Từng là biểu tượng quyến rũ bậc nhất làng giải trí Hong Kong (Trung Quốc) thập niên 2000, Trần Quán Hy giờ đây khiến công chúng ngỡ ngàng với ngoại hình nhuốm màu thời gian.

Rũ bỏ hào quang quá khứ cùng những ồn ào tuổi trẻ, nam diễn viên chọn cho mình cuộc sống kín tiếng, tìm thấy hạnh phúc đích thực bên gia đình và sự nghiệp kinh doanh thời trang.

Mới đây, hình ảnh cận cảnh của Trần Quán Hy trong chuyến nghỉ dưỡng tại Nhật Bản đã trở thành tâm điểm bàn tán trên các diễn đàn mạng xã hội châu Á. Khác xa với vẻ lãng tử, phong trần từng "đốn tim" hàng triệu thiếu nữ một thời, nam diễn viên xuất hiện với gương mặt lộ rõ dấu hiệu lão hóa. Trong những bức ảnh chưa qua chỉnh sửa, làn da của anh hằn sâu nhiều nếp nhăn, mái tóc đã điểm bạc và thần sắc có phần mệt mỏi, tiều tụy.

Sự thay đổi ngoại hình này khiến nhiều khán giả thừa nhận họ khó lòng nhận ra thần tượng năm nào. So với những đồng nghiệp cùng trang lứa vẫn giữ được phong độ đỉnh cao như Tạ Đình Phong, Hoắc Kiến Hoa hay Huỳnh Hiểu Minh, tốc độ lão hóa của Trần Quán Hy dường như nhanh hơn đáng kể. Hình ảnh "bạch mã hoàng tử" với nụ cười nhếch mép đặc trưng từng in sâu trong ký ức công chúng giờ đây đã hoàn toàn thay thế bằng dáng vẻ của một người đàn ông trung niên bình thường.


Trần Quán Hy từng khiến nhiều cô gái trẻ thổn thức vì vẻ ngoài điển trai của mình. 163.

Tuy nhiên, đối diện với những lời bàn tán về ngoại hình, Trần Quán Hy tỏ ra khá bình thản. Anh từng khẳng định bản thân không can thiệp thẩm mỹ để níu kéo tuổi xuân. Kể từ khi rời xa ánh đèn sân khấu, anh lựa chọn lối sống thoải mái, chân thật với bản thân và không còn đặt nặng áp lực phải giữ gìn hình tượng hoàn hảo trước công chúng.

Tìm lại bình yên sau những thăng trầm
Nếu như ngoại hình của Trần Quán Hy gây tiếc nuối thì cuộc sống hiện tại của anh lại khiến nhiều người nể phục bởi sự thay đổi ngoạn mục. Từng là một "thiếu gia" nổi tiếng ăn chơi và vướng vào bê bối ảnh nóng chấn động năm 2008 khiến sự nghiệp sụp đổ, Trần Quán Hy của hiện tại là hình mẫu người đàn ông hướng về gia đình.

Hơn 15 năm sau scandal buộc phải tuyên bố rút lui khỏi làng giải trí, nam diễn viên đã xây dựng lại cuộc đời từ những đống tro tàn. Anh kết hôn với siêu mẫu Tần Thư Bồi và có một cô con gái đáng yêu tên Alaia. Trên trang cá nhân, thay vì những hình ảnh tiệc tùng xa hoa, Trần Quán Hy thường xuyên chia sẻ những khoảnh khắc đời thường ấm áp bên vợ con. Anh sẵn sàng tháp tùng vợ đi làm, tự tay chăm sóc con gái và dành trọn vẹn thời gian rảnh rỗi cho tổ ấm nhỏ.

Không chỉ viên mãn trong đời sống cá nhân, Trần Quán Hy còn gặt hái thành công rực rỡ khi chuyển hướng sang kinh doanh. Thương hiệu thời trang đường phố do anh sáng lập hiện có doanh thu hàng chục triệu USD mỗi năm với chuỗi cửa hàng trải khắp châu Á, giúp anh sở hữu khối tài sản khổng lồ bao gồm bất động sản tại Mỹ và chuyên cơ riêng.

Dẫu nắm trong tay tiền tài và danh vọng, Trần Quán Hy tâm sự rằng chính gia đình mới là điều anh trân trọng nhất. Nam diễn viên chia sẻ rằng việc trở thành cha đã thay đổi hoàn toàn nhân sinh quan của anh. Từ một người sinh ra ở vạch đích nhưng lạc lối, anh nhận ra tiền bạc không mua được bình yên.

Trần Quán Hy bộc bạch: "Có thể tôi không hoàn hảo trong mắt mọi người, nhưng tôi hy vọng con gái sẽ tự hào vì có một người cha tốt". Những vấp ngã thời tuổi trẻ đã tôi luyện nên một Trần Quán Hy trưởng thành, điềm đạm và biết trân trọng những giá trị cốt lõi của cuộc sống hôm nay.

Vietbf @ Sưu tầm

Mẹ ca sĩ Bằng Kiều tiết lộ từng được cố thi sĩ Hoàng Cầm ngỏ lời hỏi cưới. Bà từng được nhà thơ say mê và viết riêng một bài thơ tặng mình.

Mới đây, danh hài Thúy Nga đã chia sẻ trên mạng xã hội những khoảnh khắc các nghệ sĩ quây quần, tụ họp trong buổi tiệc đầu năm, thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả.

Trong buổi tiệc quy tụ đông đảo nghệ sĩ như Trizzie Phương Trinh, Tommy Ngô, Khánh Hoàng…, sự xuất hiện của nghệ sĩ Lưu Nga – mẹ ca sĩ Bằng Kiều – đã thu hút nhiều sự chú ý. Ở tuổi 86, nữ nghệ sĩ vẫn khiến nhiều người bất ngờ bởi vẻ ngoài trẻ trung, thần thái minh mẫn và phong cách sang trọng. Bà nhuộm tóc vàng, uốn xoăn quý phái, đeo nhiều trang sức nổi bật, tạo ấn tượng ngay khi xuất hiện.

Không chỉ gây chú ý về ngoại hình, Mẹ ca sĩ Bằng Kiều còn khiến các nghệ sĩ đàn em nể phục khi bước lên nhảy, hòa mình theo giai điệu âm nhạc. Bà tự tin cầm micro thể hiện một làn điệu chèo với giọng hát vang, khỏe, hơi dài và chắc, cho thấy nền tảng nghề nghiệp vững vàng dù đã rời xa sân khấu nhiều thập kỷ.

Theo chia sẻ, mẹ ca sĩ Bằng Kiều từng là một nghệ sĩ chèo nổi tiếng tại Hà Nội vào những năm 1950–1960. Tuy nhiên, vì gánh nặng mưu sinh và trách nhiệm nuôi các con ăn học, bà buộc phải giã từ ánh đèn sân khấu, chuyển sang bán phở để lo cho gia đình. Dù đã nghỉ hưu nhiều năm, bà vẫn nhớ như in các trích đoạn chèo cổ, thuộc nhiều thơ ca và luôn giữ trong mình tình yêu sâu nặng với nghệ thuật truyền thống.

Sau phần biểu diễn, nghệ sĩ Lưu Nga xúc động chia sẻ những kỷ niệm gắn bó với giới văn nghệ sĩ, đặc biệt là nhà thơ Hoàng Cầm. Bà cho biết, thời trẻ mình có mối quan hệ thân thiết với nhiều văn nghệ sĩ, thi sĩ nổi tiếng, trong đó nhà thơ Hoàng Cầm là một người bạn đặc biệt. Theo lời bà, các nhà thơ khi ấy rất quý mến và thường gọi bà là “cô em gái nhỏ”.

Nghệ sĩ Lưu Nga kể, bà và nhà thơ Hoàng Cầm dành cho nhau sự trân trọng, quý mến chân thành. Dù Hoàng Cầm từng ngỏ lời hỏi cưới, bà đã khéo léo từ chối, cho rằng tình cảm giữa hai người dừng lại ở sự ngưỡng mộ và tri kỷ tinh thần. Bà xem ông như một người anh lớn, trân trọng sự nghiệp và cuộc đời thi ca của ông hơn là một mối quan hệ tình cảm nam nữ.

Nữ nghệ sĩ cũng tiết lộ, cố thi sĩ Hoàng Cầm từng viết nhiều bài thơ, chép tay tặng bà, trong đó có những tập thơ về Kinh Bắc, Lá diêu bông… Hiện bà vẫn lưu giữ những kỷ vật này trong ngôi nhà của mình. Với nghệ sĩ Lưu Nga, nhà thơ Hoàng Cầm là một trong những cây bút viết thơ tình xuất sắc của văn học Việt Nam, người để lại trong bà nhiều ký ức đẹp không thể phai mờ.

Sinh ra trong gia đình không ai theo nghệ thuật, nghệ sĩ Lưu Nga sớm bộc lộ năng khiếu nhờ ảnh hưởng từ người cha yêu ca hát, biết chơi đàn và làm thơ. Trước khi gắn bó với chèo, bà từng thành công trên sân khấu kịch nói, giành Huy chương vàng biểu diễn chuyên nghiệp toàn quốc. Những vai diễn ghi dấu ấn của bà có thể kể đến Tấm trong vở Tấm Cám, Ngọc Hân trong Ngọc Hân Công chúa, Thị Kính trong Quan Âm Thị Kính.

Cuộc đời bà trải qua nhiều thăng trầm. Sau biến cố hôn nhân, nghệ sĩ Lưu Nga một mình nuôi con, gác lại sân khấu để mưu sinh. Khi các con trưởng thành, bà sang Mỹ sống, trông nom nhà cửa cho con trai Bằng Kiều. Ở tuổi xế chiều, nghệ sĩ Lưu Nga vẫn giữ tinh thần lạc quan, nếp sống ngăn nắp, giàu tình nghĩa, là chỗ dựa vững chắc cho con cháu và được đồng nghiệp, bạn bè trân trọng.

Vietbf @ Sưu tầm

"Việc được dẫn "Ai là triệu phú" thật sự như mơ - một giấc mơ tôi muốn mơ mãi nếu như không có tiếng đồng hồ báo thức" - "giáo sư Xoay" Đinh Tiến Dũng thổ lộ.

Sau tròn 5 năm gắn bó, "Giáo sư Xoay" Đinh Tiến Dũng, gương mặt quen thuộc với khán giả truyền hình trong vai trò người dẫn chương trình Ai là triệu phú đã chính thức nói lời chia tay chương trình. Mới đây, anh chính thức có những chia sẻ về quyết định này.

"Giáo sư Xoay" dí dỏm viết: "Đến giờ là tròn 5 năm tôi gắn bó cùng Ai là triệu phú, thật khó có thể nói hết được những trải nghiệm tuyệt vời tôi đã có cùng chương trình. Với một người "ngoại đạo" trong nghề MC, việc được dẫn Ai là triệu phú thật sự như mơ, một giấc mơ tôi muốn mơ mãi nếu như không có tiếng đồng hồ báo thức đến giờ phải dậy đi làm đúng giờ, để còn chấm công".

Anh nhớ lại giai đoạn dịch Covid-19, khi trường quay không khán giả suốt thời gian dài; những buổi ghi hình giữa nắng mưa; và đặc biệt là sự cống hiến thầm lặng của ê-kíp phía sau hậu trường. Với Giáo sư Xoay, đó là những ký ức anh luôn trân trọng, biết ơn và coi như một phần quan trọng trong hành trình nghề nghiệp của mình.

Lý giải về quyết định rời chương trình, anh cho biết bản thân tin rằng “cuộc vui nào cũng nên dừng lại lúc còn đang vui”. "Thời điểm này với tôi và chương trình là đang vui, vậy thì nên dừng lại. Cũng giống như cách tôi dừng lại Hỏi xoáy đáp xoay cách đây nhiều năm. Đến giờ tôi vẫn cho đó là một quyết định đúng" - anh viết.

"Giáo sư Xoay" đồng thời gửi lời chúc mừng tới người thay anh dẫn dắt chương trình - BTV Quốc Khánh. Theo anh, Quốc Khánh có sự điển trai, nghịch ngợm, sắc sảo. MC Đinh Tiến Dũng dí dỏm nhắn nhủ người kế nhiệm: "Em hi vọng anh sẽ là người đầu tiên trên thế giới được dẫn chương trình "Ai là tỷ phú", nếu tính theo độ tăng của giá vàng so với mức tiền thưởng thì em nghĩ việc này rất khả thi".

Trong thời gian tới, bên cạnh công việc tại FPT, MC Đinh Tiến Dũng cho biết sẽ dành nhiều thời gian hơn cho vai trò biên kịch. Anh chia sẻ đó sẽ là hành trình của việc học thêm, đi nhiều hơn, thêm gặp gỡ và trải nghiệm.

MC Đinh Tiến Dũng sinh năm 1981 tại Nam Định. Anh tốt nghiệp Khóa 44 chuyên ngành Cây trồng trường Đại học Nông nghiệp I, sau đó được công chúng biết tới rộng rãi sau chương trình Hỏi xoáy - Đáp xoay gây sốt một thời trên sóng Đài Truyền hình Hà Nội. Những năm qua, Đinh Tiến Dũng cũng đảm nhiệm việc viết kịch bản cho những chương trình của VTV như: Thư giãn cuối tuần, Gặp nhau cuối năm, Gala Cười...

Vietbf @ Sưu tầm

Đông Ngô trở thành một đế quốc vào năm 229 sau khi lãnh đạo Tôn Quyền tự xưng là hoàng đế. Tên của quốc gia này được bắt nguồn từ nơi nó tọa lạc - vùng Giang Nam (đồng bằng sông Dương Tử), còn được gọi là "Ngô" trong lịch sử.

Nước Đông Ngô, sử gọi là Tôn Ngô, là một trong ba quốc gia hình thành cục diện Tam Quốc trong lịch sử Trung Hoa. Quốc gia này do Tôn Quyền sáng lập, chính thức trở thành đế quốc vào năm 229 và tồn tại đến năm 280, tổng cộng 51 năm nếu tính từ khi Tôn Quyền xưng đế, hoặc gần 60 năm nếu tính từ giai đoạn tiền thân tự trị ở Giang Đông. Trong suốt thời gian tồn tại, Đông Ngô đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành thế chân vạc giữa Ngụy – Thục – Ngô, đồng thời để lại nhiều dấu ấn sâu sắc về quân sự, kinh tế, hàng hải và sự phát triển của vùng Giang Nam.

Cơ sở ra đời của Đông Ngô gắn liền với quá trình họ Tôn xây dựng thế lực ở Giang Đông từ cuối đời Đông Hán. Tôn Kiên, cha của Tôn Quyền, là một võ tướng có tiếng, từng tham gia dẹp loạn Khăn Vàng và các cuộc chinh phạt khác, đặt nền móng ban đầu cho thế lực gia tộc ở vùng hạ lưu sông Dương Tử. Sau khi Tôn Kiên mất, con trai trưởng là Tôn Sách tiếp quản lực lượng, nhanh chóng đánh chiếm Giang Đông, thu phục các hào tộc địa phương, xây dựng chính quyền ổn định. Khi Tôn Sách qua đời năm 200, Tôn Quyền kế thừa toàn bộ cơ nghiệp khi mới khoảng hai mươi tuổi, song sớm chứng tỏ năng lực chính trị, quân sự và tầm nhìn chiến lược, đưa thế lực Giang Đông trở thành một trong ba trụ cột quyền lực lớn nhất Trung Quốc đương thời.

Trước khi xưng đế, Tôn Quyền tồn tại trong nhiều năm với tư cách một chư hầu trên danh nghĩa của triều đình trung ương, trước là nhà Hán, sau là nhà Tào Ngụy. Năm 220, Tào Phi phế Hán Hiến Đế, lập ra nhà Tào Ngụy, chính thức mở đầu thời kỳ Tam Quốc. Trong bối cảnh ấy, Lưu Bị xưng đế ở Ích Châu, còn Tôn Quyền tạm thời xưng Ngô vương, chấp nhận thần phục Tào Ngụy trên danh nghĩa để tránh đối đầu trực diện khi thế lực chưa đủ mạnh. Tuy nhiên, mối quan hệ này chỉ mang tính chiến thuật. Đến năm 222, Tôn Quyền cắt đứt hoàn toàn sự lệ thuộc vào Ngụy, tự xây dựng quốc gia độc lập. Đến năm 229, ông chính thức xưng hoàng đế tại Kiến Nghiệp, đặt quốc hiệu là Ngô, từ đó Đông Ngô trở thành một đế quốc ngang hàng với Tào Ngụy và Thục Hán.

Nếu tính từ năm 229 đến khi diệt vong năm 280, Đông Ngô tồn tại 51 năm với tư cách một đế quốc. Trong suốt thời gian này, nước Ngô có tổng cộng bốn vị hoàng đế. Người thứ nhất và cũng là vĩ đại nhất là Tôn Quyền, trị vì từ năm 229 đến năm 252. Sau ông là Tôn Lượng, Tôn Hưu và cuối cùng là Tôn Hạo. Trong đó, triều đại của Tôn Quyền được xem là giai đoạn cường thịnh nhất, đặt nền móng cho toàn bộ sức mạnh và đặc trưng của Đông Ngô, còn các đời vua sau nhìn chung không đủ tài năng và uy tín để duy trì thế nước trước sự trỗi dậy của nhà Tấn.

Về lãnh thổ, Đông Ngô kiểm soát vùng Giang Nam rộng lớn, bao gồm hạ lưu và trung lưu sông Dương Tử, Dương Châu, Kinh Châu, Quảng Châu và Giao Châu. Đây là khu vực có hệ thống sông ngòi dày đặc, đất đai màu mỡ, rất thuận lợi cho nông nghiệp, giao thông đường thủy và phát triển thương mại. So với Tào Ngụy ở phương Bắc, Đông Ngô có lợi thế tự nhiên rõ rệt về phòng thủ, đặc biệt là trên mặt trận thủy chiến, điều đã nhiều lần giúp nước này đứng vững trước các cuộc tấn công từ phía Bắc.

Một trong những thành tựu nổi bật nhất của Đông Ngô là quá trình khai phá và phát triển kinh tế Giang Nam. Trước thời Tam Quốc, vùng này tuy giàu tiềm năng nhưng vẫn còn thưa dân và chưa được khai thác mạnh. Dưới thời Tôn Quyền, nhà Ngô tiến hành các đợt di dân lớn từ phía Bắc xuống phía Nam, kết hợp với việc “bình định” và dung hợp các bộ lạc thiểu số, qua đó tăng nhanh dân số và nguồn lao động. Các vùng như Tam Ngô, Bình nguyên Thái Hồ, vịnh Hàng Châu, lưu vực sông Cán, sông Tương, hồ Động Đình và cả khu vực Lĩnh Nam đều được khai khẩn trên quy mô lớn. Nhờ đó, Giang Nam từ một vùng biên viễn trở thành trung tâm kinh tế quan trọng, tạo nền tảng lâu dài cho vai trò trung tâm của khu vực này trong các triều đại sau.

Chế độ đồn điền cũng được Đông Ngô áp dụng và phát triển mạnh, đặc biệt là các đồn điền quân sự ở những vùng giáp ranh với Tào Ngụy. Các võ quan giữ chức Điển nông Hiệu úy trực tiếp quản lý sản xuất, vừa bảo đảm lương thực cho quân đội, vừa duy trì khả năng phòng thủ. Những đồn điền lớn như Hoãn Thành với hàng nghìn khoảnh ruộng, hàng trăm thuyền vận tải và hàng triệu hộc lương cho thấy tiềm lực kinh tế – hậu cần đáng kể của Đông Ngô trong giai đoạn cường thịnh.

Về giao thông và thương mại, Đông Ngô là quốc gia có bước phát triển vượt trội so với hai nước còn lại. Hệ thống vận tải đường sông được mở rộng với các kênh đào như Chiết Đông, Giang Nam, kết nối các trung tâm kinh tế và quân sự quan trọng. Thương mại nội địa với Thục Hán phát triển mạnh, đặc biệt là trao đổi bông, muối, kim loại và các sản phẩm thủ công. Đáng chú ý hơn, Đông Ngô còn là quốc gia Tam Quốc duy nhất có hoạt động hàng hải phát triển quy mô lớn. Công nghiệp đóng tàu của nhà Ngô đạt trình độ cao, có thể chế tạo những chiến thuyền chở hàng nghìn binh sĩ, đồng thời các tàu buôn lớn có sức chở hàng trăm người và hàng trăm tấn hàng hóa.

Nhờ ưu thế này, Đông Ngô mở rộng giao thương trên biển tới Cao Ly, Nhật Bản, Mãn Châu, Đài Loan và xa hơn nữa là Đông Nam Á, Ấn Độ và Trung Đông. Các chuyến đi sứ của Chu Ứng, Khang Thái tới Champa, Phù Nam và các quốc gia hải đảo Đông Nam Á là minh chứng cho tầm nhìn biển sớm và rộng của nhà Ngô. Đặc biệt, việc Tôn Quyền phái quân ra Di Châu, tức Đài Loan ngày nay, năm 230 là ghi chép sớm nhất và rõ ràng nhất trong lịch sử về mối liên hệ giữa Trung Hoa đại lục và hòn đảo này.

Trên phương diện văn hóa, cùng với sự phát triển kinh tế và giao thương, Đông Ngô cũng là một trong những khu vực sớm tiếp nhận và truyền bá Phật giáo ở miền Nam Trung Quốc. Những ảnh hưởng ban đầu của Phật giáo tại đồng bằng sông Dương Tử đã đặt nền móng cho sự hưng thịnh của tôn giáo này trong các triều đại Nam Bắc triều về sau.

Tuy nhiên, sau khi Tôn Quyền qua đời năm 252, Đông Ngô dần bước vào con đường suy vong. Nguyên nhân trước hết nằm ở vấn đề kế vị. Các hoàng đế kế tiếp như Tôn Lượng, Tôn Hưu đều trị vì ngắn ngủi, quyền lực thực tế rơi vào tay các quyền thần, khiến triều chính rối ren. Đặc biệt, Tôn Hạo, vị hoàng đế cuối cùng, nổi tiếng tàn bạo, xa xỉ, giết chóc vô độ, khiến lòng người ly tán, sĩ khí suy giảm nghiêm trọng.

Trong khi đó, cục diện bên ngoài cũng ngày càng bất lợi. Sau khi nhà Tào Ngụy và Thục Hán lần lượt bị họ Tư Mã thôn tính, nhà Tấn ra đời với tiềm lực vượt trội cả về quân sự lẫn kinh tế. Các tướng giỏi cuối cùng của Đông Ngô như Lục Kháng lần lượt qua đời, khiến nước này không còn trụ cột quân sự đủ sức đối kháng. Từ năm 269, nhà Tấn đã âm thầm chuẩn bị cho cuộc chinh phạt quy mô lớn, xây dựng hạm đội và huấn luyện thủy quân, tận dụng chính sở trường thủy chiến để đánh bại Đông Ngô.

Cuộc tấn công tổng lực diễn ra vào mùa đông năm 279 với nhiều cánh quân đồng loạt tiến công dọc sông Dương Tử. Trước sức ép áp đảo và tình trạng suy kiệt nội bộ, quân Đông Ngô nhanh chóng tan rã. Tháng 3 năm 280, kinh đô Kiến Khang thất thủ, Tôn Hạo buộc phải đầu hàng, Đông Ngô chính thức diệt vong.

Dù kết cục không tránh khỏi, Đông Ngô vẫn giữ một vị trí đặc biệt trong lịch sử Trung Quốc. Đây là triều đại đầu tiên mở ra thời kỳ phát triển mạnh mẽ cho vùng Giang Nam, đặt nền móng cho vai trò trung tâm của khu vực này trong hơn ba thế kỷ sau đó, từ Đông Tấn đến các triều đại Nam Triều. Với những thành tựu về khai phá đất đai, kinh tế nông nghiệp, thương mại hàng hải và giao lưu quốc tế, Đông Ngô không chỉ là một thế lực quân sự trong thời Tam Quốc, mà còn là khởi điểm cho sự chuyển dịch trọng tâm kinh tế – văn hóa của Trung Hoa từ phương Bắc xuống phương Nam trong lịch sử trung đại.

Vietbf @ Sưu tầm

Năm 938, Ngô Quyền là người lãnh đạo nhân dân đánh bại quân Nam Hán trong trận Bạch Đằng, chính thức kết thúc gần một ngàn năm Bắc thuộc, mở ra một thời kì độc lập lâu dài của Việt Nam.

Ngô Quyền sinh ngày 12 tháng 3 năm Đinh Tỵ, tức 17 tháng 4 năm 898, trong một gia đình hào trưởng có thế lực ở Đường Lâm, vùng đất vốn nổi tiếng sản sinh ra nhiều nhân vật kiệt xuất của lịch sử Việt Nam. Cha ông là Ngô Mân, giữ chức châu mục Đường Lâm, có uy tín lớn trong vùng. Ngay từ khi mới chào đời, Ngô Quyền đã được các sách sử miêu tả bằng những chi tiết mang màu sắc huyền thoại: ánh sáng lạ đầy nhà, dung mạo khác thường, trên lưng có ba nốt ruồi, thầy tướng cho rằng sau này có thể làm chủ một phương. Những mô tả ấy phản ánh cách nhìn của người xưa đối với một nhân vật được coi là mang mệnh lớn của lịch sử. Khi trưởng thành, Ngô Quyền nổi tiếng là người khôi ngô, trầm tĩnh, có trí dũng song toàn, sức khỏe hơn người, lại có phong thái của bậc lãnh đạo, khiến các hào trưởng và binh sĩ đều kính phục.

Bối cảnh lịch sử khi Ngô Quyền trưởng thành là một giai đoạn đầy biến động. Nhà Đường ở Trung Quốc, sau nhiều thế kỷ đô hộ Giao Châu, đã bước vào thời kỳ suy thoái nghiêm trọng bởi các cuộc khởi nghĩa nông dân và tình trạng phiên trấn cát cứ. Năm 907, nhà Đường chính thức diệt vong, mở ra thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc đầy hỗn loạn. Ở phương Nam Trung Quốc, Lưu Nham rồi Lưu Cung cát cứ Quảng Châu, lập ra nước Nam Hán, luôn nuôi tham vọng khôi phục quyền kiểm soát đối với Giao Châu. Trong khi đó, tại đất Việt, quá trình giành quyền tự chủ từng bước được đặt nền móng bởi họ Khúc và sau đó là Dương Đình Nghệ, song nền tự chủ ấy vẫn còn non trẻ, chưa đủ vững chắc để chống lại các thế lực ngoại xâm hùng mạnh.

Ngô Quyền bước vào chính trường trong hoàn cảnh ấy. Ông theo phò Dương Đình Nghệ, một hào trưởng lớn ở Ái Châu, người đã nuôi dưỡng lực lượng riêng và từng đánh đuổi quân Nam Hán ra khỏi Giao Chỉ năm 931. Nhờ tài năng và uy tín, Ngô Quyền được Dương Đình Nghệ gả con gái cho, đồng thời giao cho cai quản Ái Châu, vùng căn cứ quan trọng của họ Dương. Vai trò này giúp Ngô Quyền vừa rèn luyện khả năng tổ chức quân sự, vừa xây dựng mạng lưới quan hệ với các hào trưởng địa phương, tạo nền tảng cho sự nghiệp lớn sau này.


Biến cố lớn xảy ra năm 937, khi Kiều Công Tiễn, một hào trưởng ở Phong Châu, phản bội và sát hại Dương Đình Nghệ để đoạt quyền Tiết độ sứ Tĩnh Hải quân. Hành động này không chỉ gây phẫn nộ trong nội bộ các thế lực người Việt, mà còn mở đường cho hiểm họa ngoại xâm, bởi Kiều Công Tiễn nhanh chóng cầu cứu nhà Nam Hán để bảo vệ địa vị của mình. Trước tình thế đó, Ngô Quyền nhận thức rất rõ rằng nếu để Nam Hán can thiệp trở lại, toàn bộ thành quả tự chủ mà họ Khúc và Dương Đình Nghệ gây dựng sẽ sụp đổ. Ông lập tức phát binh từ Ái Châu ra Bắc, tiến đánh Kiều Công Tiễn. Chỉ trong một thời gian ngắn, Ngô Quyền đã giết được Công Tiễn, chấm dứt mối họa nội phản, song hiểm họa từ bên ngoài vẫn chưa dừng lại.

Nhà Nam Hán, dưới sự cai trị của Lưu Cung, quyết định nhân cơ hội này đem quân xâm lược Tĩnh Hải quân lần thứ hai. Lưu Cung phong con là Lưu Hoằng Tháo làm Giao Vương, trực tiếp chỉ huy thủy quân tiến vào cửa biển nước Việt, còn bản thân đóng quân ở Hải Môn để làm hậu thuẫn. Đối diện với một đạo quân hùng hậu, có ưu thế lớn về chiến thuyền và kinh nghiệm thủy chiến, Ngô Quyền đã thể hiện tầm vóc của một nhà quân sự kiệt xuất. Ông không chọn đối đầu trực diện trong điều kiện bất lợi, mà chủ động nghiên cứu địa thế sông Bạch Đằng, nơi có thủy triều lên xuống mạnh và nhiều cửa sông chằng chịt.

Kế sách đóng cọc gỗ lớn, vạt nhọn, bịt sắt rồi cắm ngầm dưới lòng sông được Ngô Quyền đưa ra trong bối cảnh ấy. Khi triều lên, cọc bị nước che lấp, quân Nam Hán dễ dàng tiến sâu vào nội địa. Khi triều rút, những hàng cọc nhô lên như bẫy thép, khiến thuyền địch mắc kẹt, vỡ nát hoặc lật úp. Ngô Quyền còn khéo léo dùng thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi giả vờ rút lui, nhử Hoằng Tháo tiến vào trận địa đã chuẩn bị sẵn. Khi thời cơ chín muồi, quân ta từ nhiều hướng ập ra đánh, khiến đội hình Nam Hán rối loạn hoàn toàn. Kết quả là Lưu Hoằng Tháo bị giết, quân Nam Hán chết đuối và tan vỡ quá nửa, buộc Lưu Cung phải đau đớn thu tàn quân rút về.

Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 không chỉ là một thắng lợi quân sự vang dội, mà còn mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt sâu sắc. Đây là lần đầu tiên trong nhiều thế kỷ, một lực lượng người Việt đánh bại hoàn toàn quân xâm lược phương Bắc trong một trận quyết chiến chiến lược, chấm dứt dứt khoát ý đồ tái lập ách đô hộ. Trận Bạch Đằng cũng chứng minh rằng người Việt không chỉ có ý chí tự chủ, mà còn đủ trí tuệ, tổ chức và bản lĩnh để bảo vệ nền độc lập của mình. Bởi vậy, các sử gia đời sau đều xem chiến thắng này là mốc kết thúc gần một nghìn năm Bắc thuộc, mở ra thời kỳ độc lập lâu dài của dân tộc.

Sau chiến thắng Bạch Đằng, Ngô Quyền trở thành nhân vật có uy tín và quyền lực cao nhất trong nước. Mùa xuân năm 939, ông chính thức xưng vương, lấy hiệu là Ngô Vương, sử gọi là Tiền Ngô Vương. Lễ lên ngôi diễn ra vào ngày 10 tháng 1 năm Kỷ Hợi, tức 1 tháng 2 năm 939. Việc xưng vương đánh dấu bước chuyển căn bản từ một chính quyền tự chủ dưới danh nghĩa Tiết độ sứ sang một nhà nước độc lập thực sự, không còn phụ thuộc vào sắc phong hay danh nghĩa của các triều đại phương Bắc. Ngô Quyền trị vì từ năm 939 đến năm 944, tổng cộng 6 năm, tuy thời gian không dài nhưng có ý nghĩa đặt nền móng cho quốc thống Việt Nam thời kỳ độc lập.

Trong thời gian trị vì, Ngô Quyền tập trung xây dựng bộ máy nhà nước theo mô hình quân chủ, phù hợp với điều kiện thực tế của đất nước vừa thoát khỏi ách đô hộ. Ông lập hoàng hậu, đặt trăm quan, quy định phẩm phục, nghi lễ triều đình, từng bước hình thành trật tự chính trị mới. Dù chưa xưng đế hay đặt niên hiệu riêng, nhưng về thực chất, nhà Ngô là một vương triều độc lập, tự quyết mọi công việc đối nội, đối ngoại. Ngô Quyền cũng phong tước, ban đất cho các tướng lĩnh và hào trưởng đã có công phò tá, qua đó củng cố sự gắn kết giữa triều đình trung ương với các thế lực địa phương.

Một quyết định quan trọng khác của Ngô Quyền là việc dời đô từ Đại La về Cổ Loa. Khác với các chính quyền trước đó vốn đóng đô tại Đại La, trung tâm hành chính do người phương Bắc xây dựng, Ngô Quyền chọn Cổ Loa, kinh đô cũ của nước Âu Lạc thời An Dương Vương. Quyết định này mang ý nghĩa biểu tượng rõ rệt: khẳng định sự nối tiếp quốc thống bản địa, đoạn tuyệt với di sản đô hộ của phương Bắc. Đồng thời, Cổ Loa với địa thế khuất lấp, có thành lũy cũ, cũng thuận lợi hơn cho việc phòng thủ trước nguy cơ xâm lược từ bên ngoài.

Về lãnh thổ và thực quyền, nhà Ngô kiểm soát chủ yếu vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ cùng khu vực Thanh Hóa, Nghệ An ngày nay. Các vùng miền núi xa xôi vẫn do các tù trưởng địa phương nắm giữ, triều đình trung ương chưa đủ khả năng kiểm soát chặt chẽ. Tuy nhiên, trong bối cảnh một quốc gia mới giành độc lập, phạm vi kiểm soát ấy là phù hợp với thực lực và điều kiện lịch sử lúc bấy giờ.

Ngô Quyền qua đời ngày 18 tháng 1 năm Giáp Thìn, tức 14 tháng 2 năm 944, hưởng dương 47 tuổi. Nguyên nhân cái chết của ông không được sử sách ghi chép chi tiết, nhiều khả năng là do bệnh tật hoặc tuổi thọ không cao trong điều kiện y tế thời trung đại. Trước khi mất, ông giao phó việc phò tá con là Ngô Xương Ngập cho Dương Tam Kha. Chính sự ký thác này về sau trở thành nguyên nhân dẫn tới những biến động nội bộ nghiêm trọng, khi Dương Tam Kha cướp ngôi, khiến nhà Ngô nhanh chóng suy yếu.

Dù triều đại của Ngô Quyền không kéo dài và sau đó đất nước rơi vào loạn 12 sứ quân, nhưng vai trò lịch sử của ông vẫn vô cùng to lớn. Ngô Quyền là người đã dùng chiến công quân sự quyết định để kết thúc thời kỳ Bắc thuộc, đồng thời là vị vua đầu tiên đặt nền móng cho nhà nước phong kiến độc lập của người Việt. Các sử gia như Ngô Sĩ Liên, Lê Tung hay Phan Bội Châu đều đánh giá ông là bậc anh hùng kiệt xuất, có công phục hưng quốc thống, mở đường cho các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần sau này xây dựng và bảo vệ nền độc lập lâu dài của dân tộc. Chính vì thế, tên tuổi Ngô Quyền gắn liền với bước ngoặt lớn của lịch sử Việt Nam, như một biểu tượng của ý chí tự chủ và bản lĩnh vươn lên của dân tộc sau hàng thế kỷ bị đô hộ.

Vietbf @ Sưu tầm