Vụ nổ súng phơi bày lỗ hổng nghiệp vụ của ICE
 

Vụ ICE bắn chết người ở bang Minnesota đặt ra những nghi vấn về chiến thuật lực lượng này sử dụng khi bắt người nghi cư trú trái phép tại Mỹ.

Jonathan Ross, đặc vụ Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), ngày 7/1 đã nổ súng bắn chết nữ tài xế Renee Nicole Good, 37 tuổi, trong cuộc chạm trán tại thành phố Minneapolis, bang Minnesota. Vụ nổ súng làm dấy lên tranh cãi, châm ngòi những cuộc biểu tình ở Minneapolis và nhiều thành phố khác tại Mỹ.

Thông tin ban đầu cho thấy xe của Good chặn ngang đường, sau đó bắt đầu di chuyển khi một đặc vụ ICE tiếp cận. Ross khi đó đứng phía trước chiếc SUV và bắn ít nhất hai phát vào Good ở cự ly gần, khiến cô thiệt mạng.

Chính quyền liên bang mô tả hành động của Good là "khủng bố" và Ross nổ súng là nhằm tự vệ, khi tính mạng đặc vụ ICE bị đe dọa. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng Ross đã sai trong tình huống này, đồng thời đặt câu hỏi về cách đặc vụ ICE được huấn luyện nói chung và chiến thuật họ đang sử dụng khi bắt người.


Hiện trường vụ nổ súng khiến người phụ nữ thiệt mạng ở Minneapolis, bang Minnesota ngày 7/1. Ảnh: AFP

Hình ảnh trong video từ điện thoại của Ross cho thấy đặc vụ này tiếp cận xe của Good khi chiếc SUV đang chắn ngang đường. Anh vòng ra phía sau để quay biển số rồi quay lại phía trước phương tiện. Giới chuyên gia cho rằng Ross đã tự đặt mình vào tình thế rủi ro không cần thiết.

"Làm vậy không an toàn. Bạn sẽ mất tập trung và chỉ còn một tay để tự vệ khi cần, do tay còn lại đang cầm điện thoại", Sean Smoot, cựu sĩ quan cảnh sát bang Illinois, nói với Washington Post.

Daniel Oates, cựu cảnh sát trưởng thành phố Miami Beach, bang Florida chung quan điểm. Ông cho rằng Ross đã đi ngược lại với những nghiệp vụ chuẩn của ngành.

"Bạn không nên tự đứng trước đầu xe. Trong hầu hết các trường hợp, nếu người đó thực sự phạm tội ác nghiêm trọng, cảnh sát sau đó vẫn có thể truy tìm ra họ", theo Oates.

Khi bị một đặc vụ ICE chưa rõ danh tính đến gần yêu cầu ra khỏi xe, Good đã lùi xe rồi nhấn ga, đánh lái khiến Ross hét lớn và nổ súng về phía nữ tài xế. Good trúng đạn ở đầu, còn chiếc SUV tiếp tục lao đi, đâm vào cây cột ven đường.

"Hành động đó thực sự không cần thiết. Nếu có thời gian nổ súng thì bạn cũng có thể để tránh ra chỗ khác. Trong trường hợp này, đặc vụ ICE rõ ràng có thể tránh được va chạm với chiếc xe", Dennis Kenney, cựu sĩ quan cảnh sát bang Florida, giáo sư tại Cao đẳng Tư pháp Hình sự John Jay, nói.

Cuộc chạm trán khiến đặc vụ ICE bắn chết người ở Minneapolis, bang Minnesota. Video: X/AlphaNews

Một cựu quan chức liên bang thêm rằng cách hành xử của ICE khi đối mặt với Good còn khiến tình huống thêm căng thẳng. "Họ nên nói 'xin cô vui lòng ra khỏi xe'. Tài xế có thể kích động và đối đầu hoặc bỏ chạy, khi thấy có ai đó đến gần với thái độ hung hăng", người này cho biết.

Ngoài ra, việc Ross bắn tài xế cũng là hành động tiềm ẩn rủi ro, bởi phương tiện có thể mất kiểm soát và đâm vào người khác.

"Bạn không biết chiếc xe sẽ lao đến đâu, về cơ bản, nó giống như một tên lửa không định hướng", Chuck Wexler, giám đốc điều hành tổ chức phi lợi nhuận chuyên nghiên cứu về cảnh sát PERF, trụ sở thủ đô Washington, cảnh báo.

James F. Pastor, cựu sĩ quan cảnh sát Chicago, nói vũ lực chết người có thể không còn cần thiết nếu mối đe dọa suy giảm, như chiếc xe rời đi. Dù vậy, ông thông cảm phần nào với Ross bởi trong nhiều tình huống, các sĩ quan phải ra quyết định trong tích tắc và họ được huấn luyện coi ôtô là vũ khí chết người.

"Khi bạn là người trải qua tình huống đó, góc nhìn sẽ khác. Cảm xúc, thậm chí đến cả quá trình ra quyết định, đều bị ảnh hưởng", ông Pastor cho biết.

Ross từng bị kéo lê khi dừng xe của một người nhập cư nghi không có giấy tờ ở Minneapolis hồi tháng 6. Khi người này không chấp hành, Ross đã đập vỡ kính xe, với tay vào bên trong và bị mắc kẹt. Tài xế lái xe bỏ chạy khiến Ross bị thương và phải khâu 33 mũi.

Vụ nổ súng của Ross dấy lên lo ngại về nghiệp vụ của ICE, trong bối cảnh Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS), cơ quan quản lý lực lượng, gần đây bổ sung hơn 12.000 sĩ quan trong đợt tuyển dụng được mô tả là "nhanh nhất trong lịch sử đơn vị". Giới quan sát cho rằng DHS đang ưu tiên hơn về quân số, nhằm thực hiện mục tiêu trục xuất một triệu người nhập cư trái phép mỗi năm của Tổng thống Donald Trump.

Năm 2018, khóa đào tạo cơ bản cho sĩ quan ICE kéo dài khoảng 20 tuần, bao gồm cả các lớp tiếng Tây Ban Nha. DHS ngày 9/1 cho biết chương trình huấn luyện tại trung tâm ở bang Georgia đã được rút ngắn còn 8 tuần và được "tinh gọn để loại bỏ trùng lặp và tận dụng tiến bộ công nghệ".

Trong số những hạng mục tinh gọn có lớp tiếng Tây Ban Nha. Theo DHS, các sĩ quan đang sử dụng "các thiết bị phiên dịch mạnh mẽ" để giao tiếp. Cơ quan này cũng lưu ý rằng nhiều tân binh có kinh nghiệm thực thi luật hoặc quân sự trước đó.

"Không có hạng mục quan trọng nào bị cắt bỏ. Ứng viên vẫn học đủ những nội dung cần thiết và đáp ứng những tiêu chuẩn cao mà ICE yêu cầu từ trước đến nay", phát ngôn viên DHS Tricia McLaughlin cho biết, khẳng định đặc vụ ICE được huấn luyện dùng vũ lực tối thiểu để giải quyết tình huống nguy hiểm, ưu tiên hàng đầu là an toàn cho công chúng và chính họ.

VietBF@sưu tập