Việc Tổng thống Nga Vladimir Putin chấp nhận đề xuất ngừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng có thể mang tính chiến thuật hơn là thực sự hướng tới một giải pháp hòa bình lâu dài.
Các điều kiện căn bản để đạt được một thỏa thuận hòa bình bền vững vẫn chưa được giải quyết, đặc biệt là vấn đề lãnh thổ và viện trợ quân sự.
Dù ông Trump muốn thể hiện vai trò của mình như một người kiến tạo hòa bình, nhưng thực tế là xung đột Ukraine khó có thể kết thúc chỉ với một lệnh ngừng bắn tạm thời và các cuộc đàm phán chưa có kết quả rõ ràng.
4 động cơ chính
Việc Tổng thống Putin nhất trí với lệnh ngừng bắn có giới hạn cho thấy Nga muốn giữ thế chủ động trên bàn đàm phán mà không từ bỏ các lợi thế quân sự hiện tại. Một số động cơ chính của quyết định này có thể bao gồm:
Một là, tạo khoảng lặng để củng cố vị thế quân sự. Hiện tại, Nga đang có ưu thế trên chiến trường, đặc biệt là khi họ đã bao vây khoảng 2.500 binh sĩ Ukraine.
Một lệnh ngừng tấn công vào hạ tầng năng lượng không ảnh hưởng lớn đến hoạt động quân sự cốt lõi của Nga nhưng giúp họ tái tổ chức và củng cố lực lượng.
Hai là, hạn chế phản ứng của phương Tây. Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine khiến phương Tây có lý do tăng cường viện trợ quân sự cho Kiev.
Việc tạm dừng các cuộc tấn công này có thể là một cách để làm giảm áp lực từ phương Tây mà không cần phải nhượng bộ lớn.
Ba là , duy trì quan hệ với Tổng thống Trump. Ông Trump từ lâu đã có quan điểm mềm mỏng hơn đối với Nga so với các chính quyền Mỹ trước đây.
Động thái đồng ý với một phần đề xuất của ông Trump có thể giúp ông Putin giữ kênh đối thoại với Washington, đặc biệt khi vị tổng thống Mỹ đang tìm cách thể hiện vai trò kiến tạo hòa bình.
Bốn là , tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán về lãnh thổ. Việc Tổng thống Trump gợi ý về việc “chia sẻ tài sản” – ám chỉ khả năng nhượng bộ lãnh thổ – có thể là lý do khiến ông Putin sẵn sàng tham gia tiến trình đàm phán.
Nga muốn kiểm tra xem liệu Mỹ có thể thuyết phục Ukraine chấp nhận một thỏa thuận có lợi cho Nga hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin điện đàm ngày 18/3/2025. Ảnh: Getty Images.
Khả năng đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài
Dù có một số dấu hiệu tích cực trong quá trình thương lượng, nhưng triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình bền vững vẫn chưa rõ ràng.
Điều dễ nhận thấy là Nga chưa sẵn sàng từ bỏ lãnh thổ chiếm đóng. Ông Putin tiếp tục khẳng định rằng Nga phải có toàn quyền kiểm soát các vùng lãnh thổ đã chiếm đóng, sáp nhập, bao gồm Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson.
Đây là điều mà Ukraine rất khó chấp nhận, khiến triển vọng đàm phán trở nên khó khăn.
Trong khi đó, Ukraine không dễ từ bỏ hoàn toàn viện trợ phương Tây. Tổng thống Putin yêu cầu ngừng mọi viện trợ quân sự cho Ukraine, nhưng đây là điều gần như không thể xảy ra.
Mỹ và châu Âu đã đầu tư quá nhiều vào Ukraine để mà rút lui hoàn toàn. Do đó, ngay cả khi có một thỏa thuận tạm thời, nó khó có thể kéo dài.
Ngoài ra, ông Trump có thể không giữ vững lập trường. Chính quyền Tổng thống Trump dường như đang gửi đi những tín hiệu mâu thuẫn.
Ông Trump tuyên bố không thảo luận về vấn đề viện trợ Ukraine trong cuộc điện đàm với ông Putin, nhưng phía Nga lại khẳng định đây là một điểm trọng yếu. Sự không thống nhất này có thể làm suy yếu các nỗ lực đàm phán.
Một số người cho rằng, ông Putin có thể chỉ đang câu giờ. Nga có thể đang tận dụng các cuộc đàm phán để kéo dài thời gian, tạo điều kiện cho quân đội tái tổ chức và chuẩn bị cho các chiến dịch tiếp theo.
VietBF@ Sưu tập