Chuyện Đông, chuyện Tây: Đứng ngồi không yên

[trungthuc]

Những em bé Syria. (Ảnh minh họa: Claudia Fahlbusch/Unsplash)

Ngày 8/12/24, sau khi chế độ của Assad sụp đổ, Bộ Ngoại Giao Nga ra tuyên bố cho biết, "Ông Assad đã từ chức và rời khỏi đất nước sau khi chỉ thị việc chuyển giao quyền lực một cách hòa bình".(?)
[*Nhưng trên thực tế, tên độc tài này đã được máy bay Nga đến cứu vớt trong giây phút cuối]

Với những lời tuyên bố này của phía Nga, người ta có thể nắm hiểu rằng, Moscow đã chủ động đề nghị ông Assad phải từ bỏ chức vụ và lên máy bay chạy trốn đến nước Nga, nơi mà ông có nhiều khả năng sẽ sống kiếp tỵ nạn đến cuối đời với hàng tỷ USD đã vơ vét từ trước. Việc phía Nga không thể tiếp tục chống lưng cho chế độ Assad chỉ là chuyện chẳng đặng đừng. Sống kiếp đời tỵ nạn, Assad có thể sẽ mãi mãi không được ló mặt ra ngoài để tránh bị ám sát, bởi vì đối với người dân Syria, ông ta là kẻ có nhiều nợ máu nhất đối với họ. Không loại trừ sau này Moscow sẽ phải đối mặt với lời yêu cầu cho dẫn độ ông Assad của chính quyền mới thành lập ở Syria để trả lời về những tội ác tày trời của ông ta.

Tiếp đó, Bộ Ngoại Giao Nga lại bày tỏ mối "quan ngại sâu sắc" về tình hình hiện nay ở Syria. Những lời lẽ này khiến cho người ta tin rằng vấn đề mà phía Nga thực sự quan tâm ở Syria chính là căn cứ Không quân Hmeymim và căn cứ Hải quân Tartus, vốn đã từng đóng vai trò quan trọng trong chiến lược của Nga ở vùng Trung Đông. Thật là quá khó cho Nga để giữ được hai căn cứ này khi chế độ độc tài Assad đã bị sụp đổ.

Nhưng khi Bộ Ngoại Giao Nga lên tiếng hối thúc tất cả các bên nên kiềm chế, tránh sử dụng vũ lực và giải quyết mọi vấn đề có liên quan đến việc chuyển giao quyền lực thông qua các biện pháp chính trị, thì người ta chỉ biết cười và khinh bỉ. Bởi vì 10 năm trước đây, nếu Nga không ra tay can thiệp về quân sự vào Syria, hỗ trợ cho chế độ Assad và chà đạp lên Nghị quyết 2254 của Liên Hiệp Quốc, thì đất nước Syria đã được yên ổn từ lâu rồi.

Được Hội Đồng Bảo An LHQ thông qua hồi năm 2015, Nghị quyết 2254 yêu cầu các phe phái đối lập và quân đội chính phủ Syria ngừng bắn và tổ chức đàm phán, sau đó trong 18 tháng sẽ cho tổ chức tổng tuyển cử tự do và công bằng dưới sự giám sát của LHQ.

Vì tham vọng địa lý chính trị của mình, nhất là lòng tham về nguồn dầu thô có giá trị cao ở đây nên Nga đã cố tình phá hoại tất cả, đẩy đất nước và người dân Syria vào cảnh đao binh lửa đạn, mà giờ lại bày đặt lên giọng dạy đời. Thế mới biết những kẻ hay lớn tiếng nói chuyện lý lẽ đạo đức thường là vô đạo đức!

Có thể nói rằng, sự sụp đổ chóng vánh của chế độ độc tài Assad là sự thất bại thảm hại của Nga, Iran và bọn khủng bố Hezbollah, những thế lực từng chống lưng cho chế độ cai trị băng hoại khát máu đó, kéo dài hơn 50 năm qua. Sự kết thúc của chế độ Assad cũng là kết thúc sự chi phối, ảnh hưởng của Nga, Iran và bọn Hezbollah phối hợp liên kết với nhau ở Syria.

Nhưng sự kết thúc của chế độ Assad lại là sự khởi đầu của một nước Syria mới, mà nhiều người đang kỳ vọng sẽ là một Syria thống nhất, nơi mà mọi người dân được chung sống trong hòa bình và công lý như lời cam kết của lãnh tụ HTS là Abu Mohammad al-Jolani khi các lực lượng phiến quân tiến vào giải thoát thủ đô Damascus.

Để giúp tái thiết lại đất nước từ các tro tàn của chiến tranh, chính quyền mới ở Syria sẽ phải cần hàng trăm tỷ USD viện trợ. Ngoài ra, họ còn cần có sự tôn trọng dành cho mọi tầng lớp người dân. Người Hồi giáo Sunni tuy chiếm đa số ở Syria nhưng nước này còn là nơi sinh sống của nhiều người thuộc các tôn giáo khác, trong đó có những người theo Thiên Chúa Giáo và đạo Alawite, một nhánh của đạo Hồi Shiite. Chỉ cần chính quyền mới nếu dám đụng chạm tới cộng đồng Thiên Chúa Giáo chẳng hạn, có nghĩa là sẽ đụng chạm đến cả phương Tây. Mà đụng đến phương Tây thì sẽ là điều quá ư là dại dột.

Một lãnh tụ phiến quân là ông Hadi al-Bahra mới đây có đề xuất ra rằng, Syria cần có một giai đoạn chuyển tiếp kéo dài 18 tháng để tạo ra một môi trường an toàn và trung lập cho một cuộc tổng tuyển cử để bầu ra người đứng đầu đất nước. Nếu như thế thì đúng với tinh thần của Nghị quyết 2254 được Hội Đồng Bảo An LHQ thông qua hồi năm 2015. Mong rằng mọi thứ sẽ được suôn sẻ cho người dân Syria vốn đã chịu quá nhiều đau thương, mất mát trong hơn nữa thế kỷ qua. Mong rằng đất nước này sẽ được lèo lái bởi những người lãnh đạo biết đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích riêng tư.

Lãnh tụ HTS al-Jolani cam kết Syria sẽ trở thành "ngọn hải đăng" dẫn đường cho các nước Hồi Giáo. Hi vọng ông ta là người biết giữ lời để cho người dân Syria từ nay được sống trong hòa bình, đoàn kết và công lý, để cho Syria mãi mãi là ngọn hải đăng trong khu vực Trung Đông vốn luôn tồn tại những bất ổn về chính trị.