ÔNG CÒ NAM MỸ !
 

ÔNG CÒ NAM MỸ !



Ngày 11 tháng 1 năm 2026 , thế giới thức dậy với một bản tin khiến nhiều người phải đọc lại lần thứ hai để tin rằng mình không nhìn lầm :

Hoa Kỳ kêu gọi công dân Mỹ lập tức rời khỏi Venezuela vì nguy cơ an ninh nghiêm trọng, trong bối cảnh Washington vừa mở chiến dịch bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và phu nhân, đưa sang New York giam giữ chờ xét xử.

Một câu chuyện tưởng như chỉ có trong tiểu thuyết chính trị thời Chiến tranh Lạnh, nay bỗng trở thành sự thật trần trụi của thế kỷ XXI.



https://www.youtube.com/watch?v=QnqOhPUYcjg



1. Khi cường quốc hành xử như ông cò Nam Mỹ.


Không thể phủ nhận :

- Chính quyền Maduro là một chính quyền gây tranh cãi :

- Bị tố cáo độc tài

- Dàn áp đối lập

- Thao túng bầu cử

- Dính líu đến mạng lưới ma túy xuyên quốc gia.

Những cáo buộc ấy không phải là gió thoảng ngoài tai.

Nhưng vấn đề không nằm ở chỗ Maduro có tội hay không. Vấn đề nằm ở câu hỏi căn bản hơn :

- " Ai có quyền bắt nguyên thủ một quốc gia có chủ quyền ?"


https://www.youtube.com/watch?v=I5xaty_reQw



Từ bao giờ Donald Trump, Tổng thống Hoa Kỳ tự cho mình quyền :

- Vượt biên giới quốc gia khác , bắt giữ tổng thống đương nhiệm , đưa về nước mình xét xử, rồi sau đó yêu cầu công dân của chính mình… tháo chạy vì sợ bị trả thù ?







Nếu đó là luật pháp, thì luật ấy do ai viết ?

Nếu đó là công lý, thì công lý ấy có áp dụng cho tất cả, hay chỉ cho kẻ yếu ?





2. Luật quốc tế hay luật kẻ mạnh ?

Trong trật tự quốc tế hiện đại, nguyên thủ quốc gia không phải là cá nhân bình thường. Họ là biểu tượng của chủ quyền.

Đụng đến họ là đụng đến nền tảng của hệ thống quốc tế.

Hoa Kỳ hiểu điều đó rõ hơn ai hết. Chính vì hiểu rõ , nên hành động lần này càng cho thấy Trump đã cố tình vượt lằn ranh.





Người ta có thể biện minh bằng những mỹ từ quen thuộc :

- Chống ma túy

- Bảo vệ nhân quyền

- Gìn giữ trật tự quốc tế.

Nhưng lịch sử đã dạy chúng ta một điều :

- Khi đạo lý được dùng để che đậy quyền lực , thì đạo lý ấy không còn trong sạch.


Nếu mai kia một cường quốc khác cũng viện dẫn “công lý ” để bắt lãnh đạo nước nhỏ, thế giới này sẽ đi về đâu ?



3. Hội đồng Bảo an : nơi tranh luận, không phải nơi phán xử.


Sự kiện này lập tức làm dậy sóng Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

Nga và Trung Cộng phản đối gay gắt. Không phải vì họ yêu mến Maduro, mà vì họ nhìn thấy một tiền lệ nguy hiểm.

Hôm nay là Venezuela. Ngày mai có thể là ai ?



https://www.youtube.com/watch?v=-V9dYWN1KRI



Hội đồng Bảo an vốn được lập ra để ngăn chiến tranh, nhưng ngày càng trở thành sân khấu cho các cường quốc đấu khẩu, mỗi bên ôm một “chân lý” riêng, không ai chịu nhường ai.

Trong ván cờ ấy, luật pháp quốc tế bị xé nhỏ như một bản hiệp ước cũ, còn các nước nhỏ thì run rẩy chờ tới lượt mình .





****

ÔNG CÒ NAM MỸ !
 

4. Người Venezuela : nạn nhân quen thuộc của mọi cuộc chơi.

Ở Caracas, người ta xuống đường. Người ủng hộ Maduro coi ông là biểu tượng chống Mỹ, dù trước đó có thể họ từng bất mãn với ông.


https://www.youtube.com/watch?v=r98_xZ_zIXI



Người chống Maduro thì không mặn mà gì với việc bảo vệ một lãnh đạo đã khiến đất nước suy sụp, [b][size=3][color=indigo][i] nhưng họ cũng không muốn thấy tổ quốc mình bị sỉ nhục .

Tâm trạng chung là hỗn loạn, phẫn nộ, lo âu.


https://www.youtube.com/watch?v=EsRvcr-l7Sg



Và như mọi lần trong lịch sử, người dân thường lại là kẻ trả giá đắt nhất :

- Kinh tế tê liệt hơn, bạo lực leo thang, tương lai mịt mờ.


https://www.youtube.com/watch?v=yjWeXY-yFv8



5. Mỹ kêu gọi công dân rút lui: dấu hiệu của sự bất an

Lời kêu gọi công dân Mỹ rời Venezuela không chỉ là biện pháp an ninh. Nó là một lời thú nhận gián tiếp :

- Chính Washington cũng hiểu rằng :

- " Hành động của mình đã đẩy tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát."


https://www.youtube.com/watch?v=6b20UJsGe-E



Khi các nhóm dân quân dựng chốt, khám xe, truy tìm “người Mỹ”, đó không còn là câu chuyện ngoại giao.

Đó là phản ứng bản năng của một xã hội bị tổn thương vì cảm giác bị xâm phạm chủ quyền.

Không thể vừa đóng vai người phán xử, vừa đóng vai nạn nhân.


https://www.youtube.com/watch?v=KSPm2JNql7k



6. Bài học cho thế giới nhỏ và yếu.

Đối với các quốc gia nhỏ, trong đó có Greenland gần Bắc cực, câu chuyện Venezuela không phải là chuyện xa xôi.

Nó nhắc nhở một điều cay đắng :

Luật pháp quốc tế tồn tại, nhưng không phải lúc nào cũng bảo vệ được kẻ yếu.

Chủ quyền không phải là khái niệm trừu tượng, mà là sinh mệnh chính trị của một dân tộc.





Một thế giới nơi cường quốc tự cho mình quyền bắt lãnh đạo nước khác không phải là một thế giới an toàn hơn.

Đó là một thế giới bất ổn hơn, nơi sức mạnh thay thế nguyên tắc.





Donald Trump có thể thắng một ván cờ ngắn hạn. Nhưng cái giá phải trả là niềm tin vào trật tự quốc tế mà chính nước Mỹ từng góp công xây dựng.

Khi công lý không còn đứng trên quyền lực, thì ngày mai , không ai dám chắc mình sẽ không trở thành bị cáo tiếp theo.

Và khi đó, thế giới sẽ không cần thêm một Maduro bị còng tay , mà cần một câu trả lời trung thực cho câu hỏi :

" Ai kiểm soát kẻ nhân danh công lý như Trump?


https://www.youtube.com/watch?v=QFcw3QZvDcI


Đoàn Xuân Thu

Melbourne.


****