Cabot vẫn không thoát khỏi làn sóng chỉ trích nhắm vào mình suốt thời gian dài. Bà khẳng định ngay cả nếu mình thực sự có ngoại tình, đó cũng không phải chuyện của công chúng, đồng thời nhấn mạnh dù mình và sếp đều đã kết hôn, họ đều đang sống ly thân.

Thay vào đó, bà Cabot “trở thành meme” và phải hứng chịu vô số tin nhắn thù ghét do sự tò mò quá mức xoay quanh câu chuyện. “Chưa từng có một màn bêu riếu công khai nào như thế”, Josi Ensor, nhà báo của The New York Times, nhận định, “Ít nhất là trong kỷ nguyên mạng xã hội”.

Bà Cabot tiết lộ mình bị gán mác "kẻ phá hoại gia đình", bị người lạ la ó ngoài đường và ngay sau vụ việc đã phải trốn sang ở tạm tại một căn Airbnb.

VietBF@ sưu tập

Trong đời sống vợ chồng, có những câu nói tưởng chừng rất quen miệng, được thốt ra trong lúc bức xúc hay mệt mỏi, nhưng lại mang sức sát thương lớn hơn người nói tưởng tượng.

Với nhiều đàn ông, câu “Lúc nào anh cũng vậy” chính là một trong những câu khiến họ sợ nhất, không phải vì nội dung gay gắt, mà vì thông điệp ngầm phía sau nó.

Theo các chuyên gia tâm lý hôn nhân, cụm từ “lúc nào cũng” mang tính quy chụp tuyệt đối. Khi người phụ nữ nói câu này, người đàn ông không còn cảm thấy mình đang bị phàn nàn về một hành vi cụ thể, mà bị đánh giá toàn bộ con người, toàn bộ nỗ lực và cả những cố gắng âm thầm trước đó. Não bộ của đàn ông có xu hướng tiếp nhận lời nói theo hướng giải quyết vấn đề, vì vậy khi nghe một nhận xét mang tính “đóng dấu”, họ nhanh chóng rơi vào trạng thái phòng thủ hoặc rút lui.

Tiến sĩ John Gottman, chuyên gia hàng đầu thế giới về nghiên cứu hôn nhân, từng chỉ ra rằng những lời chỉ trích mang tính khái quát, đặc biệt là các câu mở đầu bằng “anh lúc nào cũng” hay “anh chưa bao giờ”, là một trong bốn yếu tố nguy hiểm nhất bào mòn mối quan hệ. Chúng khiến đối phương cảm thấy không còn cơ hội sửa sai, không còn được nhìn nhận công bằng, từ đó làm suy giảm động lực kết nối, cả về cảm xúc lẫn thân mật.

Với đàn ông, nỗi sợ lớn nhất không phải là bị góp ý, mà là cảm giác mình “không bao giờ đủ tốt” trong mắt vợ. Khi câu nói “Lúc nào anh cũng vậy” xuất hiện, nhiều người đàn ông sẽ tự động diễn giải thành: “Em không nhìn thấy những gì anh đã cố gắng”, hoặc “Trong mắt em, anh chẳng bao giờ thay đổi”. Cảm giác bất lực này rất dễ dẫn đến im lặng, né tránh và dần dần là mất ham muốn gần gũi.

Ở góc độ sinh học, căng thẳng tâm lý kéo dài làm gia tăng hormone cortisol – hormone stress – vốn được chứng minh là có tác động tiêu cực đến testosterone ở nam giới. Testosterone không chỉ liên quan đến ham muốn tình dục, mà còn gắn với cảm giác tự tin và bản lĩnh. Khi người đàn ông thường xuyên cảm thấy mình bị phủ nhận, hormone này suy giảm, kéo theo sự tụt dốc về cảm xúc phòng the.

Một điểm đáng chú ý là nhiều phụ nữ không hề có ý “dồn ép” chồng, mà chỉ muốn bày tỏ sự thất vọng nhất thời. Tuy nhiên, cách dùng từ lại vô tình biến một lời than phiền thành bản án. Thay vì tập trung vào hành vi cụ thể đang gây khó chịu, câu nói “Lúc nào anh cũng vậy” khiến người đàn ông cảm thấy mọi nỗ lực trước đây đều trở nên vô nghĩa. Và khi cảm giác bị đánh giá thay thế cho cảm giác được thấu hiểu, sự gần gũi rất khó duy trì.

Các nhà tư vấn hôn nhân cho rằng, điều đàn ông cần không phải là sự nuông chiều, mà là cảm giác được nhìn nhận công bằng. Chỉ cần thay đổi cách diễn đạt, chẳng hạn nói về cảm xúc của bản thân ở thời điểm hiện tại, thay vì quy kết con người đối phương, bầu không khí đã khác đi rất nhiều. Khi đàn ông cảm thấy mình vẫn có cơ hội sửa sai, vẫn được tin tưởng, họ dễ mở lòng hơn, cả trong giao tiếp lẫn trong phòng ngủ.

Cuối cùng, câu nói khiến đàn ông sợ nhất không phải vì nó quá nặng nề, mà vì nó khép lại cánh cửa đối thoại. Trong một mối quan hệ lâu dài, điều giữ cho cảm xúc không nguội lạnh chính là cảm giác “mình vẫn đang được hiểu”, chứ không phải “mình đã bị định nghĩa”. Và đôi khi, chỉ cần bỏ đi ba chữ “lúc nào cũng”, hôn nhân đã bớt đi rất nhiều khoảng lặng không đáng có.

VietBF@ sưu tập

Sau đêm chấn động bắt giữ Nicolás Maduro, Tổng thống Donald Trump không chỉ khoe chiến dịch. Ông bắt đầu vẽ ra một bản đồ quyền lực mới cho Venezuela — và bản đồ đó, theo lời ông, sẽ đi qua Delcy Rodríguez, chứ không đi qua người đối lập nổi tiếng nhất.

Từ Florida, Trump tuyên bố Mỹ hiện đang “làm việc” với Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez sau khi Maduro bị bắt. Ông nói bà đã được tuyên thệ làm tổng thống, nhưng đồng thời nhấn mạnh: bà là người “do Maduro chọn”.

Một câu nói tưởng như mâu thuẫn, nhưng lại phản ánh đúng tinh thần thời điểm: Washington muốn dùng chính người trong bộ máy cũ để mở đường cho trật tự mới — ít nhất là trong giai đoạn chuyển tiếp.

“Rubio vừa nói chuyện với cô ấy”: Delcy được mô tả là sẵn sàng làm điều Mỹ muốn
Khi được hỏi có sẵn sàng hợp tác với Delcy Rodríguez hay không, Trump trả lời bằng một câu vừa khen vừa ép: Ngoại trưởng Marco Rubio “vừa có một cuộc nói chuyện” với bà, và bà “về cơ bản” sẵn sàng làm “những gì chúng ta cho là cần thiết để làm Venezuela vĩ đại trở lại.”

Trump kể thêm rằng Delcy đã nói chuyện “dài” với Rubio và nói: “Chúng tôi sẽ làm bất cứ điều gì ông cần.” Rồi Trump chốt một câu lạnh: ông cho rằng bà “khá lịch thiệp”, nhưng “thật ra bà ấy không có lựa chọn.”

Đây là kiểu ngôn ngữ nửa ngoại giao nửa tối hậu thư: sự mềm mỏng được ghi nhận, nhưng quyền quyết định được đặt ở phía Mỹ.

Trump “gạt” Machado: ‘Không đủ ủng hộ, không đủ tôn trọng để lãnh đạo’
Trong khi đó, Trump lại tỏ ra lạnh nhạt với lãnh đạo đối lập và là người đoạt Nobel Hòa bình, María Corina Machado. Khi bị hỏi liệu ông có liên lạc với Machado từ sau vụ bắt Maduro hay không, Trump nói thẳng: “không.”

Rồi ông nêu quan điểm: sẽ “rất khó” để Machado làm lãnh đạo vì bà “không có sự ủng hộ” và “không có sự tôn trọng” cần thiết trong nội bộ đất nước. Trump còn thêm: bà là “một người phụ nữ rất dễ mến”, nhưng “không có sự tôn trọng để làm lãnh đạo.”

Những lời này, dù đúng hay sai, cho thấy Washington đang định hình một lựa chọn khác: thay vì trao lá cờ chuyển tiếp cho biểu tượng đối lập, Trump dường như muốn điều khiển tiến trình qua một nhân vật “đầu cầu” trong bộ máy cũ — người có thể ký, có thể chỉ đạo, có thể ra lệnh trong hệ thống hiện hữu.

“Không sợ boots on the ground”… nhưng Trump nói quân Mỹ sẽ vào “liên quan tới dầu”
Điểm gai nhất nằm ở câu chuyện quân đội. Trước đó trong họp báo, Trump nói ông không loại trừ khả năng can dự quân sự, thậm chí buông một câu đủ khiến cả khu vực rùng mình: “Chúng tôi không sợ boots in the ground.”

Nhưng khi được hỏi trực tiếp liệu ông có hình dung cảnh lính Mỹ “đặt chân” trong lúc Mỹ gần như điều hành chính phủ Venezuela giai đoạn tạm thời hay không, Trump “làm mềm” lại: ông nói “không”, và nhấn mạnh Mỹ sẽ có “sự hiện diện ở Venezuela” nhưng “liên quan tới dầu.”

Ông giảm nhẹ số quân cần thiết, nói Mỹ chỉ “đưa chuyên môn vào”, có thể cần “một chút”, “không nhiều.”

Tiền dầu sẽ đi đâu? Trump: cho dân Venezuela, người Venezuela ở ngoài nước, và Mỹ như một khoản “bồi hoàn”
Trump còn đưa ra một tuyên bố có tính “định nghĩa mục tiêu”: Mỹ sẽ khai thác “một lượng tài sản khổng lồ” từ lòng đất, và nguồn tài sản đó sẽ “đi về” người dân Venezuela, những người “từ bên ngoài Venezuela” trước đây từng sống ở Venezuela, và cả Hoa Kỳ dưới hình thức “bồi hoàn” thiệt hại mà Trump nói là do Venezuela gây ra cho Mỹ trong thời Maduro.

Cách nói này tạo ra một hình dung rất đặc biệt: dầu không chỉ là tài nguyên, mà là “hồ sơ thanh toán” cho một giai đoạn. Và sự hiện diện của Mỹ, theo Trump, gắn trực tiếp với việc bảo đảm dòng tài nguyên ấy.

Một bước ngoặt nhiều lớp: hợp tác với người của Maduro, gạt người đối lập, đặt dầu làm trung tâm
Trong cùng một ngày, Trump đã đặt ba mảnh ghép lên bàn:

- Làm việc với Delcy Rodríguez — người “do Maduro chọn” — vì bà sẵn sàng làm điều Mỹ yêu cầu.
- Không tin Machado đủ uy tín để cầm lái.
- Đưa quân vào Venezuela không phải để “đóng đô” toàn diện, mà để “bảo vệ dầu”, và dùng tiền dầu như một cơ chế bồi hoàn – tái phân phối.

Đó là một mô hình chuyển tiếp mà Trump muốn thế giới hiểu theo logic của ông: nhanh, thực dụng, lấy đòn bẩy tài nguyên làm trọng tâm, và ưu tiên người “có thể ký ngay” hơn người “có biểu tượng”.

Đêm giao thừa, khi nhiều nơi còn đang nâng ly chúc mừng, Amsterdam lại chứng kiến một khoảnh khắc lạnh người: giữa bóng tối và gió đêm, ngọn lửa bùng lên dữ dội, nuốt trọn một phần ký ức của thành phố. Từ xa đã thấy ánh cam rực như một mặt trời lạc chỗ, khói cuộn dày, tàn lửa bay lấp lánh như mưa than hồng. Và ở trung tâm của cơn thịnh nộ ấy là Vondelkerk – nhà thờ cổ thế kỷ 19 nằm gần Vondelpark, một góc quen thuộc của Amsterdam.

Bùng cháy ngay sau khoảnh khắc giao thừa

Theo thông tin ghi nhận, đám cháy bùng phát ngay sau thời khắc giao thừa, rạng sáng 01/01/2026. Lửa lan nhanh, dữ và cao, biến phần mái và khung kết cấu thành những đường gãy đỏ rực giữa trời đêm. Nhiều hình ảnh lan truyền cho thấy ngọn lửa bao trùm phần tháp và mái, khiến người xem không khỏi nghẹn lại: một công trình từng đứng đó qua bao mùa mưa nắng, bỗng chốc trở thành một ngọn đuốc khổng lồ.

Tháp sập, phần lớn công trình “khó cứu vãn”

Thiệt hại ban đầu được đánh giá rất nặng: ngọn tháp đã bị sập, và phần lớn công trình được cho là không thể cứu vãn. Với những di sản kiến trúc lâu đời, “không thể cứu” không chỉ là câu chuyện gạch đá, mà là câu chuyện của ký ức đô thị: những hoa văn, mảng tường, kết cấu gỗ cũ… một khi đã cháy, có thể dựng lại hình dáng, nhưng khó dựng lại “hồn”.

Nguyên nhân đang điều tra: nghi pháo hoa hoặc chập điện hệ thống cũ

Nguyên nhân hiện đang được điều tra. Trong các nghi vấn được nhắc tới có khả năng liên quan pháo hoa trong đêm giao thừa hoặc chập điện do hệ thống cũ kỹ. Đây mới là hướng nghi vấn ban đầu, chưa phải kết luận cuối cùng. Nhưng chỉ riêng khả năng “một tia lửa nhỏ” cũng đủ khiến người ta rùng mình: có những thảm kịch bắt đầu từ điều tưởng vô hại nhất, đặc biệt trong thời tiết gió mạnh và khô hanh.

May mắn không có thương vong, cư dân lân cận phải sơ tán

Điều đáng mừng giữa tin buồn là không có thương vong về người. Tuy nhiên, vì khói dày và tàn lửa bay sang khu vực lân cận, cư dân ở các tòa nhà gần đó đã phải sơ tán khẩn cấp để đảm bảo an toàn. Trong những đám cháy lớn kiểu này, nguy cơ không chỉ là lửa mà còn là khí độc, mảnh vỡ, và các đốm tàn âm ỉ có thể bùng lại.

Khuyến cáo cho du khách: khu Vondelpark – Vondelstraat có thể bị phong tỏa

Với những ai có kế hoạch đi lại qua khu vực Vondelpark và Vondelstraat, cần lưu ý: xung quanh hiện trường có thể đang bị phong tỏa để phục vụ dọn dẹp và điều tra. Nếu lịch trình có ghé khu này, nên kiểm tra lại đường đi và cập nhật hướng dẫn an toàn tại chỗ, tránh những đoạn bị chặn hoặc đông lực lượng cứu hộ.

Nỗi đau không chỉ nằm ở một đám cháy

Mất mát lớn nhất không nằm ở những bức tường cháy đen, mà nằm ở cảm giác: một di sản chung của thành phố có thể biến mất chỉ trong một đêm. Trên mạng xã hội, nhiều người bàng hoàng, tiếc nuối; cũng có không ít bình luận nóng nảy quy trách nhiệm theo suy đoán. Nhưng dù nguyên nhân cuối cùng là gì, điều còn lại sau lớp tro bụi vẫn là một bài học cũ mà năm nào cũng mới: văn minh không tự tồn tại, di sản không tự đứng vững, và chỉ cần một đêm lơ là, lịch sử có thể cháy rụi ngay trước mắt.

Amsterdam bước vào năm mới với một vết thương ngay trung tâm ký ức. Và giữa ánh lửa tàn, điều người ta mong nhất có lẽ là sự thật sớm được làm rõ, trách nhiệm được xác định rành mạch, và quan trọng hơn cả: những gì còn lại của Vondelkerk – dù chỉ là nền móng hay vài mảng tường – sẽ được nâng niu như phần cuối cùng của một câu chuyện không nên kết thúc bằng tro.

Trong thông điệp cuối năm công bố ngày 1/1 theo giờ địa phương, Chánh án Tòa án Tối cao Mỹ John Roberts khẳng định Hiến pháp Mỹ vẫn giữ nguyên giá trị và sức mạnh, bất chấp những tranh luận gay gắt đang diễn ra trước thềm các phán quyết quan trọng của Tòa án Tối cao trong năm mới.


Trụ sở Toà án tối cao Mỹ ở Washington D.C. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Chánh án Roberts nhấn mạnh rằng nền tảng hiến định của quốc gia không hề lung lay trước các áp lực chính trị đương thời.

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, trong bản thông điệp thường niên, Chánh án Roberts tránh đề cập trực tiếp đến các vấn đề thời sự hay những thách thức pháp lý xoay quanh chương trình nhiệm kỳ hai của Tổng thống Donald Trump. Thay vào đó, ông hướng sự chú ý của công chúng đến giá trị trường tồn của Tuyên ngôn Độc lập và Hiến pháp, nhằm trấn an và định hướng cho người dân trong những thời điểm nhiều tranh cãi.

Chánh án Roberts trích dẫn lời cựu Tổng thống Calvin Coolidge cách đây một thế kỷ, rằng 2 bản hiến chương lớn của tự do và công lý vẫn vững chắc và không hề bị lay chuyển. Ông khẳng định nhận định đó đúng trong quá khứ và vẫn đúng trong hiện tại, qua đó bác bỏ quan điểm cho rằng Mỹ đang rơi vào một cuộc khủng hoảng hiến pháp.

Thông điệp này được đưa ra trong bối cảnh nhiều nhân vật thuộc phe Dân chủ liên tục chỉ trích các hành động của chính quyền Tổng thống Trump trong 12 tháng qua, từ việc tái cơ cấu các cơ quan liên bang, tinh giản nhân sự, cắt giảm chi tiêu hành chính cho đến các biện pháp truy cứu trách nhiệm đối với một số viên chức cao cấp. Một số tiếng nói còn kêu gọi thay đổi căn bản cấu trúc Tòa án Tối cao sau những phán quyết được xem là thuận lợi cho chính quyền.

Chánh án Roberts không trực tiếp phản hồi các chỉ trích liên quan đến tính độc lập của tư pháp, nhưng ông nhấn mạnh rằng Hiến pháp đã trao nhiệm kỳ suốt đời và bảo vệ lương bổng cho các thẩm phán liên bang nhằm bảo đảm sự độc lập và vai trò kiểm soát quyền lực chính trị. Ông nhận định rằng cơ chế đã tồn tại suốt 236 năm qua này đã phục vụ đất nước một cách hiệu quả.

Bước sang năm 2026, Tòa án Tối cao dự kiến sẽ đưa ra các phán quyết đối với nhiều vụ án then chốt, trong đó có các thách thức nhắm vào sắc lệnh của Tổng thống Trump về việc chấm dứt quyền quốc tịch theo nơi sinh và việc sử dụng quyền khẩn cấp để áp đặt các mức thuế quan quy mô lớn. Ngoài ra, tòa cũng sẽ xét xử các vụ liên quan đến việc tái phân chia địa hạt bầu cử tại bang Louisiana và thẩm quyền của Tổng thống Trump trong việc bãi nhiệm một số viên chức liên bang trong nhiệm kỳ hai.

Kết thúc thông điệp, ông Roberts kêu gọi các thẩm phán tiếp tục xét xử các vụ việc theo đúng lời tuyên thệ, bảo đảm công lý bình đẳng cho mọi tầng lớp và thi hành nhiệm vụ một cách trung thực, vô tư, đúng theo Hiến pháp và luật pháp Mỹ.

VietBF@sưu tập