USA Mỹ tóm 2 tàu chở dầu - Rượt đuổi “tàu ma” : Anh tiếp sức, Mỹ ập lên tàu treo cờ Nga giữa Bắc Đại Tây Dương

[Gibbs]

Những bức ảnh từ boong tàu hải cảnh: một người mặc áo đỏ, ống nhòm ghì chặt trước mắt. Xa xa, một khối thép đen lầm lì cắt mặt biển xám.
Không tiếng hô hoán. Không còi hú. Chỉ có sự im lặng nặng như chì của một cuộc truy đuổi đã kéo dài hàng tuần — và kết thúc bằng một cú “khóa tay” ngay giữa đại dương.

Con tàu bị nhắm đến từng mang tên Bella 1. Rồi nó tự khoác lên mình một “tấm áo” khác: cờ Nga, tên mới, đăng bạ mới.
Nhưng lần này, tấm áo không cứu được nó.

Anh Quốc thừa nhận: đã tiếp sức cho chiến dịch tịch thu
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey nói trước Quốc hội rằng Anh đã hỗ trợ Mỹ trong việc tịch thu một tàu dầu treo cờ Nga, nằm trong nỗ lực chống “shadow shipping” và trấn áp hành vi né trừng phạt.

Ông cho biết đã cho phép Mỹ sử dụng căn cứ tại Anh, đồng thời triển khai tài sản của Hải quân Hoàng gia và Không quân Hoàng gia để hỗ trợ chiến dịch.
Tuy vậy, Healey nhấn mạnh không có nhân sự Anh tham gia lên tàu để khống chế/khám xét.

Thông điệp ông gửi đi rất rõ: Anh sẽ không đứng yên khi “hoạt động bất hảo” gia tăng trên biển, và sẽ cùng đồng minh siết chặt phản ứng với các “tàu bóng tối”.

Bella 1: bị trừng phạt từ 2024, quay đầu bỏ chạy rồi bị truy đuổi xuyên Đại Tây Dương
Theo thông tin được công bố, Bella 1 đã bị Mỹ trừng phạt từ năm 2024 vì hoạt động trong “shadow fleet” chuyên vận chuyển dầu bị coi là bất hợp pháp.

Tháng trước, lực lượng Mỹ từng tìm cách chặn bắt khi tàu ở gần Venezuela. Nhưng họ không lên tàu được vì Bella 1 quay đầu và bỏ chạy.
Cuộc rượt đuổi kéo dài, con tàu lao qua Đại Tây Dương, bị theo sát hơn hai tuần — và cuối cùng bị chặn ở Bắc Đại Tây Dương.

“Vẽ cờ Nga lên mạn tàu”: tuyệt chiêu cuối và màn đổi tên Marinera
Giữa lúc bị truy đuổi, thủy thủ đoàn bị nói là đã sơn một lá cờ Nga thô sơ lên thân tàu, tuyên bố tàu “được Nga bảo hộ”.

Chẳng bao lâu sau, con tàu xuất hiện trong sổ đăng bạ chính thức của Nga với cái tên mới: Marinera.
Và Nga đã gửi yêu cầu ngoại giao chính thức đòi Mỹ ngừng truy đuổi tàu.

Nhưng tốc độ đổi tên không nhanh bằng tốc độ siết vòng vây.

Mỹ tung lệnh tịch thu: Bộ Tư pháp nói tàu chở dầu bị trừng phạt từ Venezuela và Iran
Tổng chưởng lý Mỹ Pam Bondi cho biết Mỹ đã thi hành trát tịch thu đối với con tàu mà bà gọi là Bella 1.
Bà nói tàu này “chịu trách nhiệm vận chuyển dầu bị trừng phạt từ Venezuela và Iran”, và bị nhận diện vì vai trò trong một mạng lưới né trừng phạt mà phía Mỹ cáo buộc là có liên quan việc hỗ trợ các tổ chức khủng bố nước ngoài.

Bondi cho biết thủy thủ đoàn đã cố tránh bị bắt giữ, nhưng hiện “đang bị điều tra toàn diện” và sẽ truy tố hình sự đối với những cá nhân bị xem là có trách nhiệm, đặc biệt vì không tuân lệnh của lực lượng Tuần duyên.

Bà cũng cảnh báo: những tàu bị trừng phạt khác mà không chấp hành chỉ dẫn của Tuần duyên hoặc cơ quan liên bang Mỹ có thể đối mặt nguy cơ bị truy tố tương tự.

Hai mũi giáp công rạng sáng: Bella 1/Marinera ở Bắc Đại Tây Dương, thêm một tàu khác gần Caribbean
Bộ trưởng An ninh Nội địa Mỹ Kristi Noem nói lực lượng Tuần duyên đã tiến hành hai chiến dịch liên tiếp trước bình minh:
Một mũi ở Bắc Đại Tây Dương nhằm vào Bella 1 (sau đổi tên Marinera).
Mũi còn lại ở vùng biển quốc tế gần Caribbean, nhằm vào một tàu được mô tả là không quốc tịch và “tiến hành hoạt động bất hợp pháp”.

Noem cho hay cả hai tàu “hoặc vừa cập cảng Venezuela, hoặc đang trên đường đến Venezuela”, và nhấn mạnh đây là các cuộc lên tàu “an toàn, hiệu quả”, có phối hợp giữa nhiều cơ quan Mỹ.

Trong các thông tin liên quan, giới phân tích thị trường dẫn dữ liệu của Kpler nói một tàu bị bắt giữ khác có thể đang chở khoảng 2 triệu thùng dầu thô Merey, được nạp từ Jose Oil Terminal vào cuối tháng 12, và từng có lịch sử hành trình liên quan Venezuela trước đó.

Nga phản ứng dữ dội: “hải tặc thế kỷ 21”, đòi trả công dân và viện dẫn Công ước biển
Một nghị sĩ Nga, Leonid Slutsky, gọi hành động tịch thu là “hải tặc thế kỷ 21”, cho rằng vi phạm luật hàng hải và các công ước của Liên Hiệp Quốc.

Bộ Ngoại giao Nga yêu cầu Mỹ trả công dân Nga trên tàu “về quê hương”, đồng thời đòi bảo đảm “đối xử nhân đạo và có phẩm giá” và không cản trở việc hồi hương.

Bộ Giao thông Nga cũng nói họ đã mất liên lạc với Marinera sau khi Mỹ lên tàu lúc khoảng 7 giờ sáng (giờ ET), và viện dẫn nguyên tắc trong Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển 1982 rằng không quốc gia nào có quyền dùng vũ lực với tàu đăng ký hợp lệ dưới quyền tài phán nước khác — đồng thời nhấn mạnh Mỹ không ký công ước này.

Nhà Trắng: Trump “không sợ”, tiếp tục tóm tàu “dark fleet” dù căng thẳng với Nga – Trung
Phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt nói Tổng thống Trump “không sợ” việc tiếp tục tịch thu các tàu chở dầu bị trừng phạt, coi đó là chính sách cần thực thi “vì lợi ích nước Mỹ”.

Bà hạ thấp nguy cơ bùng phát căng thẳng với Nga, nói Trump vẫn duy trì mối quan hệ cá nhân với Tổng thống Putin, và nhấn mạnh việc siết “dark fleet” là đường lối mà chính quyền “không ngại triển khai”.

Ukraine hoan nghênh: “Hãy hành động, đừng sợ”
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha hoan nghênh vụ bắt giữ tàu treo cờ Nga ở Bắc Đại Tây Dương, xem đó là dấu hiệu cho thấy “lãnh đạo kiên quyết” và nhấn mạnh cách tiếp cận “hãy hành động, đừng sợ”.

Phát biểu này xuất hiện sau các cuộc trao đổi ở Paris với lãnh đạo châu Âu và các nhân vật liên quan tiến trình kết thúc chiến tranh Ukraine, trong đó đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff nói các “gói bảo đảm an ninh” cho Ukraine đã gần hoàn thiện.

“Mạng nhện tàu bóng tối” và lời cảnh báo từ London
Healey mô tả con tàu bị bắt là một phần của “mạng nhện shadow shipping” ngày càng dày, kéo theo bất ổn trên nhiều khu vực.

Ông nhắc bối cảnh Nga sau cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022 đã xây dựng một “shadow fleet” hàng trăm tàu để đưa dầu rời các cảng Baltic và Biển Đen, tạo nguồn thu lớn bất chấp trừng phạt.

London cũng đưa ra các cáo buộc khác về hoạt động “do thám” trên biển của Nga quanh vùng nước Anh, bao gồm chuyện một tàu bị cho là chiếu laser vào phi công quân sự và việc tàu Yantar bị cáo buộc theo dõi cáp ngầm — phía Nga phủ nhận, nói đó chỉ là tàu nghiên cứu.