NGÔ Đ̀NH DIỆM - HOA KỲ VÀ SỐ PHẬN CỦA MIỀN NAM VIỆT NAM !
Lansdale tự giới thiệu ḿnh và mời ông Diệm nghe bản dịch.
Ông Diệm ngồi nghe và cám ơn người Mỹ và xin bản giấy, gấp lại và đút vào túi.
Lansdale cho rằng buổi gặp gỡ đánh dấu bước đầu của
“t́nh bạn sâu đậm, sự tin cẩn và trung thực” .
Mối liên hệ chặt chẽ giữa hai người trong những trong năm đầu ông Diệm làm thủ tướng, 1954-1955, góp phần quan trọng và lớn lao trong việc củng cố quyền lực cho ông Diệm sau này.
Edward Lansdale c̣n có tham vọng đưa ông Diệm trở thành một lănh tụ lớn ở Á Châu.
Edward Lansdale (trái) và Ngô Đ́nh Diệm. Nguồn: Bộ sưu tập Douglas Pike – Vietnam Center and Archive
Sự h́nh thành liên minh Mỹ-Diệm do nỗ lực bền bỉ của Edward Lansdale đă là
điểm then chốt cho sự thành công của ông Diệm
mà nhiều người Mỹ ở Sài G̣n cũng như ở Washington
tỏ ra bi quan v́ sự thiếu kinh nghiệm của chính phủ Diệm lúc ban đầu.
Sự bi quan ấy đến chỗ Washington đă nghĩ đến giải pháp cần thay thế Diệm bằng người khác.
Tác giả Lâm Vĩnh Thế trong cuốn
"Bạch Hóa Tài Liệu Mật của Hoa Kỳ về Việt Nam Cộng Ḥa" viết :
“ Những công điện mật của đại tướng Collins, đại diện TT. Eisenhower tại VN gửi cho bộ trưởng ngoại giao Dulles.
Đặc biệt công điện mang số 4382, gửi ngày 7-4-1955 mà nội dung công điện
tin rằng Diệm đă bị cô lập , không c̣n được ai ủng hộ, ngoài gia đ́nh ông và một số nhỏ không tới 10 người.
Ngày 28-4-1954, kư công điện về sự thay đổi chính sách đối với lănh đạo.
30-4, chính phủ Diệm đă hoàn toàn làm chủ được t́nh thế.
Bộ Ngoại giao cấp tốc điện sang Sài G̣n
ra lệnh tiêu hủy bức công điện đă gửi ngày 28-4.”
Lâm Vĩnh Thế, ‘Bạch Hóa Tài Liệu Mật của Hoa Kỳ về Việt Nam Cộng Ḥa’, trang 38-42
Premier Ngo Dinh Diem and General Lawton Collins talk during the latter's final visit to Independence Palace, Saigon (later Ho Chi Minh City),
Vietnam, May 13, 1955.
Tài liệu Ngũ giác Đài trang 38 có những biên niên như sau :
- 040755 :
Trong cuộc họp giữa hai tướng Collins và Ely, tướng Ely kết luận rằng
phải thay Diệm . /JCS HIST
- 040755 :
Tướng Collins đề nghị Dulles
loại bỏ Diệm. /Tin nhắn 4399
- 041555 :
Khi có bằng chứng cho thấy Diệm sẽ tiếp tục tấn công B́nh Xuyên, Collins gần như
dứt khoát chống đối Diệm. /J.B. DRAGON.
- 042055 Collins quay trở lại Washington để tham dự một hội nghị về viện trợ (20–30 tháng 4)
chủ trương rằng : phải thay Diệm.
“United States – Vietnam Relations, 1945–1967 :
A Study Prepared by the Department of Defense — IV. A. 4. U.S., Training of Vietnamese National Army, 1954–59”, the Pentagon, 1967, p. 38]
Điều này cũng cho thấy chính sách của của người Mỹ
đặt nặng tính hiệu quả nếu cần thay ngựa giữa ḍng.
Nhưng cuối cùng quyết định của Washington là ủng hộ ông Diệm.
MỘT TRANG SỬ MỚI MỞ ĐẦU CHO MIỀN NAM
Mục tiêu đầu tiên khi làm thủ tướng là
ổn định trật tự chính trị .
Quân đội vẫn do Nguyễn Văn Hinh nắm giữ.
An ninh trật tự do B́nh Xuyên thống lănh.
Về tôn giáo như Cao Đài, Ḥa Hảo th́ mỗi giáo phái vẫn thống lănh một địa phương mà Bảo Đại đă gọi là một sự
“trống rỗng’’.
Edward Lansdale ví Sài G̣n lúc ấy như một giỏ cua.
Bấy nhiêu thứ trộn lẫn tạp nhạp và chia nhau phần bánh.
Sài G̣n-Chợ Lớn là nơi hội tụ của tất cả phe phái mà ai cũng mong muốn có phần.
Ông Diệm là người được mời về làm thủ tướng có thể nào
ngồi chung vào bàn tiệc đó được không ?
Hẳn là không.
Dứt khoát là không , v́ mục tiêu ban đầu của ông là ổn định, là trật tự.
Sách của Edward Miller trang 106 có một tấm h́nh rất ấn tượng để trấn an những người có mặt hôm ấy :
Lần lượt từ Bảy Viễn và Nguyễn Văn Xuân, ngồi giữa là ông Diệm tướng Nguyễn Văn Hinh, tay phải.
Lẽ dĩ nhiên, cuộc họp bất thành qua nhiều
cố gắng thuyết phục của ông Diệm.
Do sự vận động của Ngô Đ́nh Luyện thuyết phục Bảo Đại, cuối cùng Hinh bị cách chức và bị gọi về Pháp.
Hinh đă rời Sài G̣n vào trung tuần tháng 11, năm 1954.
Giải giới tướng Hinh bằng một Nghị Định
ngày 10 tháng chín cho vị Tham Mưu trưởng quân đội “ nghỉ việc trong sáu tháng để nghiên cứu ở bên Pháp”.
Từ trái :
Cựu Thủ tướng xứ Cộng hoà Nam Kỳ Tự trị Nguyễn Văn Xuân, tướng Nguyễn Văn Hinh, Thủ tướng Ngô Đ́nh Diệm, tướng Lê Văn Viễn (B́nh Xuyên). Dinh Độc Lập 1954.
https://www.flickr.com[/url]
Theo hồ sơ Ngũ giác Đài :
- “ 09 - 1954 :
- Diệm xung đột công khai với vị tổng tư lệnh quân đội do Pháp bổ nhiệm, tướng Nguyễn Văn Hinh, sau đó bị Diệm cách chức.
Khi Bảo Đại biết lấy ḷng Mỹ có thể có lợi cho ḿnh, ông ra lệnh cho tướng Nguyễn Văn Hinh sang Pháp.”
Ngày 10 tháng 9, 1954 người của ông Diệm trà trộn và cuộc họp của Bộ Tổng tham mưu, biết tướng Hinh đang âm mưu đảo chính.
Thủ tướng Diệm băi nhiệm tướng Hinh và ra lệnh cho ông phải đi nước ngoài (JSC/HIST). Trang 28
- Tháng 10, 1954, mâu thuẫn giữa tướng Hinh và thủ tướng Diệm ngày càng lớn. Tướng Ely và Đại sứ Heath cảnh cáo tướng Hinh không được đảo chính thủ tướng Diệm.
- 2 tháng 10, 1954, Tướng Ely bàn bạc với Bảo Đại về việc ở Hoa Thịnh Đốn và cảnh cáo Bảo Đại không nên chống lại Mỹ.
V́ chuyện này Bảo Đại ngưng hậu thuẫn cho Hinh chống Diệm (J.B.) Trang 30
- 26 tháng 10 1954 , tướng Hinh tấn công Phủ thủ tướng.Trang 31
- 19 tháng 11, 1954 : Hinh rời Sài G̣n sang Pháp theo yêu cầu của Bảo Đại. Trang 32
Tướng Nguyễn Văn Hinh, Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm, Prince Bửu Lộc and Phan Huy Quát in 1954
Nguồn: “United States – Vietnam Relations, 1945–1967:
A Study Prepared by the Department of Defense — IV. A. 4. U.S., Training of Vietnamese National Army, 1954–59”, the Pentagon, 1967.
31
Phần các giáo phái, TT Diệm đă có viết thư mời tướng :
- Trịnh Minh Thế
- Tướng Phương và tướng Trần Văn Soái về hợp tác với chính phủ.
Đích thân
Edward Lansdale và Ngô Đ́nh Nhu xuống thương lượng với Trịnh Minh Thế.
Chính TT Diệm cũng dùng máy bay trực thăng xuống gặp Trịnh Minh Thế với một thái độ trân trọng.
Cuối cùng sau thỏa thuận, tướng Thế đă đem
2500 quân về Sài G̣n.
Trong một buổi lễ long trọng,
thủ tướng Diệm đă gắn bốn ngôi sao trên hai cầu vai cho tướng Thế.
Thủ Tướng Ngô Đ́nh Diệm đang gắn lon Thiếu Tướng cho Tướng Tŕnh Minh Thế
vào ngày 13-2-1955.
Để rồi chưa đầy ba tháng sau Tổng Thống Ngô Đ́nh Diệm đă ôm thi hài của Tướng Thế, hôn lên mắt, mà khóc thương cho một chiến sĩ Quốc Gia đă ngă xuống
bởi tên tay sai của Pháp : Mai Hữu Xuân.
*****